Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Vibhaṅga-mūlaṭīkā
Vibhaṅga-mūlaṭīkā

Kha. bojjhaṅgapabbavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ခန္ဓာဒိပါဠိယာ၊ ခန္ဓာအစရှိသည်တို့ကိုပြရာ ပါဠိတော်၏။ အတ္ထော၊ အနက်သည်။ ခန္ဓာဒီနံ၊ ခန္ဓာ အရှိသည်တို့၏။ အတ္ထော၊ တည်း။ ဣတိ ကတွာ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ ခန္ဓ။ပေ။ ဝိပဿနာနံ အတ္ထ သန္နိဿိတပရိပုစ္ဆာ ဗဟုလကာတိ၊ ဟူ၍။ (အင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
တေန၊ ထို အတ္တသန္နိဿိတသဒ္ဒါကို ယူသဖြင့်။ အတ္ထပဋိပုစ္ဆာ(ပရိပုစ္ဆာ)၊ အနက်ကို အဖန်ဖန်မေးမြန်းခင်းသည်။ ပညာသံဝတတနိကာ၊ မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ ဟောတိယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။ **ဧတေန န တထာ ။ပေ။ ဒဿေတိ**။ ။ ပါဠိတော်မှ အလွတ်ဖြစ်သော လောကီ ဆိုင်ရာ ဗဟုဓုတပုစ္ဆာတွေသည် ပါဠိတော်၌ ပါဝင်သော အနက်အဓိပ္ပယ် မေးမြန်းကြောင်း ပုစ္ဆာလောက် ဓမ္မဝိစယဉာဏ်ပညာကို မတိုးပွါးစေနိုင်ြ၊ ထို့ကြောင့်ပင် လောကီပညာတ်တများသည် အလုပ်အကိုင် သင်္ကေတဆိုင်ရာကို နားလည်သော်လည်းတရာားသဘောကို သိသောဉာဏ်ကား မရှိကြ၊ ထို့ကြောင့်ပင် နိုင်ငံခြင်း၌ မမှန်သောဝါဒ တထာ၊ တူ။ ပါဠိမုတ္တကပုစ္ဆာ၊ ပါဠိတော်မှ အလွတ်ဖစ်သော လောကီပုစ္ဆာသည်။ ပညာသံဝတ္တနိကာ၊ မှန်ကန်သောဉာဏ်ပညာကို ဖြစ်စေတတ်သည်။ န ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒဿေတိ၊
အဂ္ဂိဇာလာဒီသု၊ မီးလျှံ အစရှိသည်တို့၌။ အာပေါဓာတုအာဒီနံ၊ အာပေါဓာတ် အစရှိသည်တို့၏။ မန္ဒတ္တာ၊ နည်းကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သကိစ္စေ၊ အာဗန္ဓနစသော မိမိကိစ္စ၌။ အသမတ္ထတာ၊ မစွမ်းနိုင်ကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်။ (ဟောတိ) ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ (တထာ) ဝီရိယာဒီနံ၊ ဝီရိယ အစရှိသည်တို့၏။ မန္ဒတ္တာ၊ နည်းကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သကိစ္စေ၊ ပဂ္ဂဟ စသောမိမိကိစ္စ၌။ အသမတ္ထာ၊ ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တာ၊
ပတ္တံ နီဟရန္တောဝ တံ သုတွာတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ပဉ္စဘိညတ္တာ၊ ငါးပါးသော အဘိညာဉ် ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဒိဗ္ဗသောတေန၊ ဒိဗ္ဗသောတ အဘိညာဉ်ဖြင့်။ အဿောသိ၊ ကြားပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဝဒန္တိ၊
ပသာဒသိနေဟာဘာဝေနာတိ၊ ကား။ ပသာဒသင်္ခါတဿ၊ ကြည်ညိုခြင်းဟု ဆိုအပ်သော။ သိနေဟဿ၊ အစေး၏။ အဘာဝေန၊ မရှိခြင်းကြောင့်။
ဂဒြဘပိဋ္ဌေ၊ မြည်းကျောက်ကုန်း၌။ လူခရဇော၊ ပင်ကိုယ်က ကြမ်းတမ်းသော မြူသည်။ လူခတရော၊ သာ၍ ကြိမ်းတမ်းသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ဒိဿတိ၊ ထင်ရ၏။ ဣတိ၊ ကြောင်။ အတိလူဘောယ၊ အလွန်ကြမ်းတမ်းသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ တံ သဒိသေ၊ ထို ကြိမ်းတမ်းသော မြူနှင့် တူကုန်သော(လူခပုဂ္ဂလေ၌စပ်)။

သံဝေဇန ပသာဒနေဟိ၊ ထိတ်လန့်ကြောင်း တရား, ကြည်ညိုကြောင်းတရားတို့ဖြင့်။ တေဇနံ၊ ထင်သန်စေခြင်းသည်၎င်း။ တောသနဉ္စ၊ ရွှင်လန်း စေခြင်းသည်၎င်း။ သမ္ပဟံသနာ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။

အဿောသိ။ ။ အနုဋီကာ၌ကား- "တောတောင် အရပ်၌ သစ်ပေင်တော်ရှုပ်တို့ခြားကွယ်၌ နေအပ်ပါသော်လည်း ရွားကား မဝေးလှ၊ ရွာမဝေသော်လည်း တောင်ကို ရစ်ပတ်၍ သွားရသောကြောင့် ကျောင်းသည် တော၏လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံ၏။ထို့ကြောင့် မံသသောတဖြင့် ကြား၏ဟု ဆိုကြသည်" ဟု တနည်းပြသေး၏။

မိမိအယူ။ ။ "မိမိကား ကျောင်းလည်း ထုံးစံအတိုင်း တောရကျောင်းပင် ဖြစ်၏။ ထို အသားမိတို့ ပြောဆိုအပ်သော စကားသံကို ကြားရသည်မှာ ရွာအနီးသို့ ရောက်နေသောကြောင့်တည်း" ဟု စဉ်းစားမိ၏၊ ဘာကြောင့်နည်း - တောကျောင်းဘုန်းကြီးများသည် ရွာအနီးရောက်မှ သင်္ကန်းရုံလေ့ရှိကြ သပိတ်အိတ်မှ သပိတ်ကိုထုတ်လေ့ရှိကြသောကြောင့်တည်း။ ထို့ကြောင့် ရွာအနီးရောက်ကြောင်း ထင်ရှားအောင် "ထေရောစီဝရံ ပါရုပိတွာ ပတ္တံ နီဟရန္တောဝ တံ သဒ္ဒံ သုတွာ" ဟု အဋ္ဌကထာဆရာသည်။

ဗောဇ္ဈင်္ဂပဗ္ဗဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
သမထဝိပဿနာ သုဒ္ဓဝိပဿနာဝသေန၊ သမထဝိပဿနာ, သုဒ္ဓဝိပဿနာတို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဌမဿ၊ ပဌမဖြစ်သော ကာယာနုပဿနာ, သတိပဋ္ဌာန်၏ ၎င်း။ ဝါ၊ ကို၎င်း။ ဣတရေသဉ္စ၊ ကာယာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်မှ တပါးသော ဝေဒနာနုပဿနာ စသော သတိပဋ္ဌာန်တို့၏၎င်း။ ဝါ၊ တို့ကို၎င်း။ ကတိတတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (ဣမေသုပိ ဒွီသု ပဗ္ဗေသု သုဒ္ဓ ဝိပဿနာဝ ကထိတာ ၌စပ်)။ ဣတိ အတ္ထော၊
မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တာ သတိကာယာနုပဿနာ နာမာတိ၊ ဟူသော စကားကို။ အာဂမနဝသေန၊ မဂ်၏ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဝိပဿနာနှင့် စပ်သဖြင့်။ (သင်္ဂဟ ကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ဧဝံ ။ပေ။ တိဋ္ဌတီတိ၊ ဟူသော ပါဌ်၏။ ကာယာနုပဿီ အာဒီနံ၊ ကာယာနုပဿိအစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏။ အာဂမနဝသေန၊ မဂ်၏ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း ဝိပဿနာနှင့် စပ်သဖြင့်။ ဝိသေသေတွာ၊ အထူးပြု၍။ ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။ သတိပဋ္ဌာနဒေသနာ၊ သတိပဋ္ဌာန်ဒေသနာတော်သည်။ ပုဂ္ဂလေ၊ ၌။ တိဋ္ဌတိ၊ ၏။ ဣတိ အတ္ထော၊
ဟိ၊ မှန်။ ဧကဿ၊ တယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ အနေကသမင်္ဂိတာ၊ တပါးမက များစွာသော သတိပဋ္ဌာန်နှင့် ပြည့်စုံခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်၏။ ဝါ၊ ကို။ ဝတ္တုံ၊ ငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ (ကသ္မာ၊ နည်း)။ ဧကက္ခဏေ၊ တပြိုင်နက်သော ခဏ၌။ အနေကသတိ သမ္ဘဝါဗောဓပသင်္ဂါ၊ တပါးမက များစွာသော သတိ၏ ဖြစ်သင့်ခြင်း, ထိုဖြစ်သမျှ သတိကို ထိုးသွင်း၍ သိခြင်း၏ လျဉ်းပါးဘွယ် ရှိခြင်းကြောင့်တည်း။ ပန၊ ဆက်။ ပုဂ္ဂလံ၊ ကို။ အာမသိတွာ၊ သုံးသပ်၍။ သကိစ္စပရိစ္ဆိန္နေ၊ မိမိကိစ္စဖြင့် ပိုင်းခြားအပ်သော။ ဓမ္မေ၊ တရားကို။ ဝုစ္စမာနေ၊ ဟောတော်မူအပ်သော်။ ကိစ္စဘေဒေန၊ ကိစ္စ၏ ကွဲပြားခြင်းကြောင့်။ ဧကိဿာ၊ တပါးသော။ သတိယာပိ၊ သတိ၏လည်း။ အနေကနာမတာ၊ တပါးမက များသော နာမည်ရှိသည်၏ အဖြစ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေန္တော၊ ပြလိုသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ကာယေ ပနာတိ အာဒိံ၊ အစရှိသော စကားကို။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
ဟိ၊ ဥပမဆောင် ထင်အောင်ပြအံ့။ ပုဂ္ဂလကိစ္စံ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏ ကိစ္စဟူသည်။ ဓမ္မာဧဝ၊ သဘာဝဓမ္မတို့သာတည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဓမ္မဘေဒေန၊ တရားတို့၏ ကွဲပြားခြင်းကြောင့်။ ကာယာနုပဿီအာဒိ ပုဂ္ဂလဘေဒေါဝ၊ ကာယာနုပဿီ အစရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ကွဲပြားခြင်းသည်သာ။ **သမထ ။ပေ။ ကထိတတ္တာ**။ ။ "သမထဝိပဿနာဝသေန ပဌမဿ ကထိတတ္တာ ဟု၎င်း, သုဒ္ဓံဝိပဿနာဝသေန ဣတရေသဉ္စ ကထိတတ္တာ" ဟု၎င်း ခွဲပါ၊ ထိုကတိတတ္တာ ဟိတ်ပုဒ်တို့၏ ဝမ်ပုဒ်ကို အဋ္ဌကထာ၌လသော "ဣမေသုပိ ဒွီသု ပဗ္ဗေသု သုဒ္ဓဝိပဿနာဝ ကထိတာ" ဟူသော စကားနှင့်တွဲ၍" ဣဝိ သင်္ဂဟကာရေန ဝုတ္တံ" ဟု ထည့်၍ စပ်ပါ။ ဟေတိ ယထာ၊ ဧဝံ၊ တူ။ ဓမ္မဿ၊ တခုသော ဓမ္မ၏။ ဓမ္မော၊ အခြားသော ဓမ္မသည်။ ကိစ္စံ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဟုတ်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဓမ္မဘေဒေန၊ တရားတို့ ၏ ကွဲပြားခြင်းကြောင့်။ တဿ၊ ထို ကိစ္စ၏။ ဘေဒေါ၊ ကွဲပြားခြင်းသည်။ န (အတ္ထိ)၊ မရှိနိုင်။ [ကသ္မာ, တဒဘာဝတော၊ ထိုအခြားသော တရား၏ အခြားကိစ္စ၏ မရှိနိင်ခြင်းကြောင့်တည်းဟု အနုဋီကာ၌ ဟိတ်ထည့်သည်။] တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ဓမ္မ၏ ကွဲပြားခြင်းကြောင့် ကိစ္စ၏ ကွဲပြားခြင်းကို အလိုမရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်, ကိစ္ဏ၏ ကွဲပြားခြင်းကြောင့်သာ ဓမ္မ၏ အထူးအပြားကို အလိုရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။ ဧကာဝ၊ တပါးတည်းသာလျှင်ဖြစ်သော။ သတိ၊ သည်။ စတုဝိပလ္လာသ ပဟာနဘူတာ၊ ၄ ပါးသော ဝိပလ္လာသကို ပယ်တတ်သည်ဖြစ်၍ဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ)၊ မဂ္ဂေ၊ မဂ်ခဏ၌။ သမိဒ္ဓါ၊ ပြည့်စုံသည်။ (သမာနာ၊ သော်)။ အနတ္ထန္တရေန၊ တပါးသော အကျိုးထူးမရှိသော။ တပ္ပဟာန ကိစ္စဘေဒေန၊ ထို ဝိပလ္လာသ ၄ မျိုးကို ပယ်ခြင်း ကိစ္စ၏ အပြားအားဖြင့်။ စတ္တာရိ၊ ၄ ပါးကုန်သော။ နာမာနိ၊ အမည်တို့ကို။ လဘတိ၊ ၏။ ဣတိအယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးကား။ ဧတ္ထ၊ ဤ ကာယေ ပန အစရှိသော ပါဌ်၌။ အဓိပ္ပါယော၊ တည်း။
သုတ္တန္တဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။