[247]7. Pādañjalijātakavaṇṇanā

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Addhā pādañjalī sabbeti idaṃ satthā jetavane viharanto lāḷudāyītheraṃ ārabbha kathesi .

Ekasmiñhi divase dve aggasāvakā pañhaṃ vinicchinanti , bhikkhū pañhaṃ suṇantā there pasaṃsanti .

Lāḷudāyīthero pana parisantare nisinno ‘‘ ete amhehi samaṃ kiṃ jānantī ’’ ti oṭṭhaṃ bhañji .

Taṃ disvā therā uṭṭhāya pakkamiṃsu , parisā bhijji .

Dhammasabhāyaṃ bhikkhū kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ –

‘‘ āvuso lāḷudāyī , dve aggasāvake garahitvā oṭṭhaṃ bhañjī ’’ ti .

Taṃ sutvā satthā ‘‘ na , bhikkhave , idāneva , pubbepi lāḷudāyī ṭhapetvā oṭṭhabhañjanaṃ tato uttari aññaṃ na jānātī ’’ ti vatvā atītaṃ āhari .

AtīteP2.264M2.241 bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa atthadhammānusāsako amacco ahosi .

Rañño pādañjalī nāma putto lālo dandhaparisakkano ahosi .

Aparabhāge rājā kālamakāsi .

Amaccā rañño matakiccāni katvā ‘‘ taṃ rajje abhisiñcissāmā ’’ ti mantayamānā rājaputtaṃ pādañjaliṃ āhaṃsu .

Bodhisatto pana ‘‘ ayaṃ kumāro lālo dandhaparisakkano , pariggahetvā naṃ abhisiñcissāmā ’’ ti āha .

Amaccā vinicchayaṃ sajjetvā kumāraṃ samīpe nisīdāpetvā aḍḍaṃ vinicchinantā na sammā vinicchiniṃsu .

Te assāmikaṃ sāmikaṃ katvā kumāraṃ pucchiṃsu –

‘‘ kīdisaṃ , kumāra , suṭṭhu aḍḍaṃ vinicchinimhā ’’ ti .

So oṭṭhaṃ bhañji .

Bodhisatto ‘‘ paṇḍito vata maññe kumāro , asammāvinicchitabhāvo tena ñāto bhavissatī ’’ ti maññamāno paṭhamaṃ gāthamāha –

194.

‘‘ AddhāV2.221 pādañjalī sabbe , paññāya atirocati ;

Tathā hi oṭṭhaṃ bhañjati , uttariṃ nūna passatī ’’ ti .

Tassattho – ekaṃsena pādañjalikumāro sabbe amhe paññāya atirocati .

Tathā hi oṭṭhaṃ bhañjati , nūna uttariṃ aññaṃ kāraṇaṃ passatīti .

Te aparasmimpi divase vinicchayaṃ sajjetvā aññaṃ aḍḍaṃ suṭṭhu vinicchinitvā ‘‘ kīdisaṃ , deva , suṭṭhu vinicchinitan ’’ ti pucchiṃsu .

So punapi oṭṭhameva bhañji .

Athassa andhabālabhāvaṃ ñatvā bodhisatto dutiyaṃ gāthamāha –

195.

‘‘ Nāyaṃ dhammaṃ adhammaṃ vā , atthānatthañca bujjhati ;

Aññatra oṭṭhanibbhogā , nāyaṃ jānāti kiñcanan ’’ ti .

Amaccā pādañjalikumārassa lālabhāvaṃ ñatvā bodhisattaṃ rajje abhisiñciṃsu .

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi –

‘‘ tadā pādañjalī lāḷudāyī ahosi , paṇḍitāmacco pana ahameva ahosin ’’ ti .

Pādañjalijātakavaṇṇanā sattamā .