ယဿ ရဇတ ဗိမ္ပဿ၊ အကြင်ငွေဆင်းတုအား။ သုဝဏ္ဏစုဏ္ဏေဟိ၊ ရွှေမှုန့်တို့ဖြင့်။ ပိဉ္ဇရံ ဟေမဝဏ္ဏော၊ ရွှေအဆင်းသည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သော ရဇတဗိမ္ဗော၊ သည်။ သုဝဏ္ဏစုဏ္ဏပိဉ္ဇရော၊ မည်၏။ တံ၊ ထိုငွေဆင်းတုကဲ့သို့သော။

မှတ်ချက်။ ။ သုဝဏ္ဏစုဏ္ဏပိဉ္ဇရံ ဝိယ ရဇတဗိမ္မံ ဟူသော ဥပမာနပက္ခပုဒ် ဖြစ်၍ ယဿ၏ အစွဲကို ရဇတဗိမ္ဗံကို စွဲသည်ဟုမှတ်။

သုဝဏ္ဏစုဏ္ဏေတိ၊ ရွှေမှုန်တို့ဖြင့်။ ဝိကိဏ္ဏဘာဝေန၊ ပြွမ်းသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် (ဝါ) ကြောင့်။ ဟေမဝဏ္ဏံ၊ ရွှေအဆင်းရှိ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။

တထာ၊ ထိုမှတပါး။ ဥက္ကာသု၊ တို့သည်။ ဌိတာသု၊ တည်ထားကုန်ပြီးသည်ရှိသော်။ မာပိတာ၊ ဖန်ဆင်းအပ်ကုန်၏။ ဣတိပိ တသ္မာ၊ ကြောင့်လည်း။ ဥက္ကဋ္ဌာ၊ မည်၏။ ဣတိ ဧဝံ ဝစနတ္ထံ၊ ကို။ အာစရိယော၊ သည်။ ဖလူပစာရေန၊ ဖြင့်။ ဒီပေတိ၊ ၏။

[ဥက္ကဋ္ဌမာပိတဟု ဆိုအပ်လျက် နိရုတ္တိနည်းဖြင့်။ မာပိတသဒ္ဒါကို ချေ၍။ ဥက္ကဋ္ဌာဟု ရုပ်ပြီးသည်ဟူလို။]

[မူလဝိဘုဇာဒိအာကတိဂဏမေက္ခေပေန ဝါ ဟူသော ပုဒ်၌ မှတ်ချက် အဓိပ္ပါယ်အကျဉ်းကား ဥက္ကဋ္ဌသဒ္ဒါကို မူလဝိဘုဇာဒိအာကတိဂိုဏ်း၌ ထည့်၍ ရူပသိဒ္ဓိကို သိရမည် ဟူလို။ ဤ၌ အာဂတိဂိုဏ်း ဟူသည်အားကတိဂဏတ္တာတိအဓိကာရဂဏတ္တာ ဟူသော သံပျင်ဋီကာ အလိုအားဖြင့် ကာလေ၊ စသော သုတ်တို့၌ကဲ့သို့လိုက်သော ဂိုဏ်းသည်အာကတိဂိုဏ်းမည်၏။ အဓိကာရဂဏဟူလို။ ၎င်းအလိုအားဖြင့် အာဂစ္ဆတိ အဓိကရောတီတိ အာကတိ၊ တာယ ဂဟေတဗ္ဗော ဂဏော အာကတိဂဏော ဟု ဝစနတ္ထပြု။ အာကတိယာ ဂဟေတဗ္ဗော ဂဏော အာကတိဂဏာ ဟု ဝစနတ္ထပြု၊ အာကတိယာ ဂဟေတဗ္ဗော ဂဏော အာကတိဂဏော ဘူဝါဒိတော အတျာဒီဟိ အဋ္ဌဟိ ဂဂေဟိ ပုရိမဋ္ဌိတဂဏောတိ အတ္ထော (နိရုတ္တိမဉ္ဇူဋီကာ)။ ဤဋီကာနှစ်စောင် အလိုအားဖြင့်။ ဘူဝါဒိဂိုဏ်းအစရှီသော ရှစ်ဂိုဏ်းတို့မှ ရှေ့၌ဖြစ်၍ တည်သော ဂိုဏ်းသည် အာကတိဂိုဏ်းမည်၏။ ဤမူလဝိဘုဇာဒိ ဂိုဏ်သည်လည်း အာကတိဂိုဏ်းပင်တည်း ။ ဝိဘုဇ သဒ္ဒါသာ လိုရင်းဖြစ်သော်လည်း။ မူလဝိဘုဇသဒ္ဒါ ရထားဟောဖြစ်၍ မူလသဒ္ဒါနှင့် တကွပြသည်။ ဘုဇဓာတ်၏ ပါလန ဗျဝဟရဏ အနက်မှတပါး ဝိရှေးရှိမူ ဆိန္ဒန အစရှိသော အနက်, အာရှေးရှိမူ အာဝဋ္ဋမသိကာရစသော အနက်၌ ဖြစ်သေး၏။ ထိုကြောင့် သဒ္ဒနီတိ ဓာတုမာလာ၌။ ဘုဇကောဋိလ္လေအာဝိပုဗ္ဗော အညတ္ထေသု စ ဟု ပြ၏။ ဤသို့ ဆိန္ဒနအနက်၌ဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် ၎င်းသဒ္ဒနီတိ၌ မူလာနိ ဝိဘုဇတီတိ ဝိဘုဇော ရထော၊ ဧတ္ထ စ ဝိဘုဇတီတိ ဆိန္ဒတိ ဟုပြ၏။ အနက်ကား ယော ရထော၊ အကြင်ရထားသည်။ မူလာနိ၊ သစ်မြစ်တို့ကို။ အနက်ကား ယော ရတော၊ အကြင်ရထားသည်။ မူလာနိ၊ သစ်မြစ်တို့ကို။ ဝိဘုဇတိ၊ ဖြတ်တတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ သောရထော၊ သည်။ ဝိဘုဇော၊ မည်၏။ ရထော၊ရထားကို။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။ စ၊ ဆက်ဦးအံ့။ ဧတ္ထ၊ ဤဝစနတ္ထ၌။ ဝိဘုဇတီတိ၊ ကား။ ဆိန္ဒတိ၊ ဖြတ်တတ်၏။ ဤ၌ အဓိပ္ပါယ်လိုရင်းကား ဝိဘုဇသဒ္ဒါသည် ပါလနဗျဝဟရဏအနက်မှတပါးသော ဂတိနိဝတ္တန အနက်မှ တပါးသော တည်ထောင် ဖန်ဆင်းခြင်းဟူသော မာပိတအနက်၌ ဖြစ်၏ဟူလို။ ]

ပန၊ အယူထူးကို ဆိုဦးအံ့။ အညေ၊ တပါးကုန်သော။ သဒ္ဒဝိဒူ၊ သဒ္ဒါမြင်သိ ပညာရှိတို့သည်။ ဧဝံ ဣမိနာ ဝုစ္စမာနနယေန၊ ဤဆိုလတ္တံ့သောနည်းဖြင့်။ ဣစ္ဆန္တိ၊ အလိုရှိကုန်၏။ သမာနဓိကရဏပဒါနံ၊ တူသည့်တည်ရာရှိကုန်သော ဝိသေသန ပုဒ်တို့၏။ ပစ္စေကံ၊ အသီးအသီး။ ကိရိယာသမ္ဗန္ဓနေန၊ ကြိယာပုဒ်နှင့် စပ်အပ်သော။ ဝိသေသိတဗ္ဗပဒေန၊ အထူးပြုအပ်သော ဝိသေသျပုဒ်နှင့်။ သမာနဝစနတာ၊ တူသော ဝိဘတ်ရှီသည်၏ အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ယထာ ကိံ၊ ဥဒါဟရုဏ် အဘယ်နည်းဟူမူကား။ ကဋံ ကာရာတိ, ဝိပုလံ, ဒဿနီယန္တိ၊ ဒဿနီယံ အစရှိသည်တည်း။ ဧတ္ထ၊ ဤဥဒါဟရုဏ်၌။ ကဋံ၊ သင်ဖြူးကို။ ကရောတိ၊ ပြု၏။ ဝိပုလံ၊ အလျားအနံ ပြန့်သည်ကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ဒဿနီယံ၊ ရူချင်ဖွယ်ရှိသည်ကို (ဝါ) ကြည့်ရှုခြင်းငှာထိုက်သည်ကို။ ကရောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ပစ္စေကံ၊ အသီးအသီး။ ကိရိယာသမ္ဗန္ဓနေန၊ ကရောတိ ကြိယာနှင့် စပ်သဖြင့်။ ကမ္မတ္ထေယေဝ၊ ၌သာလျှင်။ ဒုတိယာ၊ သည်။ ဘဝတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ သို့။ ဣစ္ဆန္တိ၊ ကုန်၏။

[မဏိသာရမဉ္ဇူသာ ဋီကာ၌လည်းဝိသေသန ပဒါနဉ္စ ပဌမံ ကိရိယာပဒေန သမ္ဗန္ဓံ ကတွာ ပစ္ဆာ ဝိသေသိတဗ္ဗပဒေဟိ သမ္ဗန္ဓော ကာတဗ္ဗော၊ ဧဝဉှိ တတော ဥပယောဂဝစနံ ဟူ၍ ဆို၏။ အထက်ပါစကားနှင့် အဓိပ္ပါယ်တူ၏။] တဒေတံ ဧတံ ဝစနံ၊ ထိုသဒ္ဒဝိဒူ တို့ဆိုသော စကားကို။ ဝိစာရေတဗ္ဗံ၊ စုံစမ်းဆင်ခြင်အပ်၏။ ကသ္မာ၊ ကား။ သမာနာဓိကရဏာနံ၊ ကုန်သော ဝိသေသနပဒါနံ၊ တို့၏။ ကိရိယာသမ္ဗဇ္ဈနာဘာဝတော၊ ကြိယာပုဒ်နှင့် စပ်ခြင်းမရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ ဟိ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ဝါ) ဟိ ဝိတ္ထာရေမိ၊ အံ့။

သမိတာတိ၊ ကား။ သမာပိတာ၊ ငြိမ်းစေအပ်၏ ။ (ဝါ) ကား။ သမဘာဝံ၊ ငြိမ်းသည်၏ အဖြစ်သို့။ အာပါဒယိတာ၊ ရောက်စေအပ်၏။

[သမာပိတာဖြင့် သမေတီတိ သမိတာ ဟူသော ဟေတုကတ္တုသာဓ် ကိုပြသည်။ သမဘာဝံ အာပါဒယိတာဖြင့် သမိတာ၌ သမ+ ဣတာ ဟု ပဒစ္ဆေဒပြု၊ သမဿ ဘာဝေါ၊ သမံ ၊ တံ ဧတိ အပ၊ ဒိယတီတိ သမိတာ ဟူသော ဟေတုတိတန္တသမာသ်ကို ပြသည်ဟု မှတ်။]

ဝါ၊ ကား။ သမ္ပဒါနဘူတဿ၊ သမ္ပဒါန်ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ အဿ ဘိက္ခုနော၊ ထိုရဟန်းအား။ (ဝါ) အဿ ဘဂဝတော၊ အား။ သန္တာ၊ ငြိမ်းကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။

မနုဿာ၊ လူတို့သည်။ ဂေါဏေဟိ၊ နွားတို့ဖြင့်။ ခလံ၊ ကောက်နယ်တလင်းကို။ မဒ္ဒါပေန္တာ၊ နယ်စေကုန်သည်ရှိသော်။ ကပိလ၊ နွားကြောင်နွားကြား။ ကိဉ္စေဟိ၊ နင်းလော့။ ကာဠက၊ နွားနက်။ ကိဉ္စေဟိ၊ နင်းလော့။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ ကိရ၊ ဆိုကြကုန်သတတ်။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ကိဉ္စ န သဒ္ဒေါ၊ ကို။ မဒ္ဒနဋ္ဌော၊ နှိမ်နယ်ခြင်း, နင်းနယ်ခြင်း, နှိပ်စက်ခြင်းအနက်ရှိ၏ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။

[သံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌မနုဿာ ကိရဂေါဏေဟိ ခံ မဒ္ဒါပေတွာ ကိဉ္ဏေဟိ ကာပိလ ကိဉ္စေဟိ ကာပိလာတိ ဝဒန္တိ။ ဧဝံ မဒ္ဒနတ္ထော ကိဉ္စနသဒ္ဒေါ ဟု ဆို၏။]

တထာဟိ၊ ကြောင့်လျှင်။ တံကုလေ၊ ထိုမဟာသမ္မတမင်းမျိုး၌။ ဇာတာ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ သုဒ္ဓေါဒန မဟာရာဇာဒယောပိ၊ ဘုရားခမည်းတော် သုဒ္ဓေါဒန မင်းကြီး အစရှိကုန်သော သူတို့ကိုလည်း။ ဂေါတမောတွေဝ၊ ဟူ၍သာလျှင်။ ဝုစ္စတိ၊ ကုန်၏။ တေနေဝ၊ ထိုကြောင့်သာလျှင်။ ဘဂဝါ၊ သည်။ အတ္တနော၊ ကိုယ်တော်မြတ်ဘုရား၏။ ပိတရံ၊ ခမည်းတော်ဖြစ်သော။ သုဒ္ဓေါဒန မဟာရာဇာနံ၊ ကို။ ဂေါတမ၊ ဂေါတမအနွယ်ဖြစ်သော ခမည်းတော် မင်းကြီး။ တထာဂတာ၊ မြတ်စွာဘုရားတို့သည်။ ခေါ၊ စင်စစ်။ အတိက္ကန္တဝရာ၊ အလွန်နှစ်လိုဖွယ် နှစ်သက်ဖွယ်ရှိကုန်သော ဆု ဖြစ်ပါကုန်၏လော။ ဣတိ၊ သို့။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူ၏။ [ဆရာတော်ဦးဗုဓ်သည် သဒ္ဒနီတိ ပဒမာလာနိဿယ၌ အတိက္ကန္တ ဝရာ- လွန်လေပြီးသော ဆုပေးခြင်းရှိကုန်၏ ဟု ယောဇာနာ၏။ သာဓကပါဠိမှာ ဧကမန္တံ နိသေန္နော ခေါ သုဒ္ဓေါဒနော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတ ဒဝေါစ ဧကာဟံ ဘန္တေ ဘဂဝန္တံ ဝရံ ယာစာမီတိ၊ အတိက္ကန္တဝရာ ခေါ ဂေါတမ တထာဂတာတိ ဟူသော ဝိနည်း မဟာဝါပါဠိတော်တည်း။ ၎င်း အဋ္ဌကထာ၌ တတ္ထ ယဿ္မာ ဥဉ္ဆာစရိယာယ ဇီဝတော ပဗ္ဗဇိတဿ အဝိသေသေန ဝရံ ယာစာမီတိ ဝုတ္တော။ ယာစဿူတိ ဝစနံ အပ္ပတိရူပံ။န စ ဗုဒ္ဓါနံ အာစိဏ္ဏံ၊ တသ္မာ အတိက္ကန္တဝရာ ခေါ ဂေါတမ တထာဂတာတိ ဝုတ္တံ၊ ဤ မျှသာအဖွင့်ရှိ၏။ အတိဥ္ကန္တဝရာပုဒ် အဖွင့်မရှီ၊ ဋီကာတို့၌လည်းမရှိ။ ထို့ကြောင့် ပါဠိတော်ကိုထောက်၍ နှစ်သက်ရာကိုယူ။]

ဝေဿဝဏောပိ မဟာရာဇာ၊ ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းကြီးသည်လည်း။ ဘဂဝန္တံ၊ ကို။ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နံ၊ ဗုဒ္ဓံ ဝန္ဒာမ ဂေါတမန္တိ ဟူ၍။ အဝေါစ၊ လျှောက်၏။ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နံ၊ ဝိဇ္ဇသုံးပါး, ဝိဇ္ဇာရှစ်ပါး , စရဏ တစ်ဆယ့်ငါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော။ ဂေါတမံ၊ ဂေါတမအနွယ်ဖြစ်တော်မူသော။ ဗုဒ္ဓံ၊ ကို။ ဝန္ဒာမ၊ ရှိခိုးပါကုန်၏။ အာယသ္မာပိ ဝင်္ဂီသော၊ အရှင်ဝင်္ဂိသမထေရ်သည်လည်း။ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ၊ အရှင်အာနန္ဒာကို။ သာဓု ။ပ။ ဂေါတမာတိ၊ ဂေါတမဟူ၍။ အဝေါစ၊ ၏။ ဂေါတမ၊ ဂေါတမအနွယ်ဖြစ်သော အရှင်အာနန္ဒာ။ သာဓု အာယာစာမိ၊ တောင်းပန်ပါ၏။ အနုကမ္ပာယ၊ အကျွန်ုပ်အား အစဉ်သနားသဖြင့်။ နိဗ္ဗာပနံ၊ ရာဂငြိမ်းအေးကြောင်းဖြစ်သော တရားကို။ ဗြူဟိ၊ ဟောတော်မူပါလော့။

စ၊ ဝါကျ တစ်ပါးကို အားထုတ်ဦးအံ့။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ယာဒိသေဟိ၊ အကြင်သို့ သဘောရှိကုန်သော။ ဂုဏေဟိ၊ အရဟံ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တော်တို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံတော်မူ၏။ တာဒိသေဟိ၊ ထိုသို့ သေဘာရှိကုန်သော။ ဂုဏေဟိ၊ တို့ဖြင့် (ဝါ )တို့ကြောင့် (ထည့်)။ စတုပ္ပမာဏိကဿ၊ လေးပါးသော အတိုင်းအရှည်ရှိသော။ လောကဿ၊ သတ္တလောကသည်။ (ဆဋ္ဌီကတ္တား ပသာဒနီယော၌စပ်)။ သဗ္ဗကာလမ္ပိ၊ အလုံးစုံသော ကာလပတ်လုံးလည်း။ အစ္စန္တာယ၊ စင်စစ်အားဖြင့်။ သဒ္ဓါယ၊ ယုံကြည်သဖြင့်။ ပသာဒနီယော၊ ကြည်ညိုအပ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကသ္မာ၊ မူကား။ တေသံ ဂုဏာနံ၊ ထိုအရဟံ အစရှိကုန်သော ဂုဏ်တော်တို့၏။ ယထာဘူတသဘာဝတ္တာ၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်မှန်သော သဘောရှိသည် အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ တာဒိသေဟိ၊ ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော။ ဂုဏေဟိ၊ တို့နှင့်။ သမန္နာဂတဘာဝံ၊ ပြည့်စုံတော်မူသည်၏ အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်၍။ တထာရူပါနံ အရဟတန္တိ၊ ဟူ၍။ ဗြာဟ္မဏေန၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။ ဒဿေန္တော၊ ၍။ ယထာ ရူပေါတိအာဒိံ၊ ကို။ အာစရိိယော၊ သည်။ အာဟ၊ ၏။

မှတ်ချက်။ ။ စတုပ္ပမာဏိကဿ လောကဿ ဟူသော ပုဒ်၌။ စတုပ္ပမာဏိကသရုပ်ကို စတ္တာရော ရူပူပမာပုဂ္ဂလာ၊ ရူပပ္ပမာဏော ရူပပ္ပသန္နော၊ ဃောသပ္ပမာဏော ဃောသပ္ပသန္နော၊ လုခပ္ပမာဏော လူခပ္ပသန္နော၊ ဓမ္မပွမာဏော ဓမ္မပ္ပသန္နော ဟူသော ပုဂ္ဂလပညတ် ပါဠိတော်အရ အဆင်းသဏ္ဌာန် လှပတင့်တယ်သည်ကို မြင်၍ ထိုအဆင်းသဏ္ဌာန် ၌ ပမာဏထား၍ ကြည်ညိုသော ရူပပ္ပမာဏ ရူပပ္ပသန္နပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်၊ သူတစ်ပါးကို ချီးမွမ်း ထောပနာသံကို ကြား၍ ထိုချီးမွမ်းထောပနာသော ကျော်စောသံ၌ ပမာဏ ထား၍ ကြည်ညိုသော ဃောသပ္ပမာဏ ဃောသပ္ပသန္န ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်၊ ခေါင်းပါးသော ဆွမ်း သင်္ကန်း, ကျောင်း, ဆေး လေးပါးသော ပစ္စည်းတိုကို သုံးဆောင်မှီဝဲသည်ကို လည်းကောငး် ပြုကျင့်နိုင်ခဲသော အကျင့်ကို ကျင့်သည်ကို လည်းကောင်း မြင်၍ ထိုလူခဒုက္ကရပဋိပန္န၌ ပမာဏထား၍ ကြည်ညိုသော လူခပ္ပမာဏလူခပ္ပသန္နပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်၊ သီလ, သမာဓိ ပညာကို မြင်၍ ထိုသီလ, သမာဓိ, ပညာ၌ ပမာဏ ထား၍ ကြည်ညိုသော ဓမ္မပ္ပမာဏ ဓမ္မပ္ပသန္န ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ဤလေးယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူအပ်၏။