အတ္ထိ အဇ္ဈတ္တိကာ အတ္ထိ ဗာဟိရာတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ အဇ္ဈတ္တကဗာဟိရသဒ္ဒါ၊ အဇ္ဈတ္တိကသဒ္ဒါ ဗျာဟိရ သဒ္ဒါတို့သည်။ အဇ္ဈတ္တိကဒုကေဝိယ၊ အဇ္ဈတ္တိကဒုက်၌ကဲ့သို့။

အယမ္ပိ အတ္ထာ သမ္ဘဝတိ။ ။အဋ္ဌကထာ၌ “ဒွေ+အသံ”ဟု ပုဒ်ဖြတ်၍ သဒ္ဓိစပ် ထားပုံကိုသာ ဖွင့်ပြ၏၊ ဤဋီကာ၌ကား ထိုအနက်ကိုလည်း ခွင့်ပြု၏၊ ထိုအနက် အပြင် ဆိုလတ္တံ့ သောအနက် ၂-နည်းကိုလည်း ပြလို၏။ ထိုနည်းတို့တွင် ပဌမနည်၌“ အဝယဝါ ဧတေသာ”ဟု ဝိဂြိုဟ်ပြု၍ အဝယဝ အတ္တိအနက်၌ ဒို့နောင် အယ-ပစ္စည်းသက်၊ ထို နောက် “ပထဝီဓာတုန်+ဒ္ဓယံ ပထဝီဓာတုဒ္ဒယံ”ဟု ပြု၍ သမာသ်ပုဒ်တခုတည်းဟု ဆိုလို သည်။ “ရွှေ ဝေ ဝါစသော ဒုတိယနည်း၌ကား အဿတ္တိတဒ္ဓိတ်မပြုဘဲ အဝယဝတဒ္ဓိတ် ပြု၍ ထို အဝယာအနက်၌ အယ-ပစ္စည်း သက်။

သဒ္ဒါကျမ်းများ။ ။ကစ္စည်းကျမ်း၌ ယံကို ဗွီ သမူဟော ယီ”ဟု ပြု၍ သမူ- 8 ဟတ္ထ ကဏ်ဏာသုတ်ဖြင့် သမူဟအနက်၌ က-ပစ္စည်းသက်၊ ဒိ၌ ဣကို သုတ်ကြီးဖြင့် အယပြု၍ “ယံ”ဟု ပြီးစေ၏။ မောဂ္ဂလ္လာန်၌မှ “ဂျေ + အံသာ ယဿာတိ ဒ္ဓယ”ဟု ပြု၍ အံသအတ္ထိအနက်၌ အယ-ပစ္စည်းသက်၏၊ ဤနည်းသည် ဋီကာ ၂-နည်းတွင်ပဌမ နည်းနှင့် တူ၏။ ဗုဒ္ဓဗောဓကပ္ပိတ်(၄၆၁)သုတ်၌ကား အဝယ၁(အစိတ်) အနက်၌ အယ၌ ပစ္စည်းသက်၏၊ ဝိဂြိုဟ်ကို “ အဝယဝါ ဒူ”ဟု ပြု၊ “ဒ္ဓယံ၊ ၂-ခုသောအပိတ် ” “ ဟု ပေး၊ ဤ ဗုဒ္ဓဗောဓနည်းသည် ဤကာနောက်နည်းနှင့် တူ၏။ ဤ မန္တဗောဓနည်းကို ရည်ရွယ်၍ အနုဋီကာ၌ “အဝယဝဝိနိမုတ္တော သမုဒါယော နာမ ကောရိ နတ္ထိတိ (အစိတ်မှ လွှတ်သော အပေါင်းမည်သည် တခုမျှ မရှိ၊ ထို ့ကြောင့်) ပုရိမတ္တံ အသမ္ဘာဝေန္တော (ရှေးအနက်ကို မချီးမွမ်းလိုသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) “ရွှေ ဝ ဝါ”တိအာဒိနာ သမုဒါယေန ဝိနာ ဒုတိယတ္ထမာဟ”ဟု ဖွင့်သည်။

အဇ္ဈတ္တိကဗာဟိရာယတန ဝါစကာ၊ အဇ္ဈတ္တိကာယတန ဗာဟိရာ ယတနကို ဟောသော သဒ္ဒါတို့သည်။ န၊ မဟုတ်။ အဇ္ဈတ္တတ္တိက၊ အဇ္ဈတ္တတိက်၌။ ဝုတ္တေဟိ၊ ဟောတောမူအပ်ကုန်သော။ အဇ္ဈတ္တဗဟိဒ္ဓါ သဒ္ဒေဟိ၊ အဇ္ဈတ္တသဒ္ဒါ, ဗာဟိဒ္ဓါ သဒ္ဒါတို့နှင့်။ သမာနတ္တာပိ၊ တူသော အနက်ရှိသော သဒ္ဒါတို့သည်လည်း န၊ မဟုတ်။

ဟိ၊ မှန်။ (တနည်း တသ္မာ၊ ကြောင့်။ တေမက တေမိတဗ္ဗာနံ၊ တို့၏။ အဗျာပါရသာမညနိဒဿနတထာယေဝ၊ သည်သာ။ ဥပမာ၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ နည်း။ ဌာနသာမညနိဒဿနတ္ထာယ၊ ငှာ။ ဥပမာ၊ ကို။ န ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ သနည်း)။ ဟိ (ယသ္မာ)၊ ကြောင့်။ သန္နိစိတလောဟိတေန၊ စုဝေးတည်နေသော သွေးသည်။ တေမေတဗ္ဗာနံ၊ စိုစေထိုက်ကုန်သော။ ကေသဉ္စိ၊ အချို့သော ဝက္က ဟဒယ ပပ္ဖါသတို့၏။ ဟေဋ္ဌာ၊ သွေး၏ အောက်၌၎င်း။ ကဿစိ၊ အချို့သော အသည်း၏။ ဥပရိ၊ သွေး၏အပေါ်၌၎င်း။ [ဤပုဒ်၏နောက်၌ ပိုဒ်ရှိသည်မှာ အပိုတည်း။] ဌိတကံ၊ တည်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို။ သတိပဋ္ဌာနဝိဘင်္ဂေ၊ သတိပဋ္ဌာန ဝိဘင်း၌။ ဝက္ခတိ၊ ဆိုလတ္တံ့။ ဣတိ (တသ္မာ)၊ ကြောင့်။ (တေ တမ တေမိတဗ္ဗာနံ၊ တို့၏။ အဗျာပါရသာမညနိဒဿနတ္ထာယေဝ၊ သာ။ ဥပမာ၊ ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ၏။ ဌာနသာမညနိဒဿနတ္ထာယ၊ ငှာ။ ဥပမာ၊ ကို။ န ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ထိုက်။)

ယကနဿ၊ အသည်း၏။ ဟေဋ္ဌာဘာဂေါ၊ အောက်အဘို့သည။ ဝါ၊ အောက်ပိုင်းသည်။ မယိ၊ ငါ၌။ လောဟိတံ၊ သွေးသည်။ ဌိတံ၊ စိုစေလျက် တည်နေ၏။ ဣတိ၊ သို့။ န ဇာနာတိ၊ မသိ။ ဝက္ကာဒီနိ၊ အညှို့ အစရှိသည်တို့သည်။ အမှေ၊ ငါတို့ကို။ လောဟိတံ၊ သွေးသည်။ တေမယမာနံ၊ စိုစေလျက်။ ဌိတံ၊ တည်နေ၏။ ဣတိ၊ သို့။ န ဇာနန္တိ၊ မသိကြကုန်။ ဣတိ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ယောဇနာ၊ ပုဒ်တို့ကို ယှဉ်စေခြင်းကို။ ကာတဗ္ဗာ၊ ပြုထိုက်၏။

ဝါယန ဝသေနာတိ၊ ကား။ သဝေဂဂမနဝသေန၊ အဟုန်နှင့်တကွသွားတတ်သည်၏ အစွမ်းကြောင့်။ ဝါ၊ အဟုန်ပြင်းလတ် တိုက်ခတ်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ("ဝါယော၊ မည်၏" ၌စပ်)။ [ပြင်းစွာ တိုက်ခတ်သောလေကို ရည်ရွယ်၍ ဝါ ဓာတ်၏ ဂတိအနက်ကို ဖွင့်ခြင်းတည်း။] ဝါ၊ တနည်း။ သမုဒီရဏဝသေန၊ ထက်ဝန်းကျင် ရွေ့ရှားတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (ဝါယော၊ ဝါယောမည်၏ ၌စပ်)။

သတဓောတသပ္ပိ။ ။တကြိမ် ချက်၍ ကကြိမ် ရေထည်း၌ ထည့်၍ ပြီးသောအခါ ထောပတ်၌ပါသော အနုပြုနို ့မှုန့်ကလေးများ အတော်အတန် ကုန်သွား၏။ ၂-ကြိမ်ချက်၍ ရေထည်း၌ ၂-ကြိမ်မြောက်ထည့်သောအခါ သာ၍ ကုန်သွား၏၊ ဤနည်းအားဖြင့် အကြိမ် များစွာ ပြုလုပ်အပ်သော ထောပတ်ကို အကြိမ်တရာ စင်ကြယ်စေအပ်ပြီးသော ထောပတ်, အကြိမ်တရာစစ်အပ်ပြီးသော ထောပတ်ဟု ခေါ်ကြသည်။

သမုဒီရဏဝသေန။ ။သမုဒီရဏံ အလ္လရှိသောသန် ( စိုသော အရာဝတ္ထုကို ခြောက်သွေ့စေတတ်သောရုပ်။) ဤရ-ဓာတ်သည် ခေပ (အစိုကိုပယ်ခြင်း) အနက်ကို ဟော၏။ ဤစကားအရ နေမထွက်သောအခါ စိုသောအဝတ်ကို လေတိုက်ခံ၍ ခြောက် စေရသည်။) ဘူတသင်္ဃာတဿ ဒေသန္တရူပ္ပတ္တိဟေတုဘာဝေါ ဝါ (တနည်း’တကွဖြစ်ဘက် ဘုတ်အပေါင်း၏ အရပ်တပါး၌ ဖြစ်ခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်သော ရုပ်။) စိတ္တဇဝါယော ဓာတ်ကို ရည်ရွယ်သည်။ ဤဝါယောဓာတ်ကြောင့်ပင် ကူးခြင်း ဆန့်ခြင်းစသည်၌ နောက် နောက် ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ရှေးရှေးဖြစ်ရာအရပ်၌ မဥပါဒ်ဘဲ ရှေ့၍ ရွှေ့၍ ဥပါဒ်ကြရ သည်၊ ထို့ကြောင့် လက်ဖြောက်တချက်တီးခန့်ကြာသောအခါ အတော်ဝေးဝေး ရွှေ့ပြီး သား ဖြစ်သွားသည်။ ဥ ရှေးရှိသော ဤရ-ဓာတ်သည် ဂတိအနက်ကိုလည်း ဟော၏၊ သွား ခြင်းဆိုသည်မှာလည်း ရုပ်ကလာပ်များ ရွှေ့၍ရှေ့၍ ဥပါဒ်ခြင်းပင်တည်း။’အနု။

သုခဒုက္ခာနံ၊ သုခဝေဒနာ, ဒုက္ခဝေဒနာတို့၏။ ဖရဏဘာဝေါ၊ ဖြန့်တတ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကို။ (ဝုတ္တော ၌စပ်)။ သရီရဋ္ဌကဥတုဿ၊ ကိုယ်၌တည်သော ဥတု၏။ (ကိုယ်ငွေ့၏)။ သုခဒုက္ခဖောဋ္ဌဗ္ဗ သမုဋ္ဌာန ပစ္စယဘာဝေန၊ ကောင်းသော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ မကောင်းသော ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၏ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ ဣဋ္ဌဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ, အနိဋ္ဌဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ယထာဗလံ၊ အာရုံ၏ အစွမ်းအားလျော်စွာ။ သရီရေကဒေသ သကလ သရီရဖရဏသမတ္ထတာယ၊ ကိုယ်၏ တစိတ်တပိုင်း, အလုံးစုံသော ကိုယ်ကို ဖြန့်ခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝုတ္တော၊ ဆိုအပ်ပြီ။

သောမနဿဒေါမနဿာနံ၊ သောမနဿ ဝေဒနာ, ဒေါမနဿဝေဒနာတို့၏။ (ဖရဏဘာဝေါ၊ ကို)။ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌစိတ္တဇ သမုဋ္ဌာပနေန၊ ဣဋ္ဌဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်, အနိဋ္ဌဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်တို့ကို ဖြစ်စေခြင်းအားဖြင့်။ တထေဝ၊ ထို့အတူပင်။ ဖရဏသမတ္ထတာယ၊ ဖြန့်ခြင်း၌ စွမ်းနိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။

သမုဋ္ဌာနပစ္စယဘာဝေန။ ။သမုဋ္ဌာနပစ္စယနေရာ၌ အနုဋီကာဝယ် “ သမုဋ္ဌာပန- ပစ္စယ ” ဟု ပါဌ်ရှိ၏၊ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌဖောဋ္ဌဗ္ဗာန နိဗ္ဗတ္တကဘူတေန ပစ္စယဘာဝေန” ဟုလည်း သမုဋ္ဌာပနကို “ နိဗ္ဗတ္တက ” ဟု ဖွင့်၏။ ဤသို့ သမုဋ္ဌာပနရှိမှလည်း “ သောမနဿာ ဒေါမ နာနံ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌစိတ္တံဇသမုဋ္ဌာပနေန” ဟူသော နောက်စကားနှင့် အသွားတူ၏၊ “သရဋ္ဌကဥတုက ထိုသုခ ဒုက္ခ ဖောဋ္ဌဗ္ဗတို့ကို ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်း ဖြစ်သော ကြောင့် ” ဟု အနက်မှန်လည်း‘ရသည်။

သောမနဿ ဒေါမနဿာနံ။ ။ပြကပ်ခဲ့သော သုခ ဒုက္ခဝေဒနာတို့သည် ကာယ- ဝိညာဏ်၌ ယှဉ်ရကား စိတ္တဇရုပ်ကို မဖြစ်စေနိုင်ကြ။ [ အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂြိုဟ် “ရူပသမုဋ္ဌာန် ခဏ်းကို သတိပြုပါ။] ထို့ကြောင့် `ကိုယ်ငွေ့ကိုအကြောင်းပြု၍ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၏ ပြန့်နှံ့ပုံကို ဆိုခဲ့ရသည်။ ဤ သောမနဿာ ဒေါမနဿ ဝေဒနာတို့ကား ရုပ်ကို ဖြစ်စေနိုင်ကြ၏။ ထိုရုပ် တို့က အင်အားအလိုက် ကိုယ်တစိတ်ဖြစ်စေ, တကိုယ်လုံးဖြစ်စေ ပြန့်နှံ့ နိုင်သောကြောင့် အကျိုးစိတ္တ၏ ပြန့်နှံ့ မှုကို အကြောင်း သောမနဿ ဒေါမနတို့၌ တင်စား၍ ဖလူပစာရ အားဖြင့် ဤ ဝေဒနာ ၂-ပါးလည်း ကိုယ်ကိုပြန့်နှံ့သည်ဟု ဆိုသည်။[တထေဝါတိ ဣမိနာ ယထာဗယံ သရီရေကဒေသ သကလသရီရန္တိ ဣဒံ အနုကနုတိ။’အနု။]

(ဝုတ္တော၊ ပြီ)။

ဧဝံ၊ ဤသို့လျှင်။ ဧတေသံ၊ ဤ သုခ ဒုက္ခ သောမနဿ ဒေါမနဿ တို့၏။ သရီရဖရဏတာယ၊ ကိုယ်ကို ဖြန့်တတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဧကဿ၊ တခုသော သုခ သောမနဿ စသည်၏။ ဌာနံ၊ တည်ရာကို။ ဣတရံ၊ အခြားသော ဒုက္ခ ဒေါမနဿ စသည်သည်။ ပဟရတိ၊ ပုတ်ခတ်နိုင်၏။ ဣတရဿ စ၊ အခြားသော ဒုက္ခ ဒေါမနဿ စသည်၏လည်း။ (ဌာနံ၊ ကို)။ အညံ၊ အခြားသော သုခ သောမနဿ စသည်သည်။ (ပဟရတိ၊ ၏)။ ဣတိ၊ သို့။ အညမညေန၊ အချင်းချင်း အားဖြင့်။ သပ္ပဋိပက္ခတံ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်နှင့်တကွ ဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကို။ ဒဿေတိ၊

ဝါ၊ တနည်း။ ဧတေသံ၊ ထို သုခ ဒုက္ခ ဝေဒနာ သောမနဿ ဒေါမနဿတို့၏။ အညမည ပဋိပက္ခ ဩဠာရိကပ္ပဝတ္တိဧဝ၊ အချင်းချင်းဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်ခြင်းသည်ပင်။ ဖရဏံ၊ ဖြန့်ခြင်းတည်း။

စ၊ ဆက်။ ပဗန္ဓေန၊ အစဉ်မပြတ် ဖွဲ့အပသော အားဖြင့်။ ပဝတ္တိဟေတုဘူတာနိ၊ သုခ ဒုက္ခ သောမနဿ ဒေါမနဿ ဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်း ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။ ဝတ္ထာရမ္မဏာနိ၊ ဝတ္ထု အာရုံတို့ကို။ ဖရဏဋ္ဌာနံ၊ ဖြန့်ရာ အရပ်ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ မှတ်ထိုက်၏။ စ၊ ဆက်။ ဥဘယ ဝတော၊ ၂ ပါးစုံသော သုခ ဒုက္ခရှိသော။ ဝါ၊ ၂ ပါးစုံသော သောမနဿ ဒေါမနဿ ရှိသော။ ဝါ၊ ၂ ပါးစုံသော ဖြန့်ရာအရပ်, မဖြန့်ရာ အရပ်ရှိသော။ ပုဂ္ဂလဿ၊ ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝါ၊ နှင့်။ ဝသေန၊ စပ်သဖြင့်။ အယံ သပ္ပဋိပက္ခတာ၊ ဤ ဆန့်ကျင်ဘက်နှင့် တကွဖြစ်သည်၏ အဖြစ်ကို. ဒဿိတာ၊ ပြအပ်ပြီ။ (ကသ္မာ၊ နည်း)။ သုခဒဿနီယတ္တာ၊ လွယ်ကူစွာ ပြအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။

ဧဝံ ဧတေသံ။ပေ။ဒဿေတိ။ ။သုခ ဒုက္ခစသော ဝေဒနာတို့သည် နာမ်တရားများ ဖြစ်သောကြောင့် “မိမိတို့ကိုယ်တိုင်အားဖြင့် တကိုယ်လုံး၌ ပြန့်နှံ့နိုင်သောအစွမ်း မရှိကြ၊ သို့သော် ခန္ဓာကိုယ်၌တည်ရှိသော “ဥသာ”ဟု ခေါ်အပ်သော ဥတုသည် ဣဋ္ဌဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ အနိဋ္ဌဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံကို ဖြစ်စေနိုင်သောအကြောင်း ဖြစ်၏။ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ အင်အားအလိုက် တကိုယ်လုံး၌ဖြစ်စေ ကိုယ်၏ တစိတ်တပိုင်း၌ဖြစ်စေ ပြန့်နှံ့၍သွား၏။ ထို ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ ပြန့်နှံ့ သလောက် သုခ-ဒုက္ခတို့လည်း ပြန့်နှံ ့ရကား ထိုဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၏ပြန့်နှံ့ခြင်း ဟူသော အကျိုးကိုစွဲ၍ ဖလူပစာရအားဖြင့် “သုခ ဒုက္ခတို့လည်း ပြန့်နှံ့ကြသည်” ဆိုထားသည်။ သောမနဿ ဒေါမနဿဝေဒနာတို့ ပြန့်နှံ့ရာ၌လည်း နည်းတူ။ ထိုသို့ ပြန့်နှံ့ပုံကို ဧဝံဖြင့် ပြန်၍ညွှန်းသောကြောင့် “ဝေန္တိ အတ္တနော ဖလူပစာရသိဒ္ဓိန ဖရဏ- ပ္ပကာရေန”ဟု အနုဋီကာဖွင့်သည်။

အညမည။ပေ။ပဝတ္ထိ ဧဝ ဝါ။ ။ဤစကားဖြင့် ဖလူပစာမတင်ရဘဲ မုချအားဖြင့် ဖရဏဖြစ်ပုံကို ပြသည်။ သုခ သောမနဿတို့၏ ဒုက္ခ ဒေါမနဿတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် အားဖြင့် ထင်ထင်ရှားရှား ဖြစ်ခြင်းသည်ပင် ဖရုဏမည်၏။ ဒုက္ခ ဒေါမနဿတို့၏ သုခ သောမနဿတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အထင်အရှား ဖြစ်ခြင်းသည်ပင်လည်း ဖရဏ ပင်တည်း။ ဤနည်းသည် မူလဋီကာဆရာ၏ အတ္တနောမတိတည်း။ သြဠာရိကပ္ပဝတ္တိ ဝေ ဝါ ဖရန္တိ ဣမိနာ နိရူပစာရံ ဧတေသံ ဖရဋ္ဌံ ဒတိ။’အနု။]

တထာ၊ ထို့အတူ။ ဝိဟိံ သာယ၊ ဝိဟိံ သာဖြင့်။ (ဝိဟိံ သာဝိတက္ကံ၊ ကို။ ဒဿေတိ၊ ၏)။ ဝိဟိံ သာဓာတုယာ စ၊ ဝိဟိံ သာဓာတ်၏လည်း။ (ကမ္မပထ ဘေဒေါ၌စပ်)။ ဗျာပါဒဝသေန၊ ဗျာပါဒ၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ ယထာ သမ္ဘဝံ၊ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ။ ပါဏာတိပါတာဒိဝသေန စ၊ ပါဏာတိပါတ အစရှိသည်တို့၏ အစွမ်းဖြင့်၎င်း။ ကမ္မပထဘေဒေါ၊ ကမ္မပထဘေဒကို။ ယောဇေတဗ္ဗော၊ ယှဉ်စေထိုက်၏။

ကမ္မပထဘေဒေါ။ ။ဘေဒသဒ္ဒါသည် ... အထူးအပြား အနက်ကိုလည်း ဟော၏၊ ဖျက်ဆီးခြင်းအနက်ကိုလည်း ဟော၏၊ ထိုတွင် အထူးအပြား ဝိသေသအနက်ကို ပြလို သောကြောင့် “အဘိဇ္ဈာသံယော, ကမ္မပထဇနနတော”ဟု၎င်း, ဖျက်ခြင်း ဘိန္နန အနက်ကို ပြလိုသောကြောင့် “အနဘိဇ္ဈာကပထ ဘိန္နနတော စ”ဟု၎င်း ဟိတ် ၂-မျိုး ပြသည်။ ဤအလို “ကမ္မပထဘေဒေါး အပါယ်ရောက်ကြောင်း မကောင်းသော ကံ သော အဘိဇ္ဈာအထူးသည်”ဟု၎င်း။ “ဝါ၊ အနဘိဇ္ဈာကမ္မပထကို ဖျက်ဆီးတတ်သော အပါယ်ရောက်ကြောင်း မကောင်းသောကံသည်”ဟု၎င်း ၂-နက်ပေးနိုင်သည်။ [ ကမ္မပထ- ဝိသေသော ကမ္မပထဝိနာသကော စ ကမ္မပထဘေဒေါတိ ဒတုံ "အဘိဇ္ဈာသံယောဂေ- နာ”တိအာဒိ ဝုတ္တိ။အနု။]

ပါဏာတိပါတာဒိဝသေန။ ။ “အာဒိဖြင့် ဒိန္နာဒါန, မုသာဝါဒ, ပေသည ဖရုသဝါစာ... သမ္မပ္ပလာပတို့ကို ယူပါ”ဟု အနုဋီကာဆိုသည်။ မှန်၏-- လူတယောက်ကို မုန်း၍ ပျက်စီးစေလိုသော ဗျာပါးဖြစ်သောအခါ ပါဏာတိပါတကမ္မပထလည်း ဖြစ်နိုင် ၏၊ သူ ့အိမ်သူ ကျောင်းကို မီးရှို့ခြင်းစသည်ဖြင့် အဒိန္နာဒါနကမ္မပထလည်း ဖြစ်နိုင်၏၊ တရားရုံးတို့၌ မုသားသက်သေထွက်ခြင်းစသည်ဖြင့် မုသာဝါဒကမ္မပထလည်း ဖြစ်နိုင်၏၊ သူ့ကိုနှိပ်စက်မည့်သူအား ကုန်းတိုက်သောအားဖြင့် ပေသုညကမ္မပထလည်း ဖြစ်နိုင်၏။ ဆဲသောအားဖြင့် ဖရုသဝါစာကမ္မပထလည်း ဖြစ်နိုင်၏၊ ရယ်ဘွယ်ပြောသော အားဖြင့် သမ္မပ္ပလာပကမ္မပထလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

တတ္ထ၊ ထို ဉာဏဉေယျာ ဝယဝတို့တွင်။ ဉာဏပ္ပဘေဒေါ၊ ဉာဏ် အထူးအပြားတို့သည်။ ဓမ္မဓာတု ဧကဒေသော၊ ဓမ္မဓာတ်တစိတ်တပိုင်းတည်း။ ["ဓမ္မဓာတ်တွင် ပညာစေတသိက် တည်းဟူသော ဉာဏ်အမျိုးအစား အများအပြားပါဝင်သည် " ဟူလို။] ဉေယျပ္ပဘေဒါ၊ သိထိုက်သော တရား အထူးအပြားတို့သည်။ အဋ္ဌရသပိ၊ ဓာတ် ၁၈ ပါးလုံးတို့သည်လည်း။ (ဟောန္တိ)၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဉာဏဉေယျာဝယဝမတ္တာ၊ ဉာဏဉေယျ အစိတ်အပိုင်းမျှဖြစ်ကုန်သော။ ဓာတုယော၊ ဓာတ်တို့သည်။ ဟောန္တိ၊ ၏။

စာတုယော ဝိယ။ ။ဝိယသဒ္ဒါဖြင့် ဆိုသော်လည်း ဥပမာတဒ္ဓိတ်ပြဟု မမှတ်ရ သီဟသဒ္ဒါသည် ခြင်္သေ့အနက်ကို မုချအားဖြင့်ဟော၍ ရဲရင့်သော ယောက်ျားအနက်ကို သဒိသူပစာရအားဖြင့် ဟောသကဲ့သို့ ဓသဒ္ဒါလည်း ကျောက်၏ အစိတ်အပိုင်းအနက်ကို မုချ စက္ခု စသော အစိတ်အပိုင်းအနက်ကို သဒိသူစာရအားဖြင့် ဟောသည်။

ဉာဏဉ္စ ဉေယျဉ္စ။ ။ဉာဏ်၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဉာဏ်အပြား ထိုဉာဏ်ဖြင့် သိထိုက် သော ဉေ ယျတရားတို့၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဉေယျအပြားကို "ဉာဏဉယျာဝယဝ ဟု ယူရသည်၊ ဉာဏ်အပြားသည် ဓမ္မဓာတ်၏ တစိတ်ဘပိုင်းဖြစ်သော ဉာဏ်အများတည်း၊ ဉေယျတရားကား ဓာတ် ၁-ပါးလုံးပင်ဖြစ်သည်။

ဝိသဘာဂလက္ခဏာ ဝယဝေသု၊ သဘောမတူသော လက္ခဏာရှိသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကုန်သော။ ရသာဒီသု၊ ရသ အစရှိသော ဝတ္ထုတို့၌။ နိရုဠှော၊ သော။ ဓာတုသဒ္ဒေါ၊ ကို။ (ဥပစရိတော ဒဋ္ဌဗ္ဗော ၌စပ်)။ တာဒိသေသု၊ ထိုကဲ့သို့ ရှုအပ်ကုန်သော။ ဝါ၊ ထိုကဲ့သို့ သဘောမတူသော လက္ခဏာ ရှိကုန်သော။ အညာဝယဝေသု၊ ရသ စသည်တို့မှ တပါးသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကုန်သော။ စက္ခာဒီသု၊ စက္ခု အစရှိသော ဓာတ်တို့၌။ ဥပစရိတော၊ ဥပစာတင်စားအပ်၏ ဟူ၍။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ မှတ်ထိုက်၏။ ဝါ၊ တနည်း။ ရသာဒီသု၊ ရသ အစရှိသော ဝတ္ထုတို့၌။ (ဓာတုသဒ္ဒေါ၊ သည်။ နိရုဠှော ) ဝိယ၊ သကဲ့သို့။ (တထာ)၊ စက္ခာဒီသု၊ စက္ခု အစရှိသော ဓာတ်တို့၌။ နိရုဠှောဝ၊ သည်သာ။ [ဧဝဖြင့် ဥပစာတင်ခြင်းကို ကုန်သည်။]

အထဝါ။ ။ဤနည်း၌ကား ဉာဏနှင့် ဉေယျကို တပ္ပုရိသ်သမာသ်တွဲ၍ ဉာဏ်ဖြင့် မဖောက်မပြန် အမှန်အတိုင်း သိထိုက်သော သဘောကို “ဉာဏယျာဝယဝ” ဟု ဆိုသည်။

ဝိသဘာဂလက္ခဏာဝယဝေသု။ ။ဤဝါကျသည် အဋ္ဌကထာ၌ “ယထာ ဝါ”စသော ဝါကျ၏အဖွင့်တည်း။ထို၌ဝိသဘာဂလက္ခဏာဟူသည် ရသဓာတ်နှင့် သောကိတဓာတ် စသည် တို့၏ အချင်းချင်းမတူသောသဘောရှိခြင်းတည်း။ ထိုသို့ဝိသဘာဂလက္ခဏာရှိသော ရသစ သောဓာတ်တို့၌ ဓာတုသဒ္ဒါသည် တက်ရောက်ထင်ရှား၏၊ ထိုဓာတုသဒ္ဓါကိုပင် စက္ခုစသည် တို့၌ သင်္ခသူပစာရအားဖြင့် တင်စားထားသည်ဟူလို။ [ဝိသဘာဂလက္ခဏာ ဝိသဒိသ- သဘာဝါ အဝယဝဘာဂါ၊ တေသု။--အနု။]

ရသာဒီသု ဝိယ ဝါ။ ။ဤနည်း၌ကား စက္ခုစသည်တို့၌ သဒိသူပစာ တင်ဘွယ်မလို၊ ရသဓာတ် အစရှိသောဓာတ်တို့၌ ဓာတုသဒ္ဓါထင်ရှားသကဲ့သို့ စက္ခုစသောဓာတ်တို့၌လည်း ထင်ရှားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။

စန္ဒာဘာ သူရိယာဘာဒိကာ၊ လရောင်, နေရောင် အစရှိသော အရောင်တို့သည်။ ဝဏ္ဏနိဘာ ဧဝ၊ အဆင်း အရောင်တို့သာတည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ရူပဓာတုယေဝ ဟိ အာဘာဓာတူတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ပြီ။

မနောဓာတု။ ပေ ။ ယောဇေတဗ္ဗော။ ။စက္ခုဓာတ်, ရူပဓာတ်တို့၏ စက္ခုဝိညာဏ ဓာတ်၏ အကြောင်းပစ္စည်းဖြစ်ပုံသည်၎င်း။ ပေ။ ကာယဓာတ် ဖောဋ္ဌဗ္ဗဓာတ်တို့၏ ကာယ- ဝိညာဏဓာတ်၏ အကြောင်းပစ္စည်း ဖြစ်ပုံသည်၎င်း,အာရမ္မဏပစ္စည်းဝတ္ထုပုရေဇာတ- နိဿယပစ္စည်းတို့ကို ထောက်၍ ထင်ရှားပါ၏။ မနောဓာတ်, ဓမ္မဓာတ်တို့က မနောဝိညာဏ- ဓာတ်၏ အကြောင်းပစ္စည်းဖြစ်ပုံကို အဘယ်သို့ ယှဉ်စေရပါမည်နည်းဟု မေးဘွယ်ရှိသော ကြောင့် “မနောဓာတု။ ပေ။ ယောဇေတဗ္ဗော” ဟု မိန့်သည်။ ဖြစ်သင့်သလို ယှဉ်စေပါ” ဟူလို။

ယထာသမ္ဘဝံ။ ။ဖြစ်သင့်သလို ယှဉ်စေပုံကို အနုဋီကာ၌ – ယထာသမ္ဘဝန္တိ ကိရိယာ- မနောဓာတု (ပဉ္စဒ္ဓါရာဝဇ္ဇန်း) ဥပနိဿယကောဋိယာ, ဝိပါကမနောဓာတု (သမ္ပဋိစ္ဆိန်း ဒွေး) ဝိပါက မဒောဝိညာဏ (သန္တီရဏ ၃-ခု) အနန္တရာဒိနာပိ (ပီဖြင့် ဥပနိဿယ- ကောဋိကို ပေါင်း) ဣတရဿ သဗ္ဗာပိ (အလုံးစုံသော မနောဓာတ်သည်လည်း) ဥပနိဿယကာဋိယာဝ” ဤသို့ စသည်ဖြင့် ယထာသမ္ဘဝဖြစ်ပုံကို ဖွင့်ပြထားသည်။

ဒါရဘူတမနောဝသေန ဝါ။ ။အဘိဓမ္မာ နည်းအားဖြင့် မနောဓာတ် ၃-ခုကို ဒွါရ” ဟု မခေါ်နိုင်၊ အချို့ သုတ္တန်၌လာသောနည်းအားဖြင့်ကား မနောဓာတ်ကို “ဒါရ”ဟု ”ဟု ခေါ်နိုင်၏၊ ထို့ကြောင့် “ဒါရဘူတ မနောဝသေန ဝါ တာ မနောဓာတု- ယာ” ဟု ဆိုသည်။ မနောဝိညာဏဿ ဟေတုဘာဝေါ စသည်ကို လိုက်စေ၍ စပ်ပါ။

ပန၊ ဆက်။ အယံ၊ ဤ ဆိုအပ်လတ္တံ့ကား။ ဧတ္ထ၊ ဤစက္ခု ။ပေ။ မနောဝိညာဏဓာတုဘေဒေန ဟူသော ပါဌ်၌။ စက္ခု ။ပေ။ ကာယဝိညာဏ မနော မနောဝိညာဏဓာတုဘေဒေနာတိ၊ ဟူသော။ ပါဌော၊ ပါဌ်ရင်းသည်။ သိယာ၊ ရာ၏။

အတုလျယောဂေ။ ။ “ယှဉ်ဘက်မတူလျှင် ဂျွန်သမာသ် မတို့, ယှဉ်ဘက်တူမှ ဒွန်သမာသ် တွဲရသည်” ဟူလို၊ “စက္ခု၊ သောတ ဃာန ဇိဝှါ ကာယ မနော မနော- ဝိညာဏဓာတုဘေဒေန”ဟု ပဌမပြအပ်သေးပါဠိ၌ စက္ကူ။ပေ။ ကာယတို့သည် ဝိညာဏ ဓာတုနှင့် ယှဉ်ရသောကြောင့် တုလျယောဂ (တူသောယှဉ်ခြင်း) ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဇွန်သမာသ်တို့နိုင်၏။ ရွေမနောပုဒ်ကား ဝိညာဏနှင့်တွဲ၍ မဖြစ် ဓာတုနှင့်သာ တွဲနိုင်၏၊ ဤသို့ တုလျယောဂမဖြစ်ရာ၌ ဇွန်သမာသ် မဖြစ်နိုင်၊ ထို့ကြောင့် တုလျယောဂဖြစ်အောင် “စက္ခု စ။ပေ။ မနော စ စက္ခု။ပေ။ မနာနိ”ဟု သီးခြားတွဲပြီး၍ ထို့နောင် “စက္ခု၊ပေ။ မနာနံ+ဝိညာဏာနိ စက္ခု ။ပေ။ မနောဝိညာဏာနိ”ဟု တွဲပါ၊ ဤသို့တဲ့လျှင် စက္ခု။ပေ။ မနုတို့သည် ဝိညာဏ၌စပ်ရသောကြောင့် တုလျယောဂဖြစ်ကြ၏၊ ထို့ နောင် “စက္ခု။ပေ။ မနောဝိညာဏာနိ စ+မနော စ စက္ခု။ပေ။ မနောဝိညာဏမနာနိ”ဟု တွဲပါ၊ ဤသို့တွဲလျှင် စက္ခုဝိညာဏ။ပေ။ မနောဝိညာဏနှင့် မနောတို့သည် နောက်ဓာတု၌ စပ်ရသောကြောင့် တူလျယောဂ ဖြစ်ကြ၏၊ ထို့ နောက် “စက္ခု။ပေ။ မနောဝိညာဏ မနာနိယေဝ+ဓာတု- ယော စက္ကူ။ပေ။ မနောဝိညာဏ မနောဓာတုယော”ဟု တွဲပါ။

အယံ ပနေတ္ထ ပါဌော။ ။ဝါသဒ္ဒါဖြင့်ပြအပ်သော ဒုတိယနည်း၌ ကုလျယောဂ ဖြစ်သောကြောင့် ဂျွန်သမာသ်ဖြစ်နိုင်သော်လည်း မနောဝိညာဏနှင့် မနောကို ရွှေနောက် စဉ်ရသောကြောင့် ပါဠိရိုးရာ အစဉ်မတဲ့ရကား ပါဠိအစဉ်တဲ့သောပါဌ်ကို ပြလို၍ “အယံ ပနေတ္ထ ပါဌော သိယာ”ဟု ဋီကာဆရာ၏ မိမိသဘောကျပါဌ်ကို ထုတ်ပြသည်။ ထို ပါဌ်၌ကား “စက္ကူ။ပေ။ကာယ”ကို ရှေးဦးစွာ ဒွန်တွဲ၊ ထို့နောက် ဝိညာဏနှင့် တပ္ပုရိသ် တွဲ၍ “စက္ခု။ ပ။ ကာယဝိညာဏာနိ”ဟု တပုဒ်ခဲ့ပါ။ ထို့နောက် မနောနှင့် မနော- ဝိညာဏကို ဂျွန်ကွဲ၊ ထို ့နောက် စက္ခု ။ပေ။ ကာယဝိညာဏနှင့် မနော မနောဝိညာဏပုဒ် တို့ကို ဒွန်တွဲ၊ ထို ့နောက် စက္ကူ။ပေ။ မနောဝိညာဏာနိပုဒ်ကို ဓာတုနှင့် ကမ္မဓာရဲတို့ပါ၊ ထို့နောက်မှ “စက္ကူးပေ။ မနောဝိညာဏခာတူနီ+ဘေဒေါ စက္ကူ။ပေ။ ဘေဒေါ” တပ္ပုရိသ်တို့ပါ၊ ဤသို့တွဲလျှင် “မနောဓာတု မနောဝိညာဏဓာတု” ဟု ပါဠိအစဉ်လည်း ရိုးရာကျ၏၊ ယှဉ်ဘက်ပုဒ် တူသောကြောင့် တုလျယောဂလည်းဖြစ်သည်။

မနောဝိညာဏဓာတုနိဒ္ဒေသေ၊ ၌။ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ ဥပ္ပဇ္ဇီတွာ ။ပေ။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စိတ္တန္တိ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ စက္ခုဝိညာဏဓာတာ နန္တရံ၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတ်၏ အခြားမဲ့၌။ မနောဓာတု၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုန်းဟူသော မနောဓာတ် သည်။ (ဥပ္ပဇ္ဇတိ) ဝိယ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ)။ မနောဓာတု နန္တရမ္ပိ၊ မနောဓာတ်၏ အခြားမဲ့၌လည်း။ စိတ္တံ၊ သန္တီရဏဟူသော စိတ်သည်။ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဣတိ၊ သို့။ ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။ အညာ၊ အခြားသော။ မနောဓာတု၊ သည်။ (နောက်ဝီထိ၌ ပါသော ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းဟူသော မနောဓာတ်သည်)။ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့။ တာဝ၊ ထိုမျှလောက်။ (အခြားမနောဓာတ်ဖြစ်သည့်တိုင်အောင်)။ ပဝတ္တံ၊ သော။ သဗ္ဗံ၊ သော။ စိတ္တံ၊ မနောဝိညာဏဓာတ်ဟူသော စိတ်ကို။ ဧကတ္တေန၊ တပါးတည်း၏ အဖြစ်ဖြင့်။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်ပြီ။ ဣတိ ဧဝမ္ပိ၊ ဤသို့လည်းဖြစ်သော။ အတ္ထော၊ ကို။ လဗ္ဘတိ၊ ၏။ [အဋ္ဌကထာဖွင့်အပ်သော အနက်သာမက ဤအနက်ကိုလည်း ရနိုင်သည် ဟူလို။]

အဓိကာရဝသေန။ ။ပါဠိတော်ဝယ် မနောဓာတုနိဒ္ဒေသ၌ “ စက္ခုဝိညာဏဓာတု- ယာ ဥပ္ပဇ္ဇိတာ နိရုဒ္ဓသမနန္တရာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စိတ္တံ ”စသည်ဖြင့် ပဉ္စဝိညာဏဓာတ်တို့၏ အခြား မဲ့၌ မနောဓာတ်ဟူသော သမ္မဋ္ဌိစိန်းစိတ်၏ ဖြစ်ပုံကို ပြတော်မူ၏။ ထို ့နောက်မှ “သဗ္ဗ- ဓမ္မေသု ဝါ” စသည်ဖြင့် မနောဓာတ်ဖြစ်ပုံကို တနည်း ပြတော်မှုသည်။ ထိုကြောင့် “သဗ္ဗ” အရ၌ ရွှေမှ အဓိကာရနည်း၏အစွမ်းဖြင့် လိုက်လာသော ပဉ္စဝိညာဏ်ကို၎င်း, ထိုဝိညာဏ် များ၏ အာရုံတို့ကို၎င်း ယူရသည်။ ဤသို့ ယူရသောကြောင့် စိတ်လည်း မကုန် အာခံလည်း မကုန်ရကား ထိုသဗ္ဗသည် ပဒေသ (တစိတ်တချို့)ကို ဟောသော သဗ္ဗဖြစ်သည်။ [မဋီကာ၌ကား အဓိကာရာသေန နေရာဝယ် “ အဓိကရဏဝသေန ” ဟု တွေ့ရ၏။ “ပဌမ- သမန္နာဟာရသင်္ခါတပကရဏဝသေန” ဟုလည်း ဖွင့်သည်၊ စဉ်းစားပါ။]

ဧကတ္တေန ဂဟေတွာ။ ။သမ္ပဋိစ္ဆိန်းဟူသော မနောဓာတ်၏ အခြားမဲ့၌ ပြည့်ကြ သော စိတ်ဟူသမျှသည် နောက်ဝီထိ၏ အစ ပဉ္စဒ္ဓါရာဝဇ္ဇန်းဟူသော မနောဓာတ်တိုင်အောင် မနောဓာတ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ်၌ တခုတည်းဖြစ်၏။ ထို ့ကြောင့် ထိုစိတ်အာ လုံးကို မနောဓာတုယာ ဥပ္ပဇ္ဇိက္ခာ နိရုဒ္ဓသမနန္တရာ ဥက္ကဋ္ဌ စိတ္တံ” အရ၌ ယူရသည်။ စိတ္တ၌ ဇာတျာပေက္ခ ဧကတ္တနည်းဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်။

(မနောဝိိညာဏဓာတုဂ္ဂဟဏေန၊ ဖြင့်။ ဘဝင်္ဂါနန္တရံ၊ ၌။ ဥပ္ပန္နံ၊ သော။ မနောဓာတုစိတ္တံ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ နိဝတ္တိတံ၊ သည်)။ န၊ မဖြစ်။ (ကသ္မာ၊ နည်း)။ တဿာ၊ ထို မနောဓာတ်၏ ။ အမနောဝိညာဏဓာတုဘာဝါသိဒ္ဓိတော၊ မနော ဝိညာဏဓာတ် မဟုတ်သည်၏ အဖြစ်၏ မပြီးခြင်းကြောင့်တည်း။

အနုပနီတေပိ ။ပေ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ။ဤနည်းသည် ဧကတ္တနည်းမဟုတ်၊ သာမညနိဒ္ဒေသ နည်းတည်း။ “သမ္ပဋိစ္ဆိန်းဟူသော မနောဓာတ်၏ အခြားမဲ့၌ သန္တီရဏတခုမျှကို ပြလိုက် လျှင် ထိုမနောဓာတ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်သဘောအားဖြင့် တူသော ဝုဋ္ဌောစသော စိတ်များ ကိုလည်း ပြအပ်ပြီးဖြစ်တော့သည်” ဟူလို။

ပိသဒ္ဒေန။ပေ။ ဣတိ စေ။ ။မနာဓာတုယာပိ၌ ပိသဒ္ဒါ၏အကျိုးအဖြစ်ဖြင့် ယူအပ် သော မနောဝိညာဏဓာတုသဒ္ဒါက ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ဖြစ်သော ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ဟူသော မနောဓာတ်စိတ်ကို တားမြစ်နိုင်သည် မဟုတ်ပါလော၊ ထိုသို့ တားမြစ်နိုင်လျှင် မနော ဝိညာဏဓာတ်၏အခြားမဲ့၌ နောက်ထပ် မနောဝိညာဏဓာတ်တမျိုးဖြစ်ပုံကို ပြရာဝယ် ထို ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းဟူသော မနောဓာတ်မပါကြောင်း ထင်ရှားသည်’ဟူလို။

န အမနောဝိညာဏဓာတုဘာဝါသိဒ္ဓိတော။ ။ထို အမေး၏ အဖြေကို ပြလို၍ “န ။ပေ။သိဒ္ဓိတော”ဟု မိန့်သည်။ ထို မနောဝိညာဏဓာတုသဒ္ဓါဖြင့် မနောဓာတ်၏ မနော- ဝိညာဏဓာတ် မဟုတ်ကြောင်း မပြီးစီးနိုင်သောကြောင့် မနောဝိညာဏဓာတုသဒ္ဓါကပဉ္စဒ္ဓါရာဝဇ္ဇန်းဟူသော မနောဓာတ်ကို မတားမြစ်နိုင်ပါ’ဟူလို။ ဋီကာစာအုပ်၌ “မနော” ဝိညာဏဓာတုဘာဝါသိဒ္ဓိတော”ဟု အ-အက္ခရာ မပါသောပါဌ်ကို တွေ့ရ၏၊ သို့သော် အ- သဒ္ဒါပါမှ အနုဋီကာအဖွင့်နှင့်လည်း ညီမျှ အဓိပ္ပါယ်မှန်လည်း ရနိုင်ပါသည်။]

(ကသ္မာ တဿာ မနော ဝိညာဏဓာတုဘာဝါသဒ္ဓိ၊ သည်။ ဟောတိ၊ နည်း)။

ပဋိစ္စာတိ အာဂတဋ္ဌာနေတိ ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ (အဓိပ္ပါယော ၌စပ်)။ မနောစ၊ ဇော စိတ်သည်ကား။ ဝါ၊ ဇော စိတ်သည်သာလျှင်။ နေသံ၊ ထို ပဉ္စဝိညာဏဓာတ်တို့၏။ ဂေါစရဝိသယံ၊ ကျက်စားရာ ဖြစ်သော အာရုံကို။ ပစ္စနုဘောတိ၊ ခံစား၏။ ဣတိ အာဒီသု၊ ဤသို့ အစရှိသော ပါဠိရပ်တို့၌။ (အာဝဇ္ဇနံ၊ ကို)။ ဝိသုံ၊ မနမှ သီးခြား။ ကာတုံ၊ ငှာ။ ယုတ္တံ၊ ၏။

ဣဓ ပန၊ ဤ ပဋိစ္စ ဟု လာရာ၌ကား။ စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စာတိအာဒီသု၊ တို့၌။ စ သဒ္ဒေန၊ ဖြင့်။ သမ္ပိဏ္ဍေတွာ၊ ပေါင်း၍။ [သဒ္ဒါကျမ်းတို့၌ " အဝုတ္တ သမုစ္စည်း" ဟု ဆိုသည်။] အာဝဇ္ဇနဿပိ၊ ၏လည်း။ စက္ခာဒိသန္နိ ဿိတတာကရဏံ ဝိယ၊ စက္ခုအစရှိသည်တို့၌ စွဲမှီသည်၏ အဖြစ်ကို ပြုခြင်းကဲ့သို့။ (တထာ) မနဉ္စ ပဋိစ္စာတိ၊ ဟူ၍။ အာဂတဋ္ဌာနေ၊ ၌။ အာဝဇ္ဇနံ၊ ကို။ မနောဒွါရသင်္ခါတ ဘဝင်္ဂသန္နိဿိတ မေဝ၊ မနောဒွါရ ဟု ဆိုအပ်သော ဘဝင်၌ စွဲမှီသည်ကို သာလျှင်။ ကာတဗ္ဗံ၊ ၏။ ဣတိ (အယံ)၊ ကား။ အဓိပ္ပါယော၊ မဟာဓမ္မရက္ခိတထေရ်၏ အလိုတည်း။

ပဉ္စပုစ္ဆကံ၊ ပဉှပုစ္ဆကနည်းသည်။ ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်ဖြစ်သော ခန္ဓဝိဘင်း၏ အဖွင့် အစရှိသည်၌။ ဝုတ္တနယတ္တာ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော နည်းရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဥတ္တာနမေဝ၊ သာ။ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။

မနော စ။ပေ။ပစ္စနုဘောတိ။ ။ဤ ပါဠိတော်သည် “ပဋိမာနိ အာဝုသော (ငါ့ရှင် ကောဋ္ဌိက အရှင်သာရိပုတြာကခေါ်သည်။) ဣန္ဒြိယာနိ။ပေ။န အညမညဿ ဂေါစရဝိသယံ ပစ္စနုဘောန္တာနံ မနော ပဋိသရဏံ၊ မနော စ နေသံ ဂေါစရဝိသယံ ပစ္စနုဘောတီတိ”ဟု မူလပဏ္ဏာသ မဟာဝေဒလ္လသုတ်၌လာသော ပါဠိတော်တည်း၊ ဤပါဠိတော်၌ ရူပါရုံအစရှိ သော အာရုံတို့ကို ခံစားသော ဇောတည်းဟူသော မနကို ယူရမည်ဖြစ်သောကြောင့် အာဝဇ္ဇန်းနှင့်တွဲ၍ မယူလိုက်၊ အာဝဇ္ဇန်းကို မနမှ သီးခြားခွဲ၍ ယူရသည်။ ပဋိစ္စဟု လာရာ၌ ကား စက္ခုဉ္စ ပဋိစ္စ၌ စသဒ္ဒါဖြင့် ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်းကိုလည်း စက္ခုနှင့်တတွဲတည်း ယူရသကဲ့သို့ မနဉ္စ၌လာသော စသဒ္ဒါဖြင့်လည်း မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်းကို မနောက္ခါရတည်းဟူသော မနနှင့်တဲ့ ၍ ယူရသည်။

မနော စ။ ။မနော စာတိ စ သဒ္ဒါ မနာ ပဋိစ္စာတိအာဒိသု ဝိယ န သမ္ပိဏ္ဍနတ္ထော၊ အထ ခေါ ဗျတိရေကတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ ဤ ဗျတိရေကဟူရာ၌ အနွယ၏ပြောင်းပြန် ဗျတိရေ- က မဟုတ်၊ ခွဲခြားအပ်သောဘိတ္ထအနက်ဟော ဖြစ်ကြောင်းကို သီလက္ခန်ဘာသာဋီကာ တတိယအုပ် စာမျက်နှာ(၂၄၉) ၌ ပြခဲ့ပြီ။ မဓု၌ကား “စ သဒ္ဓေါ အဝဓာရဏတ္ထာ” ဟု ဖွင့်လေ၏။