[217]7. Seggujātakavaṇṇanā
Sabbo lokoti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ paṇṇikaupāsakaṃ ārabbha kathesi .
Vatthu ekakanipāte vitthāritameva .
Idhāpi satthā taṃ ‘‘ kiṃ , upāsaka , cirassaṃ āgatosī ’’ ti pucchi .
Paṇṇikaupāsako ‘‘ dhītā me , bhante , niccaṃ pahaṃsitamukhī , tamahaṃ vīmaṃsitvā ekassa kuladārakassa adāsiṃ , tattha itikattabbatāya tumhākaṃ dassanāya āgantuṃ okāsaṃ na labhin ’’ ti āha .
Atha naṃ satthā ‘‘ na kho , upāsaka , idānevesā sīlavatī , pubbepi sīlavatī , tvañca na idānevetaṃ vīmaṃsasi , pubbepi vīmaṃsiyevā ’’ ti vatvā tena yācito atītaṃ āhari .
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto rukkhadevatā ahosi .
Tadā ayameva
V2.150 paṇṇikaupāsako ‘‘ dhītaraṃ vīmaṃsissāmī ’’ ti araññaṃ netvā kilesavasena icchantoP2.180 viya hatthe gaṇhi .Atha naṃ paridevamānaṃ paṭhamagāthāya ajjhabhāsi –
133.
‘‘ Sabbo loko attamano ahosi , akovidā gāmadhammassa seggu ;
Komāri ko nāma tavajja dhammo , yaṃ tvaṃ gahitā pavane parodasī ’’ ti .
Tattha sabbo loko attamano ahosīti , amma , sakalopi sattaloko etissā kāmasevanāya attamano jāto .
Akovidā gāmadhammassa seggūti seggūti tassā nāmaṃ .
Tena tvaṃ pana , amma , seggu akovidā gāmadhammassa , imasmiṃ gāmadhamme vasaladhamme akusalāsīti vuttaṃ hoti .
Komāri ko nāma tavajja dhammoti , amma , kumāri ko nāmesa tava ajja sabhāvo .
Yaṃ tvaṃ gahitā pavane parodasīti tvaṃ mayā imasmiṃ pavane santhavavasena hatthe gahitā parodasi
M2.165 na sampaṭicchasi , ko esa tava sabhāvo , kiṃ kumārikāyeva tvanti pucchati .Taṃ sutvā kumārikā ‘‘ āma , tāta , kumārikāyevāhaṃ , nāhaṃ methunadhammaṃ nāma jānāmī ’’ ti vatvā paridevamānā dutiyaṃ gāthamāha –
134.
‘‘ Yo dukkhaphuṭṭhāya bhaveyya tāṇaṃ , so me pitā dubbhi vane karoti ;
Sā kassa kandāmi vanassa majjhe , yo tāyitā so sahasaṃ karotī ’’ ti .
Sā heṭṭhā kathitāyeva .
Iti so paṇṇiko tadā dhītaraṃ vīmaṃsitvā gehaṃ netvā kuladārakassa datvā yathākammaṃ gato .
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi , saccapariyosāne paṇṇikaupāsako sotāpattiphale patiṭṭhahi .
‘‘ Tadā dhītā dhītāyeva , pitā pitāyeva ahosi , tassa kāraṇassa paccakkhakārikā rukkhadevatā pana ahameva ahosin ’’ ti .
Seggujātakavaṇṇanā sattamā .