Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Vibhaṅga-mūlaṭīkā
Vibhaṅga-mūlaṭīkā

4. Aññamaññacatukkavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

နိပ္ပဒေသတ္တာ၊ ညွှန်ပြအပ်သော အစိတ်အပိုင်း မရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (အကြွင်းအကျန် မရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။ ဘဝေန၊ ဘဝဖြင့်။ ဥပါဒါနံ၊ သပ္ပဒေသဖြစ်သော ဥပါဒါန်ကို။ သင်္ဂဟိတံ၊ သွင်းယူအပ်ပြီ။ ပစ္စယုပ္ပန္နဿ၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ထိုက်သော။

ယထာ ပန ။ပေ။ နိဒ္ဒိဋ္ဌော။ ။ "ယထာ ပနမှ စ၍ နိဒ္ဒိဋ္ဌော တိုင်အောင်" ဥပမာန ဝါကျတည်း။ ထိုဝါကျဖြင့် ဖယ်ကြဉ်ထိုက်လျှင် (ဝတ္တဗ္ဗပဒေသမရှိဟု ရှောင်၍ မသွားဘဲ) ဖယ်ကြဉ်၍ ဟောတော်မူပုံကို၎င်း, ယူထိုက်လျင် ယူပုံကို၎င်း ဥပမာပြသည် ။ချဲ့ဦးအံ့ "နာမပစ္စယာ ဖဿော" ၌ ပစ္စည်းဖြစ်သော နာမအရတွင် ဖဿကို ကြဉ်ရမည်ဖြစ်သော ကြောင့် "ဌာပေတါာ ဖဿံ" ဟု ဟောတော်မူ၏။"နာမရူပပစ္စယာ သဠာယတနံ" ၌ကား ယူထိုက်သော နာမ်, ယူထိုက်သော ရုပ်ကိုခွဲခြား၍ ဟောတော်မူ၏။ "ဝတ္တဗ္ဗ ပဒေသ မရှိ" ဟု အကြောင်းပြ၍ နာမ်အားလုံး, ရုပ်အားလုံးကို တပေါင်းတည်းဟောတော်မမူ၊ ဤနေရာ၌ ဟောထိုက်သော နာမ်, ဟောထိုက်သော ရုပ်၏ ဟောရာ ပဒေသကို ညွှန်ပြတော်မူသည်။

ဧဝံ ။ပေ။ နတ္ထီတိ ဝတ္တုံ။ ။ ဤအတူ ဇာတိအား ကျေးဇူးပြုသော ဘဝအတွက်လည်း ဖယ်ကြဉ်ထိုက်သော တရားတမျိုး, ယူထိုက်သော တရားတမျိုးဟု အထူးရှိလျှင်, ဝတ္တဗ္ဗပဒေသမရှိဟု မဆိုသင့်၊ ဝတ္တဗ္ဗပဒေသ ရှိနိုင်သည်သာ ၊ အမှန်အားဖြင့်ကား ဘဝက ဇာတိအား ကျေးဇူးပြုရာ၌ ဘဝတွင် ပါဝင်နေသော ဇာတိ ဇရာမရဏတို့ကို သဘာဝဓမ္မ မဟုတ်သည့်အတွက် ဖယ်ကြယ်မှုကို မပြု၊ ထို့ကြောင့်သာ "ဌပေတွာ ဇာတိ ဇရာမရဏာနိ" ဟု မဟောဘဲထားသည် ဟူလို။ [ယော ဘဝေါ ဇာတိယာ ပစ္စယောတိ ဧတေန ဘဝသင်္ဂဟိတာနိပိ ဇာတိ အာဒီနိဇာတိယာ အပစ္စယတ္တာ ဧဝ ဌပေတွာတိ န ဝုတ္တာနီတိ ဒဿေတိ၊ ပစ္စယဘာဝေါသင်္ဥာ ဧဝ နေသံ တဿာ နတ္ထီတိ အဓိပ္ပါယော (ဘဝတွင် ပါဝင်သော ထို ဇာတိ ဇရာမရဏတို့၏ ထို နောက်ဇာတိအား ကျေးဇူးပြုနိုင်သည်၏ အဖြစ်၌ လျဉ်းပါးဘွယ်ပင်မရှိပါ ဟူလို)။ အနု။]

ဝိသုံ၊ ဘဝမှ သီးခြား။ ဌိတဿ၊ တည်သော။ ဥပါဒါနဿ၊ ဥပါဒါန် တမျိုး၏။ ဣတိ (တသ္မ) အဘာဝါ၊ ထိုသို့ မရှိခြင်းကြောင့်။ ဘဝ ပစ္စယာပိ ဥပါဒါနန္တိ၊ ဟူ၍။ ဝတ္တံ၊ ဟောတော်မူခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။ ဣတိ၊ ဤ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒဿေတုံ၊ ပြခြင်းငှာ။ ယသ္မာ ပန ဘဝေါ နိပ္ပဒေသောတိ အာဒိ, အာဟ၊
ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ ဖြစ်လသော်။ နာမပစ္စယာတိ ဝိညာဏန္တိ၊ ဟူ၍။ န ဝတ္တဗ္ဗံ၊ ဟောတော်မမူထိုက်သည်။ သိယာ၊ ၏။ ပန၊ ဆက်။ နာမံ၊ နာမ်ကို။ (ဂဟိတံ ၌စပ်)။ ပစ္စယုပ္ပန္နဘူတံ၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်၍ ဖြစ်သော နာမ်ကို၎င်း။ (ဝိညာဏပစ္စယာ နာမံ၌ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော နာမ်ကို ၎င်း)။ ပစ္စယဘူတဉ္စ၊ ပစ္စည်းဖြစ်၍ ဖြစ်သော နာမ်ကို၎င်း။ (နာမပစ္စယာပိ ဝိညာဏံ၌ ပစ္စည်းဖြစ်သော နာမ်ကို၎င်း။) သပ္ပဒေသမေဝ၊ ကြွင်း သော အစိတ် အပိုင်းနှင့် တကွဖြစ်သော နာမ်ကိုသာ။ ဂဟိတံ၊ ယူအပ်ပြီ။ ဣတိ (အယံ)၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ ငါ၏အလိုတည်း။

ပန၊ ဥပမာဆောင် ထင်အောင်ပြဦးအံ့။ နာမပစ္စယာ ။ပေ။ ဖဿောတိအာဒီသု၊ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။ ပစ္စယုပ္ပန္နံ၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော ဆဋ္ဌာယတန, ဖဿကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ နာမံ၊ ကို။ ဂဟိတံ ယထာ၊ ယူအပ်သကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ဘဝပစ္စယာပိ ဥပါဒါနန္တိ ဣဓာပိ၊ ဟူသော ဤပါဠိရပ်၌လည်း။ ပစ္စယုပ္ပန္နံ၊ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော ဥပါဒါန်ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ဘဝဿ၊ ဥပါဒါန်မပါသော ဘဝကို။ ဂဟဏံ၊ ယူခြင်းသည်။ ဝါ၊ ယူခြင်းကို။ ကာတုံ၊ ပြုခြင်းငှာ။ န သက္ကာ၊ သည်။

ဧဝံ သတိ။ ။ "နိပ္ပဒေသဖြစ်သော ဘဝဖြင့် ဥပါဒါန်ကို သွင်းယူအပ်ပြီး ဖြစ်သော ကြောင့် ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်ထိုက်သော ဥပါဒါန်တမျိုး (သီးခြားတည်လျက်) မရှိသည့်အတွက် "ဘဝပစ္စယာပိ ဥပါဒါနံ" ဟု အပြန်အလှန်သဘောဖြင့် ဟောတော်မူခြင်းငှာ မတတ်ကောင်းသည်ရှိသော်" ဟု အကျယ်အနက် မှတ်ပါ။

နာမပစ္စယာပိ။ပေ။ အဓိပ္ပါယော။ ။ ဒီလိုဆိုလျှင် "နာမပစ္စယာပိ ဝိညာဏံ" ဟု မဟောထိုက်ရာ ရောက်နေ၏။ ဘာ့ကြောင့်နည်း "နာမ် ဟူရာ၌ ဝိညာဏ်နာမ် မပါ၊ စေတိသက်နာမ်သာ ရသောကြောင့် ပစ္စယုပ္ပန်ဘက်မှာဖြစ်စေ, ပစ္စည်းဘက်မှာဖြစ်စေ သပ္ပဒေသချည်းဖြစ်သောကြောင့်တည်း" ဟူလို။ [ဤ၌ "အဓိပ္ပါယော" သည် "ဧဝံသတိ။ ပေ။ နဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ" ဟု ဆိုသော မိမိ (ဋီကာဆရာ) ၏ အလိုတည်း။]

ယထာ ပန ။ပေ။ န သက္ကာ ကာတုံ။ ။ မိမိအယူကို ထင်ရှားအောင် ဥပမာဖြင့် ပြလို၍ "ယထာ ပန" စသည် မိန့်။ "နာမပစ္စယာ ဆဋ္ဌာယတနံ" ၌ "နာမ" အရ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော ဝိညာဉ်နမ်ကို ချန်၍၎င်း" နာမပစ္စယာ ဖဿော" ၌လည်း နာမအရ ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော ဖဿကို ချန်၍၎င်း, ပစ္စယစတုက္က၌ ဟောတော်မူသကဲ့သို့ ထို့အတူ အညမညစတုက္က၌ လာသော ဤ "ဘဝပစ္စယာ ဥပါဒါနံ" ဟူသော အင်္ဂါ၌လည်း "ဘဝ" အရတွင် ပစ္စယုပ္ပန်ဖြစ်သော ဥပါဒါန်ကို ချန်၍ ဘဝအရကို ယူခြင်းငှာ မတတ်ကောင်း မဟုတ်, တတ်ကောင်းသည်သာ။

န၊ မဟုတ်။ (သက္ကာဟဝ၊ သည်သာ)။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဥပါဒါနဿ၊ ၏။ (ဘဝေ၊ ၌)။ အဝိဂတပစ္စယ နိယမာဘာဝေါ၊ အဝိဂတ ပစ္စယသတ္တိ၏ အမြဲအားဖြင့် မရှိနိုင်ခြင်းသည်။ (အတ္ထိ) ဝိယ၊ ရှိသကဲ့သို့။ (တထာ၊ ထို့အတူ)။ ဘဝေ၊ ၌။ အညမညပစ္စယ နိယမာဘာဝေါ၊ အညမည ပစ္စယသတ္တိ၏ အမြဲအားဖြင့် မရှိနိုင်ခြင်းသည်။ ပုဗ္ဗေ၊ ၌။ ဝုတ္တနယေန၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဘဝပစ္စယာပိ ဥပါဒါနန္တိ၊ ဟူ၍။ န ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မမူအပ်။ ဣတိ, ဝေဒိတဗ္ဗံ၊
စ၊ ဆက်။ အညမညပစ္စယောတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ သမ္ပယုတ္တ ။ပေ။ ပစ္စယော၊ သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း အတ္ထိ ပစ္စည်းသည်။ ဝါ၊ ကို။ အဓိပ္ပေတော၊ အလိုရှိအပ်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဟိ၊ မှန်။ (တနည်း) ကသ္မာအညမည ပစ္စယောတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ။ပေ။၊ အဓိပ္ပေတော, သိယာ၊ နည်း။

ဟိ(ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ နာမရူပပစ္စယာပိ ဝိညာဏံတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ စ၊ ဆက်။ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုသည်။ (ရူပအရဝတ္ထုသည်)။ အကုသလဝိညာဏဿ၊ အကုသိုလ် ဝိညာဉ်အား။ အညမညပစ္စယော၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ [ပဋိသန္ဓေဝိညာဉ် မဟုတ်သောကြောင့် ဟဒယဝတ္ထုက အကုသလဝိညာဉ်၏ အညမည ပစ္စည်း မဖြစ်နိုင်၊ ဤနေရာကား အကုသလဝိညာဉ်ကို စ၍ ဟောတော်မူအပ်ရာ ပါဠိရပ်တည်း။] ပန၊ အနွယ။ ပုရေဇာတဝိပ္ပယုတ္တော၊ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်နိုင်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (အညမည ပစ္စယောတိ ဧတ္ထ ။ပေ။ အဓိပ္ပေတော သိယာ၊ ၏)။

တသ္မာ။ပေ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ ။ ထိုသို့ တတ်ကောင်းလျှင် "ဘဝပစ္စယာပိ ဥပါဒါနံ" ဟုအဘယ်ကြောင့် ဟောတော်မမူပါသနည်းဟု မေးဘွယ်ရှိသောကြောင့် "တသ္မာ" စသည်မိန့်၊ ဤတသ္မာကို "န ဝုတ္တံတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ" ၌စပ်၊ ဥပါဒါန်က ဘဝအား အဝိဂတသတ္တိဖြင့် အမြဲကျေးဇူးမပြုပုံကို ရှေ့ ဟေတုစတုက္က၌ ပြခဲ့ပြီ၊ ထို့ကြောင့်ဥပမာနအဖြစ်ဖြင့် ပြသည်။ ထို့အတူ ဥပါဒါန်က ဘဝ၌ ကျေးဇူးပြုဘို့ရန် အမြဲအားဖြင့် အညမညပစ္စယသတ္တိ မရှိ၊ ထို သစတ္တိ မရှိပုံကို "သင်္ခတ လက္ခဏာနံ ပန ဇာတိအာဒီနံ " စသည်ဖြင့် ရှေ့၌ ကြောင်းပြခဲ့သည့်အတိုင်း သိပါ။ ထို့ကြောင့် "ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တနယေန" ဟု ဆိုသည်။ ဤသို့ အမြဲအားဖြင့် အညမညပစ္စယသတ္တိ မရှိခြင်းကြောင့် "ဘဝပစ္စယာပိ ဥပါဒါနံ" ဟု ဟောတ်ောမမူအပ်ဟု သိထိုက်ပါသည်။

သမ္ပယုတ္တ ။ပေ။ သိယာ။ ။ "ယဿ သဠာယတနံ အညမညပစ္စယော ဘဝေယျ" ဟု အဋ္ဌကထာဝယ် ရှိ၏။ "ထို "အညမညပစ္စယော" ဟူသော ပါဌ်၌ "သမ္ပယုတ္တဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ" ပစ္စည်းတို့ကို အလိုရှိအပ်၏။ထို့ကြောင့် "အညမည ပစ္စယော" ဟူရာဝယ် ပဋ္ဌာန်း၌ လာသော အညမညပစ္စည်းကို မယူဘဲ အညမည ပစ္စည်းကဲ့သို့ အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုသော သမ္ပယုတ္တစသော ပစ္စည်းကို ယူလိုစရာ ရှိသည်ဟု မှတ်ပါ။ [အညမညပစ္စယော ဝီယ အညမညပစ္စယောတိ အယမတ္ထော ဣဓာဓိပ္ပေတောတိ ဒဿေန္တော "အညမည ‌။ပေ။ အဓိပ္ပေတော သိယာ" တိ အာဟ။ အနု။]

တထာ၊ ထိုမှတပါး။ ဆဋ္ဌာယတနပစ္စယာပိ နာမရူပံတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။ ဆဋ္ဌာယတနံဝ၊ ခြောက်ခြမြောက် မနာယတနသည်လည်း။ စက္ခာယတနုပစယာဒီနံ၊ စက္ခာယတန, ဥပစသ အစရှိသည်တို့အား၎င်း။ စိတ္တသမုဋ္ဌာန ရူပဿစ၊ စိတ္တသမုဋ္ဌာနရုပ်အား၎င်း။ အညမညပစ္စယော၊ သည်။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်နိုင်။ ပန၊ အနွယ။ ပစ္ဆာဇာတာ ဝိပ္ပယုတ္တော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်နိုင်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (အညမည ပစ္စယောတိ ဧတ္ထ ။ပေ။ အဓိပ္ပေတော သိယာ။)
အညမည စတုက္ကဝဏ္ဏနာ၊ သ်ည။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။