Issues
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
(DN)Sīlakkhandhavaggaabhinavaṭīkā
(DN)Sīlakkhandhavaggaabhinavaṭīkā

Tatiyajjhānakathāvaṇṇanā

Author: နိဿယ @ IAPT

ဥပ္ပလိနီတိအာဒိ၊ ဥပ္ပလိနိ ဤသို့ အစရှီသော အမည်သည်။ ဂစ္ဆဿပိ၊ ကြာချုံ၏လည်းကောင်း (ဝါ) ကြာရုံ၏လည်းကောင်း။ နေဿပိ၊ ကြာတော ၏လည်းကောင်း။ အဓိဝစနံ၊ အမည်တည်း။
ဣဓ ပန၊ ဤဥပမာအရာ၌ကား။ ယာဝ အဂ္ဂါ ယာဝ စ မူလာတိ ဝစနယောဂေန၊ ယာဝ ဂ္ဂါ ယာဝ စ မူလာ ဟူသော သဒ္ဒါနှင့် ယှဉ်ခြင်းကြောင့်။ အပ္ပေကစ္စာနိတိ အာဒိနာ၊ ဖြင့်။ ဥပ္ပလဂစ္ဆာဒီနမေဝ၊ ကြာချုံကြာရုံ အစရှိသည်ကိုသာလျှင်။ ဂဟေတဗ္ဗတာယ၊ ယူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝနမေဝ၊ ကြာတောကိုသာလျှင်။ အဓိပ္ပေတံ၊ ၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဥပ္ပလာနီတိ၊ ကား။ ဥပ္ပလဂမ္ဘာနနိ၊ ကြာချုံ ကြာချုံ တို့သည်။
ဧတ္ထာတိ၊ ကား။ ဥပ္ပလဓနေ၊ ကြာတော၌။ ဣတိအာဒိနာ၊ ဤသို့ အစရှိသည်ဖြင့်။ အတ္ထော၊ ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။
အဝယဝေန၊ သမုဒါယဿ၊ အပေါင်း၏။ နိဗ္ဗာနံ၊ ဝိဂြိုလ်ကို (ဝါ) ထုတ်၍ ဆိုခြင်းကို။ ကတံ၊ ပြုအပ်၏။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ ဧကံ၊ တစ်ခုသော (ဝါ) တစ်ပင်သော။ ဥပ္ပလဂစ္ဆာဒိ၊ ကြာချုံ ကြာရုံ အစရှိသည်သည်။ ဥပ္ပလာဒိယေဝ၊ ဥပ္ပလာသည်သာလျှင်တည်း။ ပန၊ ပါး။ စတုပဉ္စမတ္တမ္ပိ၊ လေးပင်ပါးပင် မူကိုလည်း (ဝါ) ကြာလေးရုံ ငါးရုံမျှကိုလည်း။ ဥပ္ပလာဒိဝနန္တိ၊ ဟူ၍ (ဝါ) ကြာစသည်ကို ရှိသော တောဟူ၍။ ဝေါဟရိယတိ၊ ခေါ်ဝေါ်အပ်၏။ ဿာရတ္ထဒီပနီယံ ပန၊ သာရတ္ထဒီပနီဋီကာ၌ ကား။ ဇလာသယောပိ၊ ရေတည်ရာ အရပ်ကိုလည်း (ဝါ) ရေတည်ရာ ရေကန်ကိုလည်း။ ဥပ္ပလိနီအာဒိဘာဝေန၊ ဥပ္ပလိနီ အစရှီသော အဖြစ်အားဖြင့် (ဝါ) ကြာရှိရာ ရေကန်စသော အဖြစ်အားဖြင့်။ ဝုတ္တော၊ ၏။
ဧတ္ထ စာတိ၊ ကား။ ဧတသ္မိံ ပဒတ္တယေ၊ ထိုပုဒ်သုံးခုတို့၏အပေါင်း၌။ ဝါ၊ ကား။ တီသု၊ သုံးပါးကုန်သော။ ဥပ္ပလပဒုမပုဏ္ဍရိကသင်္ခါတေသု၊ ကြာ, ကြာ ပဒုမာ , ကြာပုဏ္ဍရိက်ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော။ ဧတေသု အတ္ထေသု၊ ထိုအနက်တို့တွင် (ပဒတ္ထယအရကို ဥပ္ပလိနိယံ ဝါ, ပဒုမိနိယံ ဝါ၊ ပုဏ္ဍရီကိနိယံ ဝါ ဟူသော ပါဠိတော်၌ လာသော သုံးပုဒ်ကိုယူ)။
သေတရတ္ထနီလေသူတိဣမိနာ၊ ဖြင့်။ ဥပ္ပလမေဝ၊ ကြာသာမန်ကိုသာလျှင်။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ သေတုပ္ပလရတ္တုပ္ပလနီလုပ္ပလေသု၊ ကြာဖြူ ကြာနီ ကြာညို တို့တွင်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
ယံ ကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ တစ်ခုခုသော။ ဥပ္ပလံ၊ ကြာသည်။ ဥပ္ပလမေဝ၊ ဥပ္ပလမည်သည်သာလျှင်တည်း။ (ကသ္မာ၊ မူကား)။ ဥပ္ပလသဒ္ဒဿ၊ ၏။ သာမညနာမဝသေန၊ သာမညအမည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ သဗ္ဗေသုပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော။ တေသု၊ ထိုကြာဖြူစသည်တို့၌။ ပဝတ္တနတော၊ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။
သတပတ္တန္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။ သတသဒ္ဒေါ၊ သည်။ ဗဟုပရိယာယော၊ ဗဟုသဒ္ဒါ၏ ပရိယာယ်တည်း။ ကသ္မာ၊ အဘယ်ကြောင့်နည်းဟူမူကား။ သတဂ္ဃိသတရံသီ သူရိယောတိအာဒီသု ဝိယ၊ သူရိယော အသို့ အစရှိသည်တို့၌ကဲ့သို့။ အနေကသင်္ချာဘာဝတော၊ အနေကသင်္ချာ၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ သတဂ္ဃိ၊ အရာမက အဖိုးထိုက်၏။ သတရံသီ၊ အရာမကသောရောင်ခြည်ရှိသော (ဝါ) များသော ရောင်ခြည်ရှိသော။ သူရိယော၊ နေသည်း။ (ဤသို့ ယောဇနာ)။
ဧဝဉ္စ ကတွာ၊ ဤသို့သောအကြောင်းကြောင့်။ အနေကပတ္တဿာပိ၊ များသော ပွင့်ချပ်ရှိသောကြာ၏လည်း။ ပဒုမဘာဝေ၊ ပဒုမာကြာ၏ အဖြစ်၌။ သင်္ဂဟော၊ ရေတွက်ခြင်းသည် (ဝါ) ပေါင်း၍ ယူခြင်းသည်။ သိဒ္ဓေါ၊ ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။
စ၊ ဆက်။ ပုပ္ဖဒလံ၊ ပွင့်ချပ်ကို။ ပတ္တန္တိ၊ ဟူ၍။ အဓိပ္ပေတံ၊ ၏။
ဝဏ္ဏနိယမေန၊ အဆင်းကို မှတ်သောအားဖြင့်။ သေတံ၊ ဖြူသော ကြာသည်။ ပဒုမံ၊ မည်၏။ ရတ္တံ၊ နီသော ကြာသည်။ ပုဏ္ဍရိကံ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ သာသန ဝေါဟာရော၊ သာသနာတော်၌ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ပန၊ ပါး။ လောကေ၊ ၌။ ရတ္တံ၊ နီသော ကြာသည်။ ပဒုမံ၊ မည်၏။ သေတံ၊ ဖြူသော ကြာသည်။ ပုဏ္ဍရိတံ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ သို့။ (အာစရိယာ၊ တို့သည်)။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။
ဟိ တဒေဝသစ္စံ၊ ၏။ ပုဏ္ဍရိကံ သိတံ ရတ္တံ ကော ကနဒံ ကောကာသကောတိ၊ ကောကာသကော ဟူသော စကားကို။ (အဘိဓာနိပ္ပဒီပိကာယံ၊ အဘိဓာနပ္ပဒီပိကာ မည်သော ကျမ်း၌ (ဝါ) အဘိဓာန် ကျမ်း၌။ အာစရိယမောဂ္ဂလာနတ္ထေရေန၊ သည်)။ ဝုတ္တံ၊ ၏။ (အနက်ကား)။ သိတံ၊ ဖြူသော ကြာသည် (ဝါ) ကြာဖြူသည်။ ပုဏ္ဍရိကံ၊ ပုဏ္ဍရီကမည်၏။ ရတ္တံ၊ နီသော ကြာသည် (ဝါ) ကြာနီသည်။ ကောကနဒံ၊ ကောကနဒမည်၏။ ကောကာသကော၊ ကောသကသမည်၏။ ဟိ တံ ပါကဋံ ကရောမိ၊ ထိုစကားကို ထင်စွာပြဦးအံ့။
ရတ္တဝဏ္ဏတာယ၊ နီသော အဆင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ကောကနာမကာနံ၊ ကောကအမည်ရှိကုန်သော။ သုနခါနံ၊ ခွေးတို့၏ (ဝါ) ကို။ နာဒယတော သဒ္ဒါ ပယတော စ၊ မြည်စေတတ်သော ကြောင့်လည်းကောင်း (ဝါ) ဟောင်စေတတ်သောကြောင့်လည်းကောင်း။ တေဟိ၊ ကောက အမည်ရှိသော ခွေးတို့သည်။ အသိတဗ္ဗဝါ စ၊ စားအပ်သော ကြောင့်လည်းကောင်း။ (အသိတဗ္ဗတ္တော ဟူ၍ တဒွေးဘော်နှင့် ပါဌ်ရှိ၏ ။ မသင့်)။ ပဒုမံ၊ ပဒုမာကြာကို။ ကောကနဒန္တိ စ၊ ကောကနဒဟူ၍လည်းကောင်း။ ကောကာသကောတိ စ၊ ကောကာသကဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။
ယထာဟ၊ ဘုရားအဘယ်ကဲ့သို့ ဟောတော်မူသနည်းဟူမူကား။ (တစ်နည်း) မယာ၊ သည်။ ဝုတ္တဝစနဿ၊ ၏။ သာဓကံ၊ သက်သေဖြစ်သော (ဝါ) ပြီးစေတတ်သော။ ယထာ ကိံ ဝစနံ၊ အဘယ်သို့ သော စကားကို။ ဘဂဝါ၊ သည်။ အာဟ၊ ဟောတော်မူသနည်း။ ပဒုမံ ယထာ ကောကနဒံ သုဂန္ဓန္တိ၊ သုဂန္ဓံ ဟူသော စကားကို။ ဘဂဝါ၊ သည်။ အာဟ အဝေါစ၊ ၏။ (အနက်ကား) သုဂန္ဓံ၊ ကောင်းသော အနံ့ရှိသော။ ကောကနဒံ၊ ကောကနဒ အမည်ရှိသော (ဝါ) ကောကမည်သော ခွေးတို့ကို ဟောင်စေတတ်သောကြောင့် ကောကနဒအမည်ရှိသော။ ပဒုမံ၊ ပဒုမာကြာကို။ ပဿတိ ယထာ၊ ရှုသကဲ့သို့။ (ဤသို့ ယောဇနာ)။
အယံ ပန၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤဥပ္ပလံ ပဒုမံ စသော ပုဒ်တို့၌။ ဝစနတ္ထော၊ တည်း။ ဥဒကံ၊ ရေကို။ ပါတိ ရက္ခတိ၊ စောင့်တတ်၏။ ဝါ၊ တစ်နည်းကား။ ဥဒကေ၊ ၌။ ပ္လဝတိ၊ ပေါ်တတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဥပ္ပလံ၊ မည်၏။ [ရှေးဝိကပ်၌ ဥဒကသဒ္ဓူပပဒ ပါဓာတ်၊ အလပစ္စည်း၊ နိရုတ္တိနည်းအားဖြင့် ဒကသဒ္ဒါကို ချေ၍ ပါ၌ ရဿရောက်၍ ဥပ္ပလပြီးသည်။ ဒုတိယဝိက၌ ဥဒကသဒ္ဓပဒ ပ္လဝဓာတ်၊ ကွိပစ္စည်း၊ နိရုတ္တိနည်းဖြင့် ဥပ္ပလသဒ္ဒါပြီးသည်မှတ်။]
ပင်္ကေ၊ ညွန်၍။ ဒဝတိ ဂစ္ဆတိ၊ ရောက်တတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဒုမံ၊ မည်၏။ ဝါ၊ ကား။ ပကာရေန၊ အပြားအားဖြင့်။ ဒဝတိ ဝိရုဟတိ၊ ရောက်တတ်၏ (ဝါ) ကြီးပွားခြင်းသို့ ရောက်တတ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ ပဒုမံ၊ မည်၏။
အဿ၊ ထိုကြာအား။ ပဏ္ဍရံ၊ ဖြူသော။ ဝဏ္ဏံ၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တံ ဥပ္ပလံ၊ သည်။ ပုဏ္ဍရိကံ၊ မည်၏။ ဝါ၊ ကား။ မဟန္တတာယ၊ ကြီးသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ မုဍိတဗ္ဗံ ခဏ္ဍေတဗ္ဗံ၊ ပိုင်းဖြတ်အပ်၏။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ မကာရဿ၊ မအက္ခရာ၏။ ပကာရာဒိဝသေန၊ ပအက္ခရာ စသည်ကို ပြုသည်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပုဏ္ဍရိကံ၊ မည်၏။ (မကို ပပြု။ အာဒိသဒ္ဒါဖြင့် ရပစ္စည်း , ဏိ ကပစ္စည်း သွတ္ထ၊ နိဂ္ဂိဟိတ်လာခြင်းကို ပြသည်)။
ဟိ သစ္စံ၊ ၏။ မုဍိသစ္စံ ဝါ၊ မုဍိ သဒ္ဒါကိုလည်းကေငး်။ မုဍိရိသဒ္ဒံ ဝါ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ခဏ္ဍနတ္ထံ၊ ပိုင်းဖြတ်ခြင်း အနက်ရှိ၏ ဟူ၍။ သဒ္ဒဝိဒူ၊ သဒ္ဒါမြင်သိပညာရှိတို့သည်။ ဣစ္ဆန္တိ၊ အလိုရှိကုန်၏။ စ၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤ ပုဏ္ဍရိကသဒ္ဒါ၌။ သဒ္ဒသတ္ထတော၊ သဒ္ဒါကျမ်းအားဖြင့်။ ပဒသိဒ္ဓိ၊ ပုဒ်ပြီးခြင်းကို။ (ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏)။
ယာဝအဂ္ဂါ စ၊ အဖျားတိုင်းအောင်လည်းကောငး်။ ယာဝစ မူလာ၊ အမြစ်တိုင်အောင်လည်းကောင်း။ ဥဒကေန၊ ဖြင့်။ အဘိသန္ဒနာဒိဘာဝဒဿနတ္ထံ၊ အလွန်နှံ့ခြင်းစသည်တို့၏ အဖြစ်ကို ပြတော်မူခြင်းငှာ။ ပါဠိယံ၊ ၌။ ဥဒကာနုဂ္ဂတာနီတိဝစနံ၊ ကို။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဥဒကတော၊ မှ။ န ဥဂ္ဂတာနိစ္စေဝ၊ မတတ်ကုန်ဟူ၍သာလျှင်။ အတ္ထော၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏။ တု၊ ထိုမှတစ်ပါး။ ဥဒကေ၊ ၌။ န အနုရူပဂတာနိ၊ လျော်စွာမဖြစ်ကုန်။ (တစ်နည်း) အနုရူပဂတာနိ၊ လျော်စွာဖြစ်ကုန်သည်။ န၊ မဟုတ်ကုန်။ ဣတိတသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဥဒကာ။ပ။ ဂတာနီတိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊ ၏။
ပန၊ ဥပမာ ဥပမေယျ နှီးနှော၍ ပြဦးအံ့။ ဣဓ၊ ဤဥပမာကို ပြရာ၌။ ဥပ္ပလာဒီနိ ဝိယ၊ ကြာအစရှိသည်တို့ကဲ့သို့။ ကရဇကာယော၊ ကို။ (ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ ၏)။ ဥဒကံ ဝိယ၊ ရေကဲ့သို့။ တတိယဇ္ဈာန သုခံ၊ တတိယဈာန် သုခကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။ တတိယဇ္ဈာနကထာ ဝဏ္ဏနာ ပြီး၏။