Issues
Select Version
( Dutiyo bhāgo )
( Dutiyo bhāgo )

[242]2. Sunakhajātakavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

[242]2. Sunakhajātakavaṇṇanā
Bālo vatāyaṃ sunakhoti idaṃ satthā jetavane viharanto ambaṇakoṭṭhake āsanasālāya bhattabhuñjanasunakhaṃ ārabbha kathesi .
Taṃ kira jātakālato paṭṭhāya pānīyahārakā gahetvā tattha posesuṃ .
So aparabhāge tattha bhattaṃ bhuñjanto thūlasarīro ahosi .
Athekadivasaṃ eko gāmavāsīV2.207 puriso taṃ ṭhānaṃ patto sunakhaṃ disvā pānīyahārakānaṃ uttarisāṭakañca kahāpaṇañca datvā gaddūlena bandhitvā taṃ ādāya pakkāmi .
So gahetvā nīyamāno na vassi , dinnaṃ dinnaṃ khādanto pacchato pacchato agamāsi .
Atha so puriso ‘‘ ayaṃ idāni maṃ piyāyatī ’’ ti gaddūlaṃ mocesi , so vissaṭṭhamatto ekavegenaM2.226 āsanasālameva gato .
Bhikkhū taṃ disvā tena gatakāraṇaṃ jānitvā sāyanhasamaye dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ –
‘‘ āvuso , āsanasālāya sunakho bandhanamokkhakusalo vissaṭṭhamattova puna āgato ’’ ti .
Satthā āgantvā ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchitvā ‘‘ imāya nāmā ’’ ti vutte ‘‘ na , bhikkhave , so sunakho idāneva bandhanamokkhakusalo , pubbepi kusaloyevā ’’ ti vatvā atītaṃ āhari .
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kāsiraṭṭhe ekasmiṃ mahābhogakule nibbattitvā vayappatto gharāvāsaṃ aggahesi .
Tadā bārāṇasiyaṃ ekassa manussassa sunakho ahosi , so piṇḍibhattaṃ labhanto thūlasarīroP2.247 jāto .
Atheko gāmavāsī bārāṇasiṃ āgato taṃ sunakhaṃ disvā tassa manussassa uttarisāṭakañca kahāpaṇañca datvā sunakhaṃ gahetvā cammayottena bandhitvā yottakoṭiyaṃ gahetvā gacchanto aṭavimukhe ekaṃ sālaṃ pavisitvā sunakhaṃ bandhitvā phalake nipajjitvā niddaṃ okkami .
Tasmiṃ kāle bodhisatto kenacideva karaṇīyena aṭaviṃ paṭipanno taṃ sunakhaṃ yottena bandhitvā ṭhapitaṃ disvā paṭhamaṃ gāthamāha –
184.
‘‘ Bālo vatāyaṃ sunakho , yo varattaṃ na khādati ;
Bandhanā ca pamuñceyya , asito ca gharaṃ vaje ’’ ti .
Tattha pamuñceyyāti pamoceyya , ayameva vā pāṭho .
Asito ca gharaṃ vajeti asito suhito hutvā attano vasanaṭṭhānaṃ gaccheyya .
Taṃ sutvā sunakho dutiyaṃ gāthamāha –
185.
‘‘ Aṭṭhitaṃ me manasmiṃ me , atho me hadaye kataṃ ;
Kālañca paṭikaṅkhāmi , yāva passupatū jano ’’ ti .
Tattha aṭṭhitaṃ me manasmiṃ meti yaṃ tumhe kathetha , taṃ mayā adhiṭṭhitameva , manasmiṃyeva me etaṃ .
Atho me hadaye katan ti atha ca pana me tumhākaṃ vacanaṃ hadaye katameva .
Kālañca paṭikaṅkhāmītiV2.208 kālaṃ paṭimānemi .
Yāva passupatū janoti yāvāyaṃ mahājano pasupatu niddaṃ okkamatu , tāvāhaṃ kālaṃ paṭimānemiM2.227 .
Itarathā hi ‘‘ ayaṃ sunakho palāyatī ’’ ti ravo uppajjeyya , tasmā rattibhāge sabbesaṃ suttakāle cammayottaṃ khāditvā palāyissāmīti .
So evaṃ vatvā mahājane niddaṃ okkante yottaṃ khāditvā suhito hutvā palāyitvā attano sāmikānaṃ gharameva gato .
SatthāP2.248 imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi –
‘‘ tadā sunakhova etarahi sunakho , paṇḍitapuriso pana ahameva ahosin ’’ ti .
Sunakhajātakavaṇṇanā dutiyā .