Issues
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
(DN)Sīlakkhandhavaggaabhinavaṭīkā
(DN)Sīlakkhandhavaggaabhinavaṭīkā

Indriyasaṃvarakathāvaṇṇanā

Author: နိဿယ @ IAPT

သာမညဿ၊ အများနှင့်ဆက်ဆံသော သာမညသဒ္ဒါ၏။ ဝိသေသာ ပေက္ခတာယ၊ အထူးကို ငဲ့သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဣဓ၊ ဤစက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ဟူသော ပုဒ်၌။ အဓိပ္ပေတောပိ၊ အလိုရှိအပ်သည်လည်းဖြစ်သော။ ဝိသေသော၊ အထူးသည် (ဝါ) ကို။ တေန၊ ထိုသာမည စက္ခုသဒ္ဒါသည်။ အပရိစတ္တော ဧဝ၊ မစွန့်အပ်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ စက္ခုသဒ္ဒေါ ကတ္တစိ ဗုဒ္ဓစက္ခုမှိ ဝတ္တတီတိ အာဒိ၊ ကို။ (အာစရိယော၊ သည်)။ အာဟ၊ ၏။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ ဝိဇ္ဇမာနမေဝ၊ ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ အဘိဓေယျဘာဝေန၊ သဒ္ဒါသည် ဟောအပ်သော အနက်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဝိသေသတ္တံ၊ ထူးသော အနက်ကို။ ဝိသေသန္တရနိဝတ္တနေန၊ အထူးတပါးကို နစ်စေသဖြင့်။ ဝိသေသသဒ္ဒေါ၊ ထူးသော သဒ္ဒါသည်။ ဝိဘာဝေတိ၊ ထင်စွာပြ၏။ အဝိဇ္ဇာမာနံ၊ ထင်ရှားမရှိသော။
ဝိသေတတ္တံ၊ ကို။ န ဝိဘာဝေတိ၊ ထင်စွာမပြု။ သေသပဒေသုပိ၊ စက္ခုဟူသော ပုဒ်မှ ကြွင်းသော ပုဒ်တို့၌လည်း။ ဧသေဝ နယော၊ ဤနည်းကိုသာလျှင်။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။
အညေဟိ၊ တစ်ပါးသော ပစ္စေကဗုဒ္ဓါသာဝတို့နှင့်။ အသာဓာရဏံ၊ မဆက်ဆံသော။ ဗုဒ္ဓါနံ ယော၊ သဗ္ဗညု မြတ်စွာဘုရားတို့၏သာလျှင်။ စက္ခုဒဿနံ၊ မျက်စိ၏ ခြားခြင်းတည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဗုဒ္ဓစက္ခု၊ မည်၏။ အာသယာနုသယညာတဉ္ဏ၊ အာသယာနုသယဉာဏ်ကို လည်းကောင်း။ ဣန္ဒြိယပရောပရိသတ္တိဉာဏဉ္စ၊ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဉာဏ်ကို လည်းကောင်း။ (လဗ္ဘတိ)၊ ၏။
သမန္တတော၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ။ သဗ္ဗသာ၊ အလုံးစုံအားဖြင့်။ ဒဿနဋ္ဌေန၊ မြင့်တတ်သော အနက်သဘောကြောင့်။ စက္ခုံ၊ မည်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သမန္တစက္ခု၊ မည်၏။ သဗ္ဗညုတဉာဏံ၊ ကို။ (လဗ္ဘတိ၊ ၏)။
တထူပမန္တိ၊ ကား။ ပဗ္ဗတမုဒ္ဓူပမံ၊ ထောင်ထိပ်လျှင် ဥပမာရှိသော။ ဓမ္မမယံ၊ လော ကုတ္တရာတရားဖြင့် ပြီးသော။ ပါသာဒံ၊ ပြာသာဒ်ကို။ ဣတိ၊ သို့။ သမ္ဗန္ဓော၊ ကို။ (ကာတဗ္ဗော၊ ၏)။
သုမေဓ၊ ကောင်းသော ပညာရှိတော်မူသော။ သမန္တစက္ခု၊ အလုံးစုံသော တရားအပေါင်းကို ထက်ဝန်းကျင်မှ မြင်ခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်သော သဗ္ဗညုတ ဉာဏ်ရှိတော်မူသော မြတ်ဘုရား။ တွံ၊ သည်။ ဇနတံ၊ သတ္တဝါ အပေါင်းကို။ အဝေက္ခဿု၊ မြတ်ဘုရား။ တွံ၊ သည်။ ဇနတံ၊ သ တ္တဝါ အပေါင်းကို။ အဝေက္ခဿု၊ ကြည့်ရှုတော် မူပါလော။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။ (ဇနာနံ သမူဟော ဇနတာ ဟု ဝစနတ္ထ ပြု)။
အရိယ မဂ္ဂတ္တယပညာတိ၊ ကား။ ဟေဋ္ဌိမာရိယမဂ္ဂတ္တယပညာ၊ အောက်၌ ဖြစ်သော အရိယာ မဂ်သုံးခုတို့၏ အပေါင်း၌ဖြစ်သော ပညာသည်။
ဟေဋ္ဌိမာ၊ အောက်၌ဖြစ်ကုန်သော။ တယော၊ သုံးပါးကုန်သော။ မဂ္ဂါ စ၊ မဂ်တို့သည်လည်းကောင်း။ တီဏိ၊ ကုန်သော။ ဖလာနိ စ၊ ဖိုလ်တို့သည် လည်းကောင်း။ ဓမ္မစက္ခု နာမ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ သဠာယတနဝဂ္ဂဋ္ဌကထာယံ၊ ၌။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ ပန၊ ထိုသို့ပင်ဆိုသော်လည်း။ ဣဓ၊ ဤသာမညဖလသုတ် အဋ္ဌကထာ၌။ မဂ္ဂေဟေဝ၊ မဂ်တို့ဖြင့်သာလျှင်။ ဖလာနိ၊ တို့ကို။ သင်္ဂဟေတွာ၊ သင်္ဂြိုလ်၍ (ဝါ) သိမ်းယူ၍။ (အာစရိယော၊ သည်)။ ဒဿေတိ၊ ၏။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ စတုသစ္စ သင်္ခါတေ၊ သစ္စာလေးပါးဟု ဆိုအပ်ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ တို့ကို။ စက္ခု၊ မြင်တတ်သော စက္ခုတည်း။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဓမ္မစက္ခု၊ မည်၏။ (ဟိ သဒ္ဒါဒဠီဇောတက)။
ပညာယေဝ၊ ပညာသည်သာလျှင်။ ဒဿနဋ္ဌေန၊ မြင်တတ်သော အနက်ကြောင့်။ စက္ခု၊ မည်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပညာစက္ခု၊ မည်၏။ ပုဗ္ဗေနိဝါသာသဝက္ခယဉာဏံ၊ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏ် အာသဝက္ခပ ဉာဏ်ကို။ (လဗ္ဘတိ၊ ၏)။
ဒိဗ္ဗစက္ခုမှီတိ၊ ကား။ ဒုတိယဝိဇ္ဇာယ၊ ဒုတိယဝိဇ္ဇာ၌ (ဝါ) ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာ ဏ်ဟု ဆိုအပ်သော ဒုတိယဝိဇ္ဇာ၌။
ဣဓာတိ၊ ကား။ စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာတိ ဣမသ္မိံပါဌေ၊ ၌။
အယန္တိ၊ ကား။ စက္ခု သဒ္ဒေါ၊ သည်။
ပသာဒစက္ခုဝေါဟာရေနာတိ ဣမိနာ၊ ဖြင့်။ ဣဓ၊ ဤစက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ဟူသော ပုဒ်၌။ (သမတိနိဝိဋ္ဌော၊ သော)။ စက္ခုသဒ္ဒေါ၊ သည်။ စက္ခုပသာဒေ ယေဝ၊ စက္ခုပသာဒ၌သာလျှင်။ နိပ္ပရိယာယတော၊ မျချအားဖြင့်။ ဝတ္တတိ၊ ၏။ ပန၊ မုချမှတစ်ပါး ဥပစာကို ဆိုဦးအံ့။ ပရိယာယတော၊ ပရိယာယ်အားဖြင့် (ဝါ) ဥပစာအားဖြင့်။ နိဿယဝေါဟာရေန၊ နိဿယဖြစ်သော စက္ခု ပသာဒ၌ တင်စား၍ ခေါ်ဝေါ်သော အားဖြင့်။ နိဿိတဿ၊ နိဿတကို (ဝါ) နိဿိတ ဖြစ်သော ဝိညာဏ်ကို။ ဝတ္တဗ္ဗတော၊ ဆိုအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ စက္ခုဝိညာဏေပိ၊ ၌လည်း။ ဝတ္တတိ၊ ၏။ ယထာ ကိံ၊ ဥဒါဟရုဏ် အဘယ်ကဲ့သို့နည်း ဟူမူကား။ မဉ္စာ ဥက္ကဋ္ဌိံ ကရောန္တိ ယထာ၊ မဉ္စာ ဥက္ကုဋ္ဌိံ ကရောန္တိ ဟူသော ဥဒါဟရုဏ်ကဲ့သို့တည်း။ ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။ (အာစရိယော၊ သည်)။ ဒဿေတိ၊ ၏။ မဉ္စာ၊ ညောင်စောင်းတို့သည်။ ဥက္ကုဋ္ဌိံ၊ ကြွေးကြော်ခြင်းကို။ ကရောန္တိ၊ ပြုကုန်၏။
ဣဓာပိ၊ ဤစက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ ဟူသော ပုဒ်၏ အရာ၌လည်း။ သသမ္ဘာရကထာ၊ အဆောက်အဦးနှင့်တကွ ဖြစ်သော စကားသည်။ အဝသိဋ္ဌာ၊ ကြွင်း၏။ ဣတိ ကတွာ ဣမိနာ ကာရ ဏေန၊ ကြောင့်။ သေသပဒေသုပီတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ပိသဒ္ဒဂဟဏံ၊ ပိသဒ္ဒါကို ယူခြင်းကို။ (အာစရိယေန၊ သည်)။ ကတံ၊ ၏။ နိမိတ္တဂ္ဂါဟီတိအာဒိပဒေ သုပိ၊ နိမိတ္တဂ္ဂါဟိ ဤသို့ အစရှိသော ပုဒ်တို့၌လည်း။ ပိသဒ္ဒဂ္ဂဟဏံ၊ ကို။ န ကတံ၊ ပြုတော်မမူအပ်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဝိဝိဓံ၊ အထူးထူး အပြားပြားသော။ အသနံ ခေဒနံ၊ ပင်ပန်းခြင်းတည်း။ ဗျာသေသော၊ အထူးထူး အပြားပြား ပင်ပန်းခြင်း။ ကိလေသော ဧဝ၊ ကိလေသာသည်သာလျှင်။ ဗျာသေကော၊ အထူးအထူး အပြားပြား ပင်ပန်းခြင်းတည်း။ (ကိလေသဗျာသေကော၊ ကိသေလာသည်သာလျှင် အထူးထူး အပြားပြား ပင်ပန်းခြင်း။ နိပ္ဖနပုဒ်ထည့်)။ တေန၊ ထို ကိလေသဗျာသေကမှ။ ဝိရဟိတော၊ ကင်းသည်တည်း။ တထာ၊ ကိလေသဗျာသေကမှ ကင်းသည်။ ဝိရဟိတတာ စ၊ ကင်းသည်၏ အဖြစ်သည်လည်း။ အသံမိဿတာ၊ မရောနှောသည်၏ အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ အသံမိဿဘာဝေါစ၊ မရောနှောသည်၏ အဖြစ်သည်လည်း။ သမ္ပယောဂါဘာဝတော၊ အညီအညွတ် အပြားအားဖြင့် ယှဉ်ခြင်းမရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပရိသုဒ္ဓတာ၊ စင်ကြယ်သည်၏ အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အသမ္မိဿံ ပရိသုဒ္ဓန္တိ၊ ဟူ၍။ (အာစရိယော၊ သည်)။ အာဟ၊ ၏။ ကိလေသဒုက္ခေန၊ ကိလေသာတည်းဟူသော ဆင်းရဲခြင်း နှင့်။ အဝေါမိဿံ၊ မရောနှောသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ တတော စ၊ ထိုသို့ ကိလေသ ဒုက္ခနှင့် မရောနှောခြင်းကြောင့်လည်း။ သုဝိသုဒ္ဓံ၊ အလွန်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သည် (ဝါ) ကောင်းစွာ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ဣန္ဒြိယ သံဝရေ၊ ဣန္ဒြိယသံဝရ သီလသည်။ သုဝိသုဒ္ဓေ၊ အလွန် အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်ခြင်းသည်။ သတိ စ သတိ ဧဝ၊ ရှိသော်သာလျှင်။ နိဝရဏေသု၊ နီဝရဏ တရားတို့တွင်။ ပဓာနဘူတပါပဓမ္မ ဝိဂမေန၊ ပြဓာန်းသည်ဖြစ်၍ဖြစ်သော အကုသိုလ်တရား၏ ကင်းခြင်းကြောင့်။ အဓိစိတ္တာနုယောဂေါ၊ အဓိစိတ္တနှင့် ယှဉ်ခြင်းသည် (ဝါ) သမာဓိနှင့်ယှဉ်ခြင်သည်။ ဟတ္တဂတောဝေ၊ လက်၌ ရောက်သည်သာလျှင် (ဝါ) လက်၌ ရောက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ အဓိစိတ္တသုခမေဝ၊ ကိုသာလျှင်(ဝါ) သမာဓိနှင့် ယှဉ်သော သုခကိုသာလျှင်။ အဗျာသေက သုခန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ ဣတိ ဣမံ အတ္ထဇာတံ၊ ကို။ အဓိစိတ္တသုခန္တိ ဣမိနာ၊ ဖြင့်။ (အာစရိယော၊ သည်)။ ဒဿေတိ၊ ၏။ ဣန္ဒြိယ သံဝရကထား အဖွင့် ပြီး၏။