[298]8. Udumbarajātakavaṇṇanā

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

[298]8. Udumbarajātakavaṇṇanā

UdumbarāM2.402 cime pakkāti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi .

So kira aññatarasmiṃ paccantagāmake vihāraṃ kāretvā vasati .

Ramaṇīyo vihāro piṭṭhipāsāṇe niviṭṭho , mandaṃ sammajjanaṭṭhānaṃ udakaphāsukaṃ , gocaragāmo nātidūre nāccāsanne , sampiyāyamānā manussā bhikkhaṃ denti .

Atheko bhikkhu cārikaṃ caramāno taṃ vihāraṃ pāpuṇi .

Nevāsiko tassa āgantukavattaṃ katvā punadivase taṃ ādāya gāmaṃ piṇḍāya pāvisi .

Manussā paṇītaṃ bhikkhaṃ datvā svātanāya nimantayiṃsu .

Āgantuko katipāhaṃ bhuñjitvā cintesi –

‘‘ ekenupāyena imaṃ bhikkhuṃ vañcetvāP2.445 nikkaḍḍhitvā imaṃ vihāraṃ gaṇhissāmī ’’ ti .

Atha naṃ therūpaṭṭhānaṃ āgataṃ pucchi –

‘‘ kiṃ , āvuso , buddhūpaṭṭhānaṃ nākāsī ’’ ti ?

‘‘ Bhante , imaṃ vihāraṃ paṭijagganto natthi , tenamhi na gatapubbo ’’ ti .

‘‘ Yāva tvaṃV2.369 buddhūpaṭṭhānaṃ gantvā āgacchasi , tāvāhaṃ paṭijaggissāmī ’’ ti .

‘‘ Sādhu , bhante ’’ ti nevāsiko ‘‘ yāva mamāgamanā there mā pamajjitthā ’’ ti manussānaṃ vatvā pakkāmi .

Tato paṭṭhāya āgantuko ‘‘ tassa nevāsikassa ayañca ayañca doso ’’ ti te manusse paribhindi .

Itaropi satthāraṃ vanditvā punāgato , athassa so senāsanaṃ na adāsi .

So ekasmiṃ ṭhāne vasitvā punadivase piṇḍāya gāmaṃ pāvisi , manussā sāmīcimattampi na kariṃsu .

So vippaṭisārī hutvā puna jetavanaṃ gantvā taṃ kāraṇaṃ bhikkhūnaṃ ārocesi .

Te bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ –

‘‘ āvuso , asuko kira bhikkhu asukaṃ bhikkhuṃ vihārā nikkaḍḍhitvā sayaṃ tattha vasī ’’ ti .

Satthā āgantvā ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchitvā ‘‘ imāya nāmā ’’ ti vutte ‘‘ na , bhikkhave , idāneva , pubbepi so imaṃ vasanaṭṭhānā nikkaḍḍhiyevā ’’ ti vatvā atītaṃ āhari .

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto araññe rukkhadevatā hutvā nibbatti .

Tattha vassāne sattasattāhaṃ devo vassi .

Atheko rattamukhakhuddakamakkaṭo ekissā anovassikāya pāsāṇadariyā vasamāno ekadivasaṃ daridvāre atemanaṭṭhāne sukhenaM2.403 nisīdi .

Tattha eko kāḷamukhamahāmakkaṭo tinto sītena pīḷiyamāno vicaranto taṃ tathānisinnaṃ disvā ‘‘ upāyena naṃ nīharitvā ettha vasissāmī ’’ ti cintetvā kucchiṃ olambetvā suhitākāraṃ dassetvā tassa purato ṭhatvā paṭhamaṃ gāthamāha –

142.

‘‘ Udumbarā cime pakkā , nigrodhā ca kapitthanā ;

Ehi nikkhama bhuñjassu , kiṃ jighacchāya miyyasī ’’ ti .

TatthaP2.446 kapitthanāti pilakkhā .

Ehi nikkhamāti ete udumbarādayo phalabhāranamitā , ahampi khāditvā suhito āgatosmi , tvampi gaccha bhuñjassūti .

Sopi tassa vacanaṃ sutvā saddahitvā phalāni khāditukāmo nikkhamitvā tattha tattha vicaritvā kiñci alabhanto punāgantvā taṃ antopāsāṇadariyaṃ pavisitvā nisinnaṃ disvā ‘‘ vañcessāmi nan ’’ ti tassa purato ṭhatvā dutiyaṃ gāthamāha –

143.

‘‘ EvaṃV2.370 so suhito hoti , yo vuḍḍhamapacāyati ;

Yathāhamajja suhito , dumapakkāni māsito ’’ ti .

Tattha dumapakkāni māsitoti udumbarādīni rukkhaphalāni khāditvā asito dhāto suhito .

Taṃ sutvā mahāmakkaṭo tatiyaṃ gāthamāha –

144.

‘‘ Yaṃ vanejo vanejassa , vañceyya kapino kapi ;

Daharo kapi saddheyya , na hi jiṇṇo jarākapī ’’ ti .

Tassattho – yaṃ vane jāto kapi vane jātassa kapino vañcanaṃ kareyya , taṃ tayā sadiso daharo vānaro saddaheyya , mādiso pana jiṇṇo jarākapi mahallakamakkaṭo na hi saddaheyya , satakkhattumpi bhaṇantassa tumhādisassa na saddahati .

Imasmiñhi himavantapadese sabbaṃ phalāphalaṃM2.404 vassena kilinnaṃ patitaṃ , puna tava idaṃ ṭhānaṃ natthi , gacchāti .

So tatova pakkāmi .

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi –

‘‘ tadā khuddakamakkaṭo nevāsiko ahosi , kāḷamahāmakkaṭo āgantuko , rukkhadevatā pana ahameva ahosin ’’ ti .

Udumbarajātakavaṇṇanā aṭṭhamā .

Issues

Select Version

( Dutiyo bhāgo )

( Dutiyo bhāgo )