问题
选择版本
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Vibhaṅga-mūlaṭīkā
Vibhaṅga-mūlaṭīkā

10. Bojjhaṅgavibhaṅgo

作者: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ပတိဋ္ဌာနာယူဟနာ၊ ပတိဋ္ဌာန, အာယူဟနတို့ကို။ (ဝေဒိတဗ္ဗာ၌ စပ်)။ ဩဃတရဏသုတ္တဝဏ္ဏနာယံ၊ ဩဃတရဏသုတ်အဖွင့်၌။ [သဂါထာဝဂ္ဂ သံယုတ္တပါဠိ အစဆုံးသုတ် အဖွင့်၌။]
"ကိလေသဝသေန၊ ကိလေသာ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပတိဋ္ဌာနံ၊ ရပ်တည်ခြင်း၎င်း။ (ဣတိ ၌စပ်)။ အဘိသင်္ခါရဝသေန၊ ပြုစီမံခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ အာယူဟနာ၊ အားထုတ်ခြင်း၎င်း။
တထာ၊ ထိုမှတပါး။ တဏှာဒိဋ္ဌီတိ၊ တို့ဖြင့်။ ပတိဋ္ဌာနံ၊ ၎င်း။ အဝသေသကိလေသာဘိသင်္ခါရေဟိ၊ တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့မှ ကြွင်းသော ကိလေသာ, ပုညာဘိသင်္ခါရ အစရှိသော အဘိသင်္ခါရတို့ဖြင့်။ အာယူဟနာ၊ ၎င်း။
တဏှာဝသေန၊ ဖြင့်။ ပတိဋ္ဌာနံ၊ ၎င်း။ ဒိဋ္ဌိဝသေန၊ ဖြင့်။ အာယူဟနာ၊ ၎င်း။
သဿတဒိဋ္ဌိယာ၊ ဖြင့်။ ပတိဋ္ဌာနံ၊ ၎င်း။ ဥစ္ဆေဒ ဒိဋ္ဌိယာ၊ ဖြင့်။ အာယူဟနာ၊ ဖြင့်။
လီနဝသေန၊ တွန့်ဆုတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပတိဋ္ဌာနံ၊ ၎င်း။ ဥဒ္ဓစ္စဝသေန၊ ပျံ့လွင့်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ အာယူဟနာ၊ ၎င်း။
ကာမသုခါနုယောဂဝသေန၊ ကာမချမ်းသာကို အဖန်ဖန်အားထုတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပတိဋ္ဌာနံ၊ ၎င်း။ အတ္တကိလမထာနုယောဂဝသေန၊ အတ္တကိလမထကို အဖန်ဖန် အားထုတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ အာယူဟနာ၊ ၎င်း။
သဗ္ဗာကုသလာ ဘိသင်္ခါရဝသေန၊ အလုံးစုံသော အကုသိုလ်ဟူသော အဘိသင်္ခါရတို့၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပတိဋ္ဌာနံ၊ ရပ်တည်ခြင်း၎င်း။ သဗ္ဗလောကိယကုသလာဘိသင်္ခါရဝသေန၊ ပြုစီမံ တတ်သော အလုံးစုံသော လောကီကုသိုလ်ဟူသော အဘိသင်္ခါရ၏ အစွမ်းဖြင့်။ အာယူဟနာ၊ ၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တေသု၊ ဖွင့်ဆိုအပ်ပြီးကုန်သော။ ပကာရေသု၊ အပြားတို့တွင်။ ဣဓ၊ ဤ သမ္မောဟဝိနောဒနီအဋ္ဌကထာ။ အဝုတ္တာနံ၊ မဖွင့်ဆိုအပ်ကုန်သော အပြားတို့၏။ ဝသေန၊ အစွမ်းဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ သိထိုက်ကုန်၏။

သမပ္ပဝတ္တေ၊ အညီအမျှဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို။ [သမပ္ပဝတ္တေ ဓမ္မေတိ လီနုဒ္ဓစ္စ ဝိရဟေန သမပ္ပဝတ္တေ သမ္ပယုတ္တေဓမ္မေ။ အနု။] ပဋိသဉ္စိက္ခတိ၊ လျောက်ပတ်စွာ ရေတွက်တတ်၏။ ဥပပတ္တိတော၊ အသင့်အားဖြင့်။ ဣက္ခတိ၊ ရှုတတ်၏။ ဝါ၊ ရေတွက်တတ်၏။ တဒါကာရော၊ ထို အသင့်အားဖြင့် ရှုခြင်းအခြင်းအရာရှိသည်။ ဝါ၊ အသင့်အားဖြင် ရေတွက်ခြင်း အခြင်းအရာရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ပဝတ္တတိ၊ ဖြစ်တတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။

အဝုတ္တာနံ ဝသေန။ ။ ကိလေသဝသေန ပတိဋ္ဌာနံ, အဘိသင်္ခါရဝသေန အာယူဟနာ စသော အဖွင့်တို့သည် သံယုတ်အဋ္ဌကထာ၌သာ ပါ၍ ဤအဋ္ဌကထာ၌ မပါ၊ ထိုအဋ္ဌကထာ ၌လည်း လီနဥဒ္ဒစ္စ စသည်တို့ကို ပတိဋ္ဌာနနှင့် အာယူဟနတို့၏ သရုပ်အဖြစ်ဖြင့် ဆို၏။ ဤ၌ကား လီနဥဒ္ဓစ္စ စသည်တို့ကို ပတိဋ္ဌာန အာယူဟနာတို့မှ သီးအခြားအဖြစ်ဖြင့် ဆိုထား၏။ ထို့ကြောင့် ဤ၌ မဆိုအပ်သော ထို အဋ္ဌကထာ၌သာ ဆိုအပ်သော ကိလေသ အဘိသင်္ခါရ တဏှာ ဒိဋ္ဌိ, သေသကိလေသ အဘိသင််ခါရ, တဏှာ- ဒိဋ္ဌိံ, သဗ္ဗာကုသလ အဘိသင်္ခါရ သဗ္ဗလောကိယ ကုသလာဘိသင်္ခါရတို့ကို ပတိဋ္ဌာန အာယူဟန အရ ယူပါ။

ပဋိသဉ္စိက္ခတိ။ ။ [ပဋိသဉ္စိက္ခတီတိ- ပတိရူပံ (လျောက်ပတ်စွာ) သံကလေတိ ဂဟေတိ (ရေတွက်တတ်၏)။ တုလေတိ၊ နှိုင်းချိန်တတ်၏။ အနု။] ပတိ(ပဋိ) ကို ပတိရူပံဟု ဖွင့်၍ သံ+ ဣက္ခဓာတ်ကို သံကလေတိဟု ဖွင့်၊ ကလဓာတ်၏ ဂဏနအနက်ကို ယူ၍ "ဂဏေတိ" ဟု၎င်း ,ချိန်ခွင်ဖြင့် ချိန်သကဲ့သို့ မှန်ကန်စွာ ရေတွက်သောကြောင့် "တုလေတိ" ဟု၎င်း ဖွင့်သည်။ ဣက္ခတိ၌ ဣက္ခဓာတ်၏ ဒဿန အကံ ၂ နက်တို့တွင် အင်္ကအနက်သည် အမှတ်တံဆိပ် ခပ်နိပ်ခြင်းသာ မက, ဂဏနာအနက်ကိုလည်း ကဝိကပ္ပဒုမ၌ဆိုသတတ်။

ဥပေက္ခာသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ သည်။ ပဋိသင်္ခါရလက္ခဏော၊ လျောက်ပတ်စွာ ရေတွက်ခြင်း လက္ခဏာ ရှိ၏။
ဧဝဉ္စ ကတွာ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ ပဋိသင်္ခါ၊ လျောက်ပတ်စွာရေတွက်ခြင်း။ သန္တိဋ္ဌနာ၊ ကောင်းစွာ တည်တံ့ခြင်း။ ဂဟဏေ၊ ယူခြင်း၌။ မဇ္ဈတ္တတာ၊ လျစ်လျူရှုသည်၏ အဖြစ်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဥပေက္ခာကိစ္စာ ဓိမတ္တတာယ၊ ဥပေက္ခာ ကိစ္စ၏ လွန်ကဲသော အတိုင်းအရှည်ရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့်။ သင်္ခါရုပေက္ခာ၊ သင်္ခါရုပေက္ခာကို။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။
အနုက္ကမနိက္ခေပေ၊ ဗောဇ္ဈင်တို့ကို အစဉ်အတိုင်း ချထားခြင်း၌။ ပယောဇနံ၊ အကျိုးဟူသည်။ ပုရိမဿ ပုရိမဿ၊ ရှေးရှေးဖစ်သော ဗောဇ္ဈင်၏။ ပစ္ဆိမ ပစ္ဆိမ ကာရဏဘာဝေါ၊ နောက်၌ဖြစ်, နောက်၌ဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်တည်း။
ဗလဝတီဧဝ၊ အားရှိသည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ သတိ၊ သည်။ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ မည်၏။ [အားမရှိသော သတိသည် သတိသမ္ဗောဇ္ဈင် မမည် ဟူလို။] ဣတိ ကတွာ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ ဗလဝဘာဝဒီပနတ္ထံ၊ အားရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ပြခြင်းအကျိုးငှာ။ ပညာ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဂဟိတာ၊ ယူတော်မူအပ်ပြီ။ ["သတိ နေပက္ကေန" ဟု နေပက္က အမည်ဖြင့် ပညာကို ယူတော်မူအပ်ပြီ။] ယဿ ကဿစိ၊ အမှတ် မထား တပါးပါးသော အာရုံကို။ သမ္ပဓာရဏသတိ၊ မပျောက်မပျက်အောင် ကောင်းစွာ ဆောင်တတ်သော သတိသည်။ (သတိ၊ ဤနေရာ၌ အလိုရှိအပ်သော သတိသည်)။ န၊ မဟုတ်။ ပန၊ အဟုတ်ကား။ ကုသ လုပ္ပတ္တိကာရဏဿ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းကို။ သရဏံ၊ အမှတ်ရတတ်သော သဘောသည်။ ဣတိ၊ သတိမည်၏။ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒဿေန္တော၊ ပြလိုသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝတ္တံ ဝါတိ အာဒိံ၊ ကို။ အာဟ၊
ဝတ္တသီသေ ဌတွာတိ၊ ကား။ မေ၊ ၏။ ဓမ္မံ၊ ကို။ သုဏေယျုံ၊ နာကြပါမူကား။ အဟောဝတ၊ ဩ ကောင်းလေစွာ။ သုတွာ စ၊ နာပြီး၍လည်း။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ပသီဒေယျုံ၊ ကြည်ညိုကြပါမူကား။ အဟောဝတ၊ စွာ။ ပသန္နာ၊ ကြည်ညိုကြကုန်သည်။ (ဟုတွာ ) စ၊ ဖြစ်၍လည်း။ မေ၊ ငါ၏အပေါ်၌။ ပသန္နာကာရံ၊ ကြည်ညိုသူတို့ ပြုထိုက်သော ပူဇော်မှုကို။ ကရေယျုံ၊ ပြုကြပါမူကား။ အဟောဝတ၊ စွာ့။ ဣတိ ဧဝံ စိတ္တော၊ ဤလာဘ် ပူဇော်သက္ကာရ ကျော်စောခြင်း ၌မှီသော စိတ်ရှိသည်။ အဟုတွာ၊ မဖြစ်မူ၍။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ ဓမ္မော၊ ကို။ သွာက္ခာတော၊ ကောင်းစွာ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ ။ပေ။ ဝိညူဟိ၊ အရိယာ ပညာရှိတို့သည်။ ပစ္စတ္တံ၊ အသီးအသီး။ ဝါ၊ ကိုယ်စီကိုယ်င။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ ၏။ မေ၊ ၏။ ဓမ္မံ၊ ကို။ သုဏေယျုံ၊ နာကြပါမူကား။ အဟောဝတ၊ သုတွာဝ၊ ကြားနာရ၍လည်း။ ဓမ္မံ၊ ကို။ အာဇာနေယျုံ၊ သိကြပါမူကား။ အဟောဝတ၊ အာဇာနိတွာစ၊ သိပြီး၍လည်း။ တထတ္ထာယ၊ ထို မှန်ကန်သော နိဗ္ဗာန်အကျိုးငှာ။ ပဋိပဇ္ဇေယျုံ၊ ကျင့်ကြပါမူကား။ အဟောဝတ၊ စွာ့။ ဣတိ၊ သို့။ ဓမ္မသုဓမ္မတံ၊ တရားတော်၏ ကောင်းသော တရား၏ အဖြစ်ကို။ ပဋိစ္စ၊ စွဲ၍။ ကာရုညံ၊ သနားစောင့်ရှောက်တတ်သော ကရုဏာကို။ အနုဒ္ဒယံ၊ အဖန်ဖန် စောင့်ရှေက်တတ်သာ ကရုဏာကို။ အနုကမ္ပံ၊ လျော်စွာ တုန်လှုပ်တတ်သော ကရုဏာကို။ ဥပါဒါယ၊ စွဲ၍။ မဟာကဿပတ္ထေရေန ဝိယ၊ သည်ကဲ့သို့။ ဘာသိတံ၊ ဓမ္မကထိက ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဟောအပ်သော။ (ဓမ္မကထံ၊ တရားစကား၌ ၌စပ်)။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ဝိမုတ္တာယတနသီသေတိ၊ ကား။ သတ္ထာ၊ ဆရာသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)။ (တနည်း) သတ္ထာ ဟုတွာ၊ ဆရာ ဖြစ်လို၍။ န ဒေသေတိ၊ ဟောသည်မဟုတ်။ အပိစခေါ၊ စင်စစ်ကား။ ယထာသုတံ၊ အကြင်အကြင် ကြားနာအပ်ပြီးသော။ ယထာပရိယတ္တံ၊ အကြင်အကြင် သင်ယူအပ်ပြီးသော။ ဓမ္မံ၊ ကို။ ဝိတ္ထာရေန၊ အားဖြင့်။ ပရေသံ၊ တို့အား။ ဒေသေဿာမိ၊ ဟောအံ့။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ဝိမုတ္တိ ကာရဏပဓာနဘာဝေ၊ ကိလေသာတို့မှ လွတ်ခြင်း၏ အကြောင်းဟူသော ပဓာန၏ အဖြစ်၌ ။ ဌတွာ၊ တည်၍။ (ဓမ္မကထမေဝ၊ တရားဟောခြင်းကိုသာ ၌စပ်။)
စိရကတဝတ္တာဒိဝသေန၊ ကြာမြင်စွာသော ကာလ၌ ပြုအပ်ခဲ့သော ဝတ်အစရှိသည်ကို အဦးပြုခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ တံ သမုဋ္ဌာပကော၊ ထို ဝတ် အစရှိသည်ကို ဖြစ်စေတတ်သော။ အရူပကောဋ္ဌာသော၊ နာမ်အစုကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တော၊ ဝါ၊ တနည်း။ ဘာဝတ္ထတ္တာ ဧဝ၊ ဘာဝသဒ္ဒါ၏ အနက်၏ အဖြစ်ကြောင့်ပင်။ ကတ ဘာသိတသဒ္ဒါ၊ ကတသဒ္ဒါ, ဘာသိတသဒ္ဒါတို့သည်။ ကိရိယာဘူတဿ၊ ပြုခြင်းကြိယာ, ပြောခြင်းကြိယာ ဖြစ်၍ဖြစ်သော။ အရူပကောဋ္ဌာသဿ၊ နာမ်အစုကို။ ဝါစကာ၊ ဟောတတ်ကုန်၏။ ဣတိ ကတွာ၊ ဤသို့ နှလုံးပြု၍။ ကာယဝိညတ္တိံ ။ပေ။ ကောဋ္ဌာသန္တိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
ပုရိမာနံ၊ ဥပေက္ခာ သမ္ဗောဇ္ဈင်မှ ရှေးဖြစ်ကုန်သော။ ဆန္နံ၊ ၆ ပါးကုန်သော ဗောဇ္ဈင်တို့၏။ အတ္တနော အတ္တနော၊ မိမိ မိမိ၏။ အနန္တရိကဿ၊ အခြားမဲ့ဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်ကို။ သမုဋ္ဌာပနဝသေန၊ ဖြစ်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂသမုဋ္ဌာပကတာ၊ ဗောဇ္ဈင်ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကို။ (ယောဇေတဗ္ဗာ၊ ယှဉ်စေထိုက်၏)။ **ဘာဝတ္တတ္တာ ဧဝ**။ ။ ကတတ္တာ၌ ဘာဝအနက်သည် ပြုခြင်းကြိယာတည်း။ ဘာသိတတ္တာ၌ ဘာဝအနက်သည် ပြောခြင်းကြိယာတည်း။ ထိုကြိယာတို့၏ တရားကိုယ်မှာ နာမ်တရားအစုတည်း။ ထို့ကြောင့် ကတ, ဘာသိတသဒ္ဒါတို့လည်း နာမ်တရားအစုကို ဟောနိုင်ကြသည်။ ဥပမာ "ပါစကော၊ ချက်တတ်သူ" ဟူရာ၌ ချက်တတ်သူ ဒြဗ်သည် မုချတ္ထ၊ ထို ချက်တတ်သူ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ ချက်ခြင်းကြိယာ ဟူသော ဘာဝတ္ထသည် သဒ္ဒပဝတ္တိနိမိတ်၌ ဖြစ်၍ ဖလူပစာရတ္ထ ဖြစ်ရကား ပါစကသဒ္ဒါသည် ချက်တတ်သူဒြဗ်ကို၎င်း, သဒ္ဒပဝတ္တိနိမိတ်ဖြစ်သော ဘာဝတ္ထကို၎င်း ဟောနိုင်သကဲ့သို့တည်း။ ဝါ၊ တနည်း။ ပရေသံ၊ မိမိမှတပါးကုန်သော။ အဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံသော ဗောဇ္ဈင် ၆ ပါးတို့ကို။ [မိမိ၏ အခြားမဲ့သာမက အလုံးစုံသော ဗောဇ္ဈင် ၆ ပါးတို့ကို။] တံတံ ပရိယာယေန၊ ထို ထို ပရိယာယ်အားဖြင့်။ သမုဋ္ဌာပနဝသေန၊ ဖြစ်စေခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဗောဇ္ဈင်္ဂသမုဋ္ဌာပကတာ၊ ဗောဇ္ဈင်တို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ယောဇေတဗ္ဗာ၊ ၏။

ကာမလောက ဝဋ္ဋာမိဿာတိ၊ ကား။ တဏှာ၊ သည်၎င်း။ တဒါရမ္မဏာ၊ ထို တဏှာ၏ အာရုံဖြစ်ကုန်သော။ ခန္ဓာ၊ တို့သည်၎င်း။ (ကာမာမိသံ၊ မည်၏)။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဝဒန္တိ၊ ကုန်၏။ ပဉ္စကာမဂုဏိကော၊ ၅ ပါးသော ကာမဂုဏ်၌ ဖြစ်သော ။ ရာဂေါစ၊ သည်၎င်း။ တဒါရမ္မဏံ၊ ထိုရာဂ၏ အာရုံဖြစ်သော ရူပါရုံ အစရှိသည်၎င်း။ ကာမာမိသံ၊ မည်၏။ သဿတော အတ္ထာစ လောကော စာတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ လောကဂ္ဂဟဏဝသေန၊ လောကဟု ယူခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပဝတ္တော၊ သော။ သဿတုစ္ဆေဒသဟဂတော၊ သဿတဒိဋ္ဌိ, ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိတို့နှင့် တကွဖြစ်သော။ ရာဂေါ၊ ရာဂသည်၎င်း။ တဒါရမ္မဏဉ္စ၊ ထို ဒိဋ္ဌိဂတ သဟဂုတ်ရာဂ၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာ ၅ ပါးသည်၎င်း။ လောကာမိသံ၊ မည်၏။ ဝါ၊ တနည်း။ လောကဓမ္မာ၊ လာဘ, အလာဘစသော လောကဓမ်တရား ၈ ပါးတို့သည်။ လောကာမိသံ၊ မည်၏။

ကာမာမိသ။ ။ "ကာမေတီတိ ကာမော" ဟု ကတ္တုသာဓ် ဝစနတ်ပြုလျှင်, တဏှာ သို့မဟုတ် ပဉ္စကာမဂုဏိကရာဂ ရ၏။ "ကာမီယတီတိ ကာမော" ဟု ကမ္မသာဓ်, ဝစနတ်ပြုလျှင် ဝဒန္တိ ဝါဒအလို ထိုတဏှာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါးရ၏။ ဤဋီကာဆရာအလို ထိုရာဂ၏ အာရုံဖြစ်သော ရူပါရုံစသော ကာမဂုဏ်အာရုံ ရ၏။ ကိလေသာကာမသည် "အာမသတီတိ" ဟု ကတ္တုသာဓ်ပြု၍ သာယာသောအားဖြင့် သုံးသပ်တတ်သောကြောင့် အာမိသ မည်၏။ ဝတ္ထု ကာမသည် "အာမသီယတေ" ဟု ကမ္မသာဓ်ပြု၍ သာယာသော အားဖြင့် သုံးသပ်အပ်သောကြောင့် အာမိသမည်၏။ ထို့နောက် "ကာမောယေဝ အာမိသံ ကာမာမိသံ" ဟု တွဲပါ။

လောကာမိသ။ ။ "သဿတော အတ္တာ စ လောကော စ" ဟု စွဲယူတတ်သောကြောင့် သဿတဒိဋ္ဌိ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိနှင့် တကွဖြစ်သော ရာဂသည်၎င်း, ထိုရာဂ၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါးသည်၎င်း လောကမည်၏။ ထိုလောကသည်ပင် သာယာသော အားဖြင့် သုံးသပ်တတ်, သုံးသပ်အပ်သောကြောင့် အာမိသလည်း မည်၏။ တနည်း လောကဓမ်တရားတို့သည် လောကာမိသ မည်၏။

အနုဋီကာ။ ။ အနုဋီကာ၌ကား "လောကီယန္တိ ဧတ္ထ သုခဝိသေသာတိ လောကော- သုခဝိသေသတို့ကို မြင်အပ်ရာ၏အဖြစ်ကြောင့် နတ်ပြည် ဗြဟ္မာပြည်၌ ဖြစ်ရခြင်းဟူသော ဥပပတ္တိဝိသေသသည် လောမည်၏။ ထို လောကသည်ပင် ဘဝအထူးကို တောင့်တခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် သုံးသပ်အပ် သောကြောင့် အာမိသလည်း မည်၏" ဟု တနည်းဖွင့်ထားသည်။

ဝဋ္ဋဿာဒဝသေန၊ ဝဋ်ကို သာယာခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဥပ္ပန္နော၊ သော။ သံသာရဇနဧကာ၊ သံသရာ ဝဋ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော။ ရာဂေါ၊ သည်၎င်း။ တဒါ ရမ္မဏဉ္စ၊ ထိုရာဂ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝဋ်တရားသည်၎င်း။ ဝဋ္ဋာမိသံ၊ မည်၏။
မဂ္ဂဿ၊ ၏။ ပုဗ္ဗဘာဂတ္တာ၊ ရှေးအဘို့၌ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပုဗ္ဗဘာဂါ၊ ရှေးအဘို့၌ဖြစ်သော။ [ဝိပဿနာ၌စပ်။ ပုဗ္ဗဘာဂဝိပဿနာပုဒ်မှ ပုဗ္ဗဘာဂကို ခွဲဖွင့်သည်။]
ပဌမနယဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
အဘိညေယျော၊ ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိထိုက်ကုန်သော။ ဓမ္မာနာမ၊ တို့မည်သည်။ သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။ သတ္တာ၊ တို့သည်။ အာဟာရဋ္ဌိတိကာ၊ အကြောင်းတရားဟူသော တည်ကြောင်းရှိကုန်၏။ ဝါ၊ အကြောင်းတရားကြောင့် တည်ရခြင်း ရှိကုန်၏။ (အနုဋီကာ အဖွင့်)။ ဒွေ၊ ကုန်သော။ ဓာတုယော၊ သင်္ခတ ဓာတ်, အသင်္ခတ ဓာတ်တို့၎င်း။ တိဿော , ဓာတုယော၊ ကာမဓာတ်, ရူပဓာတ်, အရူပါဓာတ်တို့၎င်း။ စတ္တာရိ, အရိယသစ္စာနိ၊ တို့၎င်း။ ပဉ္စ, ဝိမုတ္တာယတနာနိ၊ ကိလေသာမှ လွတ်ခြင်း၏ အကြောင်းတို့၎င်း။ ဆ, အနုတ္တရိယာနိ၊ အနုတ္တရိယ တို့၎င်း။ [အကျယ်ကို ဆက္ကအင်္ဂုတ္တိုရ် , ပဌမပံ, အနုတ္တရိယဝဂ် ၌ရှုပါ။] သတ္တ, နိဒ္ဒေသဝတ္ထူနိ၊ နိဒ္ဒေသ၏ အကြောင်း ဝတ္ထုတို့၎င်း။ [အကျယ်ကို သတ္တကအင်္ဂုတ္တိုရ်, အနုသယဝဂ်၌ ရှုပါ။] အဋ္ဌ, အဘိဘာယတနာနိ၊ အဘိဘာယတနသမာပတ် တို့၎င်း။ [အကျယ်ကို အဋ္ဌကအင်္ဂုတ္တိုရ်, ဒုတိယပံ, ဘူမိစာလဝဂ် ၌ ရှုပါ။] နဝ အနုပုဗ္ဗဝိဟာရာ၊ အစဉ်အတိုင်း ဝင်စား၍နေကြောင်း သမာပတ်တို့၎င်း။ [ဈာန် သမာပတ် ၉ ပါးကို ဆိုသည်။] ဒသ, နိဇ္ဇရဝတ္ထူနိ၊ နိဇ္ဇရဝတ္ထုတို့၎င်း။ [အကျယ်ကို ဒဿကအင်္ဂုတ္တိုရ်, တတိယပံ, သမဏသညာဝဂ်၌ ရှုပါ။]. ဣတိ ဧဝံ ပဘေဒါ၊ ဤသို့ အပြားရှိကုန်သော။ ဓမ္မာ၊ တို့၎င်း။ သဗ္ဗံ ဘိက္ခဝေ အညိညေယျန္တိ၊ ဟူ၍။ ဒဿိတာ၊ ပြုတော်မူအပ်ကုန်သော။ ခန္ဓာဒယောစ၊ တို့၎င်းတည်း။ **ဝဋ္ဋာမိသ**။ ။ ဝဋ်ကို သာယာခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်သော သံသရာကို ဖြစ်စေတတ်သော ရာဂသည်၎င်း, ထိုရာဂ၏ အာရုံဖြစ်သော ခန္ဓာသည်၎င်း, ဝဋ္ဋာမိသ မည်၏။ အာမိသ၏ ဝစနတ္ထကို ရှေးအတိုင်းပြု, ရာဂ၏အတွက် အာမိသကို ကတ္တုသာဓ်ပြုပါ။ [အနုဋီကာ၌ "ဝိဘဝေါ နာမ ကိမတထိယော၊ ဝဋ်မှကင်းသော နိဗ္ဗာန်ဟူသည် အဘယ်အကျိုးရှိသနညး်။ ကောဝါ တံ အဘိပတ္ထေယျ၊ ခံစားစရာမရှိသော ထို ဝိဘဝနိဗ္ဗာန်ကို အဘယ်သူတောင့်တမည်နည်း" ဟု ဝိဘဝကို အပြစ်ရှု၍ ဝဋ်၌ မက်မောသော လောဘသည် "ဝဋ္ဋာမိသ မည်၏" ဟု ဝဒန္တိဝါဒကို ပြထား၏။]
ဘဝါဒီနံ၊ ဘဝ အစရှိသည်တို့ကို။ ဝိနန္ဓနံ၊ ဖွဲ့ကြက်တတ်သော တဏှာကို။ ဝါ၊ တနည်း။ ပိယရူပ သာတရူပေသု၊ ချစ်ထိုက်သော သဘောရှိကုန်, သာယာထိုက်သော သဘောရှိကုန်သော စက္ခုအစရှိသော တရားတို့၌။ ဂမနံ၊ သွားတတ်သောတဏှာကို။ ဝါနန္တိ၊ ဟူ၍။ (ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ် ၏ ၌စပ်)။
စင်္ကမံ၊ စင်္ကြံသွားခြင်းကို။ အဓိဋ္ဌဟန္တဿ၊ ဆောက်တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌။ ဥပ္ပန္နဝီရိယံ၊ ဖြစ်သော ဝီရိယကို။ ဝိပဿနာ သဟဂတန္တိ၊ ဝိပဿနာနှင့် တကွဖြစ်၏ ဟူ၍။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ [ရှေးက စင်္ကြံသွားလျှင် ဝိပဿနာ နှလုံးသွင်း၍ သွားလေ့ရှိသော ကြောင့် ဤသို့ဆိုသည်။]
ဧတ္တကေနာတိ၊ ကား။ လောကိယ လောကုတ္တရမိဿကာ ကထိတာတိ၊ ဟူသော ။ ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော စကားဖြင့်။ ("ပါကဋံ၊ မထင်ရှား " ၌စပ်)။
လောကိယန္တိ ဝဒန္တော န ကိလမတီတိ၊ ဟူသော ပုဒ်၏။ ကာယဝိညတ္တိ သမုဋ္ဌာပကဿ၊ ကာယဝိညတ်ကို ဖြစ်စေတတ်သော ဝီရိယ၏။ လောကိယတ္တာ၊ လောကီ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ အစောဒနီယော၊ မစောဒနာထိုက်။ ဣတိ အတ္ထော၊
အလဗ္ဘ ။ပေ။ ပဋိက္ခတ္တာတိ၊ ကား။ ရူပါစဝရေ၊ ရူပါဝစရ စိတ္တုပ္ပါဒ်၌။ အလဗ္ဘမာနကံ၊ မရထိုက်သော။ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ၊ ကို။ ဥပါဒါယ၊ စွဲ၍။ လဗ္ဘမာနာပိ၊ ရထိုက်သည်လည်းဖြစ်သော။ အဝိတက္က အဝိစာရာ၊ အဝိတက္က အဝိစာရဖြစ်သော။ ပီတိ၊ ကို။ ပဋိက္ခိတ္တာ၊ ပယ်အပ်ပြီ။ [ရထိုက်လျက် မဟောခြင်းကို "ပဋိက္ခိတ္တ" ဟု ဆိုသည်။] ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါတိ၊ ဟူ၍။ န ဝုတ္တော၊ ဟောတော်မမူအပ်။ ဣတိ အတ္ထော၊
ဝါ၊ တနည်း။ ကာမာဝစရေ၊ ကာမာဝစရ စိတ္တုပ္ပါဒ်၌။ အလဗ္ဘမာနကံ၊ မရထိုက်သော။ အဝိတက္က အဝိစာရံ၊ သော။ ပီတိံ၊ ကို။ ဥပါဒါယ၊ စွဲ၍။ လဗ္ဘမာနကာဝ၊ ရထိုက်သည်သာလျှင်ဖြစ်သော။ ဗောဇ္ဈင်္ဂဘူတာ၊ ဗောဇ္ဈင်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော။ ပီတိ၊ ကို။ ပဋိက္ခိတ္တာ၊ ပယ်မြစ်အပ်ပြီ။ အဝိတက္က အဝိစာရော၊ သော။ ပီတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂေါ၊ ကို။ န ဝုတ္တော၊ အပ်။ ဣတိ အတ္ထော၊
အဇ္ဈတ္တဝိမောက္ခန္တိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ အဇ္ဈတ္တဓမ္မေ၊ အဇ္ဈတ္တဖြစ်သော ခန္ဓာတရားတို့ကို။ အဘိနိဝိသိတွာ၊ ဝိပဿနာရှုသော အားဖြင့် နှလုံးသွင်း၍။ တတော၊ ထို အဇ္ဈတ္တဓမ္မမှ။ ဝုဋ္ဌိတမဂ္ဂေါ၊ ထသော မဂ်ကို။ အဇ္ဈတ္တဝိမောက္ခေါတိ၊ ဟူ၍။ ဣဓ၊ ဤပါဠိရပ်၌။ ဝုတ္တော၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသည်ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ အဋ္ဌကထာဆရာ၏ အလိုတည်း။
န ဝါရေတဗ္ဗောတိ၊ ကား။ ဝိပဿနာပါဒကေသု၊ ဝိပဿနာ၏ အခြေခံဖြစ်ကုန်သော။ ကသိဏာဒိဈာနေသု၊ ကသိုဏ်းအစရှိသော ဈာန်တို့၌။ သတိအာဒီနံ၊ သတိ အစရှိသည်တို့၏။ နိဗ္ဗေဓဘာဂိယတ္တာ၊ လောဘ ဒေါသ မောဟ အတုံးအခဲကို ဖောက်ခွဲခြင်းအဖို့ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ န ပဋိက္ခိပိတဗ္ဗော၊ မပယ်မြစ်ထိုက်။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ပန၊ ကား။ (ကသိဏဇ္ဈာနာဒီသု၊ ကသိုဏ်းဈာန် အစရှိသည်တို့၌။ ဗောဇ္ဈင်္ဂေ၊ တို့ကို)။ အနုဒ္ဓရန္တာ၊ မထုတ်ကုန်သော ကထေရ်တို့သည်။ (န ဥဒ္ဓရန္တိ၌ စပ်)။ ဝိပဿနာ၊ သည်။ ဗောဓိယာ၊ သစ္စာ ၄ ပါးကို သိတတ်သော။ မဂ္ဂဿ၊ ၏။ အာသန္နကာရဏံ၊ နီးစွာသော အကြောင်းသည်။ ဟောတိဝိယ၊ ကဲ့သို့။ [ဝီပသနာ ဆုံးလျှင် မဂ်ရ၏။ ထို့ကြောင့် ဝိပဿနာသည် မဂ်၏ အာသန္နကာရဏဖြစ်သည်။] (တထာ၊ တူ)။ ဈာနံ၊ သည်။ မဂ္ဂဿ၊ ၏။ အာသန္နကာရဏံ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ [ဈာန်သည် မဂ်၏ အခြေံသာ ဖြစ်နိုင်၏။ အာသန္နကာရဏ မဖြစ်နိုင်။] စ၊ သည်သာ မကသေး။ တထာ၊ ထို့အတူ။ (ဝိပဿနာ၊ သည်။ ဗောဓိယာ၊ သော။ မဂ္ဂဿ၊ ၏)။ ဧကန္တိကံ၊ ဧကန်ဖြစ်သော။ ကာရဏံ၊ သည်။ ဟောတိ ဝိယ၊ ကဲ့သို့။ (ဈာနံ၊ သည်။ မဂ္ဂဿ၊ ၏။ ဧကန္တိကံ၊ သော။ ကာရဏံ၊ သည်)။ န ဟောတိ၊ စ၊ သည်သာမကသေး။ ဝိပဿနာ ကိစ္စဿ၊ ဝိပဿနာကိစ္စ၏။ နိဋ္ဌာနံ၊ အပြီးအဆုံးသည်။ မဂ္ဂေါ၊ မဂ်သည်။ ဟောတိဝိယ၊ ကဲ့သို့။ ဈာနကိစ္စဿ၊ ဈာန်ကိစ္စ၏။ နိဋ္ဌာနံ၊ အပြီးအဆုံးသည်။ မဂ္ဂေါ၊ သည်။ န ဟောတိ၊ ဣတိ ကတွာ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။ န ဥဒ္ဓရန္တိ၊ ထုတ်ဆောင်တော်မမူကြကုန်။
တတ်ထ၊ ထို ကသိဏဇ္ဈာန , အာနာပါနဇ္ဈာန, ဗြဟ္မဝိဟာဇ္ဈာန သဒ္ဒါတို့တါင်။ ကသိဏဇ္ဈာနဂ္ဂဟဏေန၊ ကသိဏဇ္ဈာနသဒ္ဒါဖြင့်။ တဒါယတ္တာနိ၊ ထို ကသိုဏ်းဈာန်၌စပ်ကန်သော။ အာရုပ္ပါနိပိ၊ အရူပဈာန်တို့ကိုလည်း။ ဂဟိတာနိ၊ ယူအပ်ကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ သို့။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာနိ၊ [ကသိုဏ်းဈာန်ကို ရပြီးနောက် ကသိုဏ်းကိုခွါ၍ ရအပ်သော ကောင်းပင်ပညတ်ကို အာရုံပြုသောကြောင့် အာရုပ္ပဈာန်တို့ကို "တဒါယတ္တ- ထို ကသိုဏ်းဈာန်နှင့် စပ်သည်" ဟု ဆိုသည်။]
အသုဘဇ္ဈာနာနံ၊ အသုဘဈာန်တို့ကို။ အဝစနံ၊ မဆိုခြင်းသည်။ [ကသိဏဇ္ဈာနံ စသည်၌ ထည့်၍ မဆိုခြင်းသည်။] အဝိတက္ကာဝိစာရဿ၊ အဝိတက္က အဝိစာရဖြစ်သော ပီတိသမာဓိ သမ္ဗောဇ္ဈင်၏။ ဝါ၊ ကို။ အဓိပ္ပေတတ္တာ၊ အလိုရှိအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် တည်း။ [အသုဘအာရုံက အဝိတက္က အဝိစာရဈာန်ကို မရစေနိုင်၊ ထို့ကြောင့် အဝိတက္က အဝိစာရကို ပြရာဝယ် အသုဘဈာန်ကို မပြတော့ ဟူလို။]
ဒုတိယနယဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
တဒင်္ဂသမုစ္ဆေဒနိဿရဏဝိဝေကနိဿိတတံ၊ တဒင်္ဂဝိဝေက၌ မှီသည်၏အဖြစ်, သမုစ္ဆေဒဝိဝေက၌ မှီသည်၏ အဖြစ်, နိဿရဏဝိဝေက၌ မှီသည်၏ အဖြစ်ကို။ ဝတွာ၊ ဆိုပြီး၍။ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိဝေကနိဿိတတ္တဿ၊ ပဋိပ္ပဿဒ္ဓိဝိဝေက၌ မှီသည် ၏ အဖြစ်ကို။ အဝစနံ၊ မဆိုခြင်းသည်။ သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ဘာဝေတီတိ အာဒိနာ၊ အစရှိသည်ဖြင့်။ ဣဓ၊ ဤ တတိယနည်းဖြင့်။ ဘာဝေတဗ္ဗာ နံ၊ ပွါးစေထိုက်ကုန်သော။ ဗောဇ္ဈင်္ဂါနံ၊ တို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ ဝုတ္တတ္တာ၊ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
ဟိ၊ မှန်။ ဘာဝိတဗောဇ္ဈင်္ဂဿ၊ ပွါးစေအပ်ပြီးသော ဗောဇ္ဈင်ရှိသော မဂ္ဂဋ္ဌပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝါ၊ သည်။ သစ္ဆိကာတဗ္ဗာ၊ မျက်မှောက်ပြုထိုက်ကုန်သော။ ဖလဗောဇ္ဈင်္ဂါ၊ ဖိုလ်ဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်တို့ကို။ အဘိဓမ္မဘာဇနီယေ၊ ၌။ ဝုတ္တာ၊ ကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဝေါ ဿဂ္ဂသဒ္ဒေါ၊ ဝေါဿဂ္ဂသဒ္ဒါသည်။ ပရိစ္စာဂတ္ထော၊ စွန့်ပယ်ခြင်း အနက်ရှိသည်၎င်း။ ပက္ခန္ဒနတ္ထော စ၊ ပြေးဝင်ခြင်း အနက်ရှိသည်၎င်း။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဝေါဿဂ္ဂဿ၊ ၏။ ဒုဝိဓတာ၊ ၂ ပါးအပြားရှိသည်၏ အဖြစ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တာ၊
ယထာ ဝုတ္တေနာတိ၊ ကား။ တဒင်္ဂသမုစ္ဆေဒပ္ပကာရေန၊ တဒင်္ဂပဟာန် သမုစ္ဆေဒပဟာန်ဟူသော အပြားအားဖြင့်၎င်း။ တန္နိန္နဘာဝါ ရမ္မဏကရဏပ္ပကာရေန စ၊ ထိုနိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်သည်၏ အဖြစ်, ထိုနိဗ္ဗာန်ကိုအာရုံပြုခြင်းဟူသော အပြားအားဖြင့်၎င်း။ (ပရိစ္စဇတိ, ပက္ခန္ဒတိ တို့၌စပ်)။
ဝိပဿနာက္ခဏေ၊ ဝိပဿနာခဏ၌။ ပရိဏာမေန္တံ၊ ရင့်ကျက်ဆဲလည်းဖြစ်သော။ မဂ္ဂက္ခဏေ၊ မဂ်ခဏ၌။ ပရိဏတံ၊ ရင့်ကျက်ပြီးလည်းဖြစ်သော။ (သတိသေမ္ဗောဇ္ဈင်္ဂံ ၌စပ်)။
သုတ္တန္တဘာဇနီယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ၊
ဥပေက္ခ နဝသေနာတိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ သဘာဝနိဒ္ဒေသတံ၊ ဥပေက္ခာ၏ သဘောကို ညွှန်ပြသော ပုဒ်၏ အဖြစ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊ ဟာပန ဝဍ္ဎနေသု၊ ယုတ်လျော့စေခြင်း, တိုးပွါးစေခြင်းတို့၌။ [လွန်နေသည့် အတွက် ယုတ်လျော့စေခြင်း, လျော့နေသည့်အတွက်တိုးပွါးစေခြင်းတို့၌။] ဗျာပါရံ၊ ဗျာပါရကို။ အကတွာ၊ မပြုမူ၍။ ဥပပတ္တိတော၊ အသင့်အားဖြင့်။ ဣက္ခနဝသေန၊ ရှုခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ("ဥပေက္ခာ မည်၏" ၌စပ်)။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
လောကိယ ဥပေက္ခနာယ၊ လောကီဖြစ်သော အသင့်အားဖြင့် ရှုခြင်းထက်။ အဓိကာ၊ ပိုလွန်သော။ ဥပေက္ခနာ၊ အသင့်အားဖြင့် ရှုခြင်းသည်။ အဇ္ဈပေက္ခနာ၊ မည်၏။ ဣတိ အယံ အတ္ထော၊ ဤအနက်သည်။ (ယုတ္တော ၌စပ်)။ ဣဓ၊ ဤ အဘိဓမမဘာဇနီယနည်း၌။ လောကုတ္တရာ ဧဝ၊ လောကုတ္တရာဖြစ်သော ဗောဇ္ဈင်တို့ကိုသာ။ အဓိပ္ပေတာ၊ အလိုရှိအပ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ယုတ္တော၊ သင့်၏။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဗောဇ္ဈင်္ဂဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။