Issues
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
(DN)Sīlakkhandhavaggaabhinavaṭīkā
(DN)Sīlakkhandhavaggaabhinavaṭīkā

အရယမဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

Author: နိဿယ @ IAPT

အရယမဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂဝဏ္ဏနာ

၃၉၃။ ပန၊ ထိုမှတစ်ပါး။ ယထာဝုတ္တော၊ အကြင်အကြင်ဆိုအပ်ပြီးသော။ မမ၊ ငါဘုရား၏ ။ အယံ ဝါဒေါ၊ ဤအယူဝါဒသည်။ အဝိပရီတောဝ၊ မဖောက်မပြန်သည်သာလျှင်။ ဟောတိ၊ ၏ ။ တဿ၊ ထိုအယူဝါဒကို၏ ။ ဧဝံ၊ သို့။ အဝိပရီတဘာဝေါ၊ မဖောက်မပြန်သည်၏အဖြစ်ကို။ ဣမံ မဂ္ဂံ၊ ဤမဂ်ကို။ ပဋိပဇ္ဇိတွာ၊ ရောက်ပြီး၍။ အပရပ္ပစ္စယတော၊ အခြားတစ်ပါးကို မယုံကြည်သောအားဖြင့်။ ဇာနိတဗ္ဗော၊ သိအပ်၏ ။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ အဝိပရီတဘာဝါဝဗောဓနတ္ထံ၊ မဖောက်မပြန်သည်၏အဖြစ်ကို ထိုးထွင်း၍ သိခြင်းငှာ။
ပါဠိယံ၊ ၌။ "အတ္ထိကဿပါ"တိအာဒီသု၊ အတ္ထိ ကဿပ-ဤသို့အစရှိကုန်သောပါဌ်တို့၌။ အယံ၊ ဤဆိုလတ္တံ့သည်ကား။ ယောဇနာ၊ တည်း။ မဂ္ဂံ၊ ကို။ ပဋိပန္နော၊ ကျင့်ပြီးသော။ (တစ်နည်း) မဂ္ဂံ၊ သို့။ ပဋိပန္နော၊ ရောက်ပြီးသော။ အယံပုဂ္ဂလော၊ ဤအရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သာမံယေဝ၊ ကိုယ်တိုင်သာလျှင်။ အတ္တပစ္စက္ခတော၊ မိမိ၏မျက်မှောက်အားဖြင့်။ ဧဝံ၊ သို့။ ဉဿတိ၊ သိလတ္တံ့။ ဒက္ခတိ၊ မြင်လတ္တံ့။ သမဏော ဂေါတမော၊ သည်။ ဝဒန္တော၊ ဆိုတော်မူသည်ရှိသော်။ ယုတ္တပတ္တကာလေ၊ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သောအခါကာလ၌။ တထဘာဝတော၊ မချွတ်မယွင်းမှန််သောအားဖြင့်။ ဘူတံ၊ ဟုတ်မှန်သည်ကို။ ဝဒတိ၊ ဆိုတော်မူတတ်၏ ။ ဧကံ သေန၊ စင်စစ်အားဖြင့်။ ဟိတာဝဟဘာဝတော၊ သတ္တဝါတို့၏အစီးအပွားကိုဆောင်တတ်သည်၏အဖြစ်အားဖြင့်။ အတ္ထံ၊ အကျိုးကို။ ဝဒတိ၊ ၏ ။ ဓမ္မတော၊ အကြောင်းတရားမှ။ အနပေတတ္တာ၊ သဘောအားဖြင့် မကင်းသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဓမ္မံ၊ အကြောင်းတရားကို (ဟေတုမှိ ဉာဏံ ဓမ္မ ပဋိသမ္ဘိဒါ-ဟူသောပုဒ်၌ ဓမ္မသဒ္ဒါကဲ့သို့ ဤ၌ ဓမ္မသဒ္ဒါ ဟေတုဝါစက) ။ ဝိနယယောဂတောစ၊ ဝိနည်းနှင့်ယှဉ်သောအားဖြင့် လည်း‌ကောင်း (ဝါ) ကိုယ်နှုတ်နှလုံးကို ဆုံးမခြင်းနှင့် ယှဉ်သောအားဖြင့်လည်းကောင်း။ ပရေသံ၊ သူတစ်ပါးတို့အား (ဝါ) တို့ကို။ ဝိနယနတော စ၊ ဆုံးမရာဆုံးမ‌ကြောင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ ဝိနယံ၊ ကို။ ဝဒတိ၊ ၏ ။ ဣတိ၊ သို့။ မှတ်ချက်။ ။ ဋီကာဟောင်း၌ ဤ-ဣတိသဒ္ဒါ၏နောက်၌ သာမံယေဝ အတ္တပစ္စက္ခတော ဇာနိဿတိ-ဟု ပါဌ်ရှိ၏ ။ ဤဋီကာသစ်၌ ယင်းဣတိ နောက်၌ မရှိသော်လည်း‌ ရှေ့ကပါပြီးဖြစ်၍ ရှေ့သို့ပြန်၍ ယောဇနာ။ သာမံယေဝ၊ ကိုယ်တိုင်သာလျှင်။ အတ္တပစ္စက္ခတော၊ မိမိ၏ မျက်မှောက်အားဖြင့်။ ဉဿတိ၊ သိလတ္တံ့။ ဒက္ခတိ၊ မြင်လတ္တံ့။ ဤသို့ပြန်‌၍ ယောဇနာ။ ကဿပ၊ ကဿပ။ သော မယာ၊ ထို ငါဘုရားသည်။ သယံ၊ ကိုယ်တော်တိုင်။ အဘိညာ အဘိညာယ၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့်သိ၍။ သစ္ဆိကတွာ၊ မျက်မှောက်ပြုပြီး၍။ ပဝေဒိတော၊ သိစေအပ်ပြီးသော။ သကလဝဋ္ဋဒုက္ခနိဿရဏဘူတော၊ အလုံးစုံသော သံသရာဝဋ်ဒုက္ခမှ ထွက်မြောက်ရာ ထွက်မြောက်ကြောင်း ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ မဂ္ဂေါ၊ သည်။ အတ္ထိ၊ ၏ ။ တဿ စ၊ ထို မဂ်၏လည်း (ဝါ) ကိုလည်း။ အဓိဂမူပါယဘူတာ၊ ရခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်၍ဖြစ်သော။ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါ၊ မဂ်၏ရှေ့အဖို့၌ဖြစ်သော အကျင့်သည်။ အတ္ထိ၊ ၏ ။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ ယောဇနာ၊ တည်း။ မှတ်ချက်။ ။ "အတ္ထိ ကဿပ မဂ္ဂေါ။ အတ္ထိ ကဿပ ပဋိပဒါ။ ယထာပဋိပန္နော သာမံယေဝ ဉဿတိ၊ သာမံယေဝ ဒက္ခတိ၊ သမဏော ဂေါတမော ကာလဝါဒီ ဘူတဝါဒီ အတ္ထဝါဒီ ဓမ္မဝါဒီ ဝိနယဝါဒီ"တိ-ဟူသော ပါဠိတော်၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ပြသည်ဟု မှတ်။ တေန ပါဌေန၊ ထိုအတ္ထိ ကဿပ အစရှိသော ပါဠိတော်ပါဌ်ဖြင့်။ သမဏော ဂေါတမော၊ သည်။ ဣမေ ဓမ္မေ၊ ဤအကုသိုလ်တရားတို့ကို။ အနဝသေသံ၊ အကြွင်းမဲ့ (ဝါ) အကြွင်းအကျန်မရှိ (ဝါ) အကုန်အစင်။ ပဟာယ၊ ပယ်ပြီး၍။ ဝတ္တတိ၊ ကျင့်၏ ။ ဣတိအာဒိနယပ္ပဝတ္ထော၊ ဤသို့အစရှိသော နည်းဖြင့်ဖြစ်သော။ ဝါဒေါ၊ ကို။ ကေနစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော လူ, နတ်, ဗြဟ္မာသည်။ အသမ္ပကမ္ပိတော၊ မတုန်လှုပ်အပ် (ဝါ) မတုန်လှုပ်နိုင်။ ယထာဘူတ သီဟနာဒေါ၊ မဖောက်မပြန် ဟုတ်မှန်စွာ မကြောက်မရွံ့ ဆိုတော်မူ၏ ။ ဣတိ ဣမံ အတ္ထံ၊ ကို။ ဘဂဝါ၊ သည်။ ဒဿေတိ၊ ပြတော်မူ၏ ။
စ၊ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့။ ဒက္ခတီတိဧတ္ထ၊ ဒက္ခတိ-ဟူသော ဤပုဒ်၌။ ဿတိသဒ္ဒေန၊ ဿတိသဒ္ဒါဖြင့် (‌ဝါ) ဿတိဝိဘတ်ဖြင့်။ ပဒသိဒ္ဓိ၊ ပုဒ်ပြီးခြင်းကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏ ။ ကိံ ဝိယ၊ အဘယ်ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့နည်းဟူမူကား။ "ယတြ ဟိ နာမ သာဝကော။ ပ။ ကရိဿတီ"တိအာဒီသု ဝိယ၊ ကရိဿတိ ဤသို့ အစရှိကုန်သော ပါဌ်တို့၌ကဲ့သို့တည်း (ဤသာဓကပါဠိကား ပါရာဇိကဏ်ပါဠိတော် စတုတ္ထသိက္ခာပုဒ်ပါဠိတည်း) ။ (အနက်ကား) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ယတြ ဟိ၊ အကြင်ကြောင့်လျှင်။ သာဝကော၊ တပည့်သာဝကသည်။ ဧဝရူပံ၊ ဤသို့သဘောရှိသောသတ္တဝါကို။ ဉဿတိ ဝါ နာမ၊ သိလည်း‌သိဘိ၏ ။ ဒက္ခတိ ဝါ နာမ၊ မြင်မူလည်းမြင်ဘိ၏ ။ သက္ခိံ ဝါ ကရိဿတိ နာမ၊ သက်သေကိုသော်လည်း‌ ပြုတုံဘိ၏ ။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ သာဝကာ၊ ငါ၏တပည့်တို့သည်။ စက္ခုဘူတာ၊ ဖြစ်သောဉာဏ်မျက်စိရှိကုန်သည်ဖြစ်၍။ ဝိဟရန္တိဝတ၊ နေကုန်စွတကား။ ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သာဝကာ၊ တို့သည်။ ဉာဏဘူတာ၊ ဖြစ်သောဉာဏ်ရှိကုန်သည်ဖြစ်၍။ ဝိဟရန္တိ ဝတ၊ နေကုန်စွတကား။ [ တသ္မာအရ ပါဠိတော်ကိုထည့်စွက်၍ ယောဇနာသည်။ ပါဠိတော်အစုံကား စက္ခုဘူတာ ဝတ ဘိက္ခဝေ သာဝကာ ဝိဟရန္တိ။ ဉာဏဘူတာ ဝတ ဘိက္ခဝေ သာဝကာ ဝိဟရန္တိ။ ယတြ ဟိ နာမ သာဝကော ဧဝရူပံ ဉဿတိ ဝါ ဒက္ခတိ ဝါ သက္ခိံ ဝါ ကရိဿတိ-ဟုမှတ်။ ]
"ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ ပဿတီ"တိ အာဒိသုတ္တပဒေသု ဝိယ၊ ဧဝမေတံ။ ပ။ ပဿတိ-အစရှိသောသုတ်ပုဒ်တို့၌ကဲ့သို့။ မဂ္ဂဉ္စ၊ မဂ်ကိုလည်းကောင်း။ ပဋိပဒဉ္စ၊ အကျင့်ကိုလည်းကောင်း။ ဧကတော၊ တစ်ပေါင်းတည်း။ ကတွာ၊ ပြုပြီး၍။ ဒဿေန္တော၊ ပြလိုသည်ဖြစ်၍။ [ ဣဒါနိ တံ ဒုဝိဓံ မဂ္ဂဉ္စ ပဋိပဒဉ္စ ဧကတော ကတွာ ဒဿေန္တော-ဟူသော အဋ္ဌကထာပါဠိကို ဒေသနာသန္ဓိအားဖြင့် ဥပမာလောင်းစွက်၍ပြသည်။ ဋီကာဟောင်း၌လည်း အတူပင်လာ၏ ။ ၎င်း၌ သမ္မပ္ပညာယ ပဿေန္တော-ဟုပါဌ်ရှိ၏ ။ ] (ဥပမာပါဠိအနက်ကား) ဧဝံ၊ သို့။ ဧတံ မဂ္ဂပဋိပဒံ၊ ထိုမဂ်အကျင့်ကို။ ယထာဘူတံ၊ မဖောက်မပြန်ဟုတ်မှန်စွာ။ သမ္မပ္ပညာယ၊ ကောင်းသောပညာဖြင့်။ ပဿတိ၊ ရှုမြင်၏ ။
အယမေဝါတိ၊ အယမေဝဟူသော။ သာဝဓာရဏဝစနံ၊ အဝဓာရဏနှင့်တကွဖြစ်သောစကားကို (ဝါ) ဧဝသဒ္ဒါနှင့်တကွဖြစ်သောစကားကို။ မဂ္ဂဿ၊ မဂ်၏ ။ ပုထုဘာဝပဋိက္ခေပတ္ထဉ္စ၊ များသည်၏အဖြစ်ကိုပယ်ခြင်းအကျိုးငှါလည်းကောင်း။ သဗ္ဗအရိယသာဓာရဏဘာဝဒဿနတ္ထဉ္စ၊ အလုံးစုံသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တို့နှင့်ဆက်ဆံသည်၏အဖြစ်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှါ လည်းကောင်း။ သာသနေ၊ မြတ်စွာဘုရားသာသနာတော်၌။ ပါကဋဘာဝဒဿနတ္ထဉ္စ၊ ထင်ရှားသည်၏အဖြစ်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှါလည်းကောင်း။ အာစရိယေန၊ သည်။ ဝုတ္တံ၊ ၏ ။
တေန၊ ကြောင့်။ "ဧကာယနော အယံ ဘိက္ခဝေ မဂ္ဂေါ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ" တိ စ၊ ဝိသုဒ္ဓိယာ-ဟူ၍လည်းကောင်း။ (နှာ-၃၅၄) ဧသေဝ မဂ္ဂေါ နတ္ထညော၊ ဒဿနဿ ဝိသုဒ္ဓိယာတိ စ၊ ဟူ၍လည်းကောင်း။ "ဧကာယနံ ဇာတိခယန္တဒဿီ။ ပ။ တရိဿန္တိ ယေ စ တရန္တိ ဩဃ" န္တိ စ၊ ဩဃံ-ဟူ၍လည််းကောင်း။ မဟာဝဂ္ဂသတိပဋ္ဌာနသံယုတ္တေ၊ မဟာဝဂ်သတိပဋ္ဌာနသံယုတ်ပါဠိတော်၌။ ဘဂဝါ၊ သည်။ အာဟ၊ ဟောတော်မူ၏ ။ မှတ်ချက်။ ။ ဂါထာ၌ ပဌမပါဒ, တတိယပါဒ ဥပေန္ဒဝဇိရာ။ ဒုတိယပါဒဣန္ဒဝဇိရာ။ စတုတ္ထပါဒ၌ တရိဿန္တိ ယေ စ တရန္တိ ဩဃံ-ဟုပါဌ်ရှိ၏ ။ ပါဠိတော်ကျောက်စာမူ၌ "ယေ စ ဟု စသဒ္ဒါနှင့်ရှိသောကြောင့်လည်းကောင်း, စသဒ္ဒါ၏ဝါကျသမုစ္စည်း အနက်ယူသင့်သောကြောင့်လည်းကောင်း "ယေ စ" ဟု စသဒ္ဒါနှင့်ရှိသင့်၏ ။ ယင်းစတုတ္ထပါဒ၌ ယဂိုဏ်း, ဇဂိုဏ်းနှစ်ခု ဂရုနှစ်ခုနှင့်ပါဌ်ရှိသောကြောင့် ဣန္ဒဥပေန္တဝဇီရာဂါထာ၏ လက္ခဏာနှင့်မညီ။ တစ်ဆယ့်တစ်လုံးဖွဲ့ဂါထာမျိုးတို့၏ လက္ခဏာနှင့်လည်းမညီ။ သို့မညီသော်လည်း ဘုရားဟောဖြစ်၍ ဥပဇာလီတိဂါထာဟု အမည်ပေးသင့်၏ ။ (သာဓကပါဠိတော်တို့၏အနက်ကား) ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဧကာယနော၊ နိဗ္ဗာန်သို့သွားရာ ‌တစ်ကြောင်းတည်းသော ခရီးဖြစ်သော။ အယံ မဂ္ဂေါ၊ ဤခရီးသည် (ဝါ) သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါးဟူသော မဂ်ခရီးသည်။ သတ္တာနံ၊ သတ္တဝါတို့၏ ။ ဝိသုဒ္ဓိယာ၊ စင်ကြယ်ခြင်းငှါ (ဝါ) နိ‌ဗ္ဗာန်သို့ရောက်ခြင်းငှါ (အဓိပ္ပါယတ္ထ) ။ သံဝတ္တတိ၊ ဖြစ်၏ ။
ဧသေဝ ဧသော ဧဝ၊ ဤသတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါးသည်သာလျှင်။ မဂ္ဂေါ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ရောက်ကြောင်းဖြစ်သောခရီးတည်း။ ဒဿနဿ၊ နိဗ္ဗာန်ကိုမြင်ခြင်း၏ ။ ဝိသုဒ္ဓိယာ၊ စင်ကြယ်ခြင်းငှါ။ အညော၊ သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါးမှတစ်ပါးသော။ မဂ္ဂေါ၊ ခရီးသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဇာတိခယန္တဒဿီ၊ ဇတိ၏ကုန်ရာ ဇာတိ၏အဆုံးဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်ကိုမြင်တော်မူတတ်သောထသော (ဝါ) မြင်တော်မူလေ့ရှိထသော။ ဧကာယနံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရာတစ်ကြောင်းတည်းသော ခရီးဖြစ်သော။
ဟိတာနုကမ္ပီ၊ သတ္တဝါတို့၏အစီးအပွားကို စောင့်ရှောက်တော်မူတတ်ထသော (ဝါ) စောင့်ရှောက်တော်မူလေ့ရှိထသော။ ဘဂဝါ၊ သည်။ မဂ္ဂံ၊ သတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါးတည်းဟူသော မဂ်ခရီးကို။ ပဇာနာတိ၊ အပြားအားဖြင့်သိတော်မူ၏ ။
ဧတေန မဂ္ဂေန၊ ထိုသတိပဋ္ဌာန်တရားလေးပါးတည်းဟူသော မဂ်ခရီးဖြင့်။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေးလွန်လေပြီးသောအခါ၌။ ယေ၊ အကြင်ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့သည်။ ဩဃံ၊ သံသရာတည်းဟူသော ရေအလျဉ်ကို။ အတရိံ သု စ၊ ကူးမြောက်လည်းကူးမြောက်ကုန်ပြီ (ဝါ) လွန်လည်းလွန်ကုန်ပြီ (ကျောက်စာပါဠိတော်၌ အတရံသု-ဟု ပါဌ်ရှိ၏ ။ တရဓာတ်ပင်တည်း။ တရိံ သုနှင့် အနက်တူ၏ ) ။
ယေ၊ တို့သည်။ ဩဃံ၊ ကို။ တရိဿန္တိ စ၊ ကူးလည်းကူးကုန်လတ္တံ့ (ဝါ) လွန်လည်းလွန်မြောက်ကုန်လတ္တံ့။ ယေ၊ တို့သည်။ ဩဃံ၊ ကို။ တရန္တိ စ၊ ကူးလည်းကူးကုန်ဆဲ (ဝါ) လွန်လည်းလွန်မြောက်ကုန်ဆဲ။ [ စသဒ္ဒါ ဝါကျသမုစ္စည်းယောဇနာသည်။ ဋီကာ၌ တရိဿန္တိယေဝဟူသောပါဌ်ရှိတိုင်း ယောဇနာမူ သပ္ပုရိသာ၊ ဘုရားစသောအရိ‌ယာသူတော်ကောင်းတို့သည် (ကတ္တားထည့်) ။ ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ ဩဃံ၊ ကို။ အတရိံ သု ဧဝ၊ ကူးကုန်ပြီးသည်သာလျှင်တည်း။ တရိဿန္တိယေဝ၊ ကူးကုန်လတ္တံ့သည်သာလျှင်တည်း။ တရန္တိ ဧဝ၊ ကူးကုန်ဆဲသာလျှင်တည်း။ ဤသို့ယောဇနာသင့်၏ ။ ဤအနက်ကား။ ဧကာယနန္တိ ဧကမဂ္ဂံ။ ဇာတိခယန္တဒဿီတိ ဇာတိယာ ခယောတိ စ အန္တောတိ စ နိဗ္ဗာနံ၊ တံ ပဿတီတိ အတ္ထော။ မဂ္ဂံ ပဇာနာတီတိ ဧကာယနသင်္ခါတံ ဧကမဂ္ဂဘူတံ ပဇာနာတိ။ ဧကာယနမဂ္ဂေါ ဝုစ္စတိ သတိပ္ပဋ္ဌာနမဂ္ဂေါ။ ပဇာနာတီတိ အတ္ထော-ဟူသော ယင်းအဋ္ဌကထာနှင့် အညီတည်း။ ]
သဗ္ဗေသု၊ ကုန်သော။ သုတ္တပဒေသေသု စေဝ၊ သုတ်အရပ်တို့၌ လည်းကောင်း (ဝါ) သုတ်တစ်စိတ်တို့၌လည်းကောင်း။ အဘိဓမ္မပဒေသေသု စ၊ အဘိဓမ္မာအရပ်တို့၌လည်းကောင်း (ဝါ) အဘိဓမ္မာတစ်စိတ်တို့၌ လည်းကောင်း။ ဧကောဝ၊ တစ်ခုသာလျှင်ဖြစ်သော။ အယံ မဂ္ဂေါ၊ ဤမဂ်သည်။ ပါကဋော၊ ထင်ရှား၏ ။ ဣတိ၊ ဤသည်လျှင် စကားတစ်ရပ် အပြီးသတ်တည်း။