တဒ္ဓိတာဣတိ၊ တဒ္ဓိတာ ဟူ၍။
ဗဟုဝစနနိဒ္ဒေသော၊ ဗဟုဝုစ်ကို ညွှန်ပြခြင်ကြောင့်၎င်း။
ဝါ၊ တနည်း။
တဒ္ဓိတာနံ၊ တဒ္ဓိတ်ပစ္စည်းတို့၏။
ဝိစိတ္တတ္တာ၊ ထူးထွေဆန်းကြယ်ကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။
ဝါ၊ တနည်း။
(တဒ္ဓိတာနံ၊ တဒ္ဓိတ် ပစ္စည်းတို့၏)။
အထဝါ ။ပေ။ အာပူပိကော။ ။ဤနည်း၌ကား ကရဏဟူသော နောက်ပုဒ်ကို ချေဘွယ်မလို၊ တဿီလ အနက်ကို ဟောသော ဣက (ထိက) ပစ္စည်းသည်ပင် ကရဏ အနက်အပိုကိုလည်း သိစေနိုင်၏၊ ဥပမာ – အာပူပိကော၌ ဣက (ထိက) ပစ္စည်းသည် တသီလ အနက်အပြင် ဘက္ခနအနက် အပိုကိုလည်း သိစေနိုင်သကဲ့သို့တည်း။ အပူ- ဘက္ခနံ + သီလံ ယဿာတိ အပူပိကော။ [ပြု အပူပ၂-မျိုးလုံးပင် “မူ” ဟူသော အနက်ကိုဟော၏၊ ၄၆၃ အဘိဓာန်။] ဋီကာစာအုပ်၌ “ ဣကသန္ဓေန ” ဟု ရှိ၏၊ ဗုဒ္ဓိ ရောက်ရာ၌ “အာရညိကော ” ကဲ့သို့ ကိက-ပစ္စည်း သက်ရသည်။ ထို့ကြောင့် “ ဏိက- သစ္စေန” ဟု ရှိလျှင် ကောင်းမည် ထင်သည်။
တဒ္ဓိတာ ။ပေ။ နိဒ္ဒေသာ။ ။သက္ကတဗျာကရုဏ်း ကျမ်းအချို့တို့၌၎င်း, ရူပသိဒ္ဓိ ၌၎င်း “ တေသံ ဟိတာ တက္ရွိတာ” ဟု ဗဟုဝုစ်ဝစနတ်ပြု၏၊ ထိုသို့ ဗဟုဝုစ်ဝနဘ်ပြုခြင်း ဖြင့် “ တဒ္ဓိတ် ပစ္စည်းတို့သည် အနက်များစွာကို ဟောနိုင်၏”ဟု ပြ၏၊ ထို့ကြောင့် ဣက-ပစ္စည်း (တနည်း) `ဏိက-ပစ္စည်း တခုတည်းက “ဒေတိအနက်, သံဝတ္တတိအနက် နိဗ္ဗတ္တေတိအနက်”တို့ကို ဟောနိုင်သည်။
ဝိစိတ္တတ္တာ။ ။သဒ္ဒနီတိကျမ်း၌ – ဝိစိတၱာ ဟိ တဒ္ဓိတင်္ဂုတ္တိ ” ဟု သုတ်တည်၍ နာနာပစ္စယေသု ဧကသ္မိံပိ ပစ္စယ နာနာအတ္တေသု ဝတ္တနတော တက္ခိတာနံ ဝုတ္တိ ဝိစိတြာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ ” ဟု ဖွင့်သည်။ ဤအဖွင့်နှင့်အညီ ဣက-ပစ္စည်း (သို့မဟုတ် ဏိက ပစ္စည်း) တမျိုးတည်းက “ဒေတိ သံဝတ္တတိ နိဗ္ဗတ္တေတိ” အနက်တို့ကို ဟောနိုင်ခြင်းကို ဝိစိတ္တတ္တာ တဒ္ဓိကာနံ” ဟု ဆိုသည်။
["ကာကောလောကန" နည်းအားဖြင့် ရှေ့နောက်ငဲ့သည်။] အဘိဓာန လက္ခဏတ္တာ၊ ဝါကျ၏ အနက်ကို ဟောနိုင်သည်၏ အဖြစ်ဟူသော လက္ခဏာရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်၎င်း။ ပုနဗ္ဘဝံ ဒေတီတိ အာဒီသု၊ အစရှိကုန်သော။ အတ္ထေသု၊ တို့၌။ ပေါနာဘဝိကသဒ္ဒသိဒ္ဓိ၊ ပေါနောဘဝိကသဒ္ဒါ၏ ပြီးစီးခြင်းကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ၊ ၏။ရူပါရူပဘဝရာဂေါ၊ ရူပဘဝ, အရူပဘဝ၌ တပ်မက်တတ်သော ရာဂကို။
ဝိသုံ၊ သီးခြား။
ဝက္ခတိ၊ ဆိုအပ်လတ္တံ့။
["ရူပါရူပဘဝရာဂေါ" ဟူသော ကံကို ကြည့်၍ "ဝက္ခတိ" ကို ကံဟောပုဒ်ဟု အနုဋီကာ ဆို၏။]
ဣတိ၊ ကြောင့်။
ကာမဘဝေဧဝ၊ ၌သာ။
ဘဝပတ္ထနာဥပ္ပတ္တိ၊ ဘဝကို ဆောင့်တတတ်သော တဏှာ၏ ဖြစ်ခြင်းကို။
ဝုတ္တော၊ ပြီ။
ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗော၊
တဒါနုဘာဝတ္တာ။ ။အဒါယိက တဏှာသည် အကြောင်းမညီညွတ်၍ ဘဝအကျိုးကို မပေးရသော်လည်း အဝိဇ္ဇာစသော အကြောင်းညီညွတ်လျှင် ပေးနိုင်သော အစွမ်းသတ္တိရှိ သည်ကို “တဒါနုဘာဝ”ဟု ဆိုသည်။ [အာနုဘာဝေါ ပစ္စယသမဝါယ ဖလနိပ္မါဒနသမတ္ထ- တာ။−အနု။]
ဧဝံ ဣတရေသု။ ။အဋ္ဌကထာ၌ “ပုနဗ္ဘဝံ ဒဒမာနာ အဒဒမာနာပိ”၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖွင့်ပြပြီး၍ “ပုနဗ္ဘဝါယ သံဝတ္တမာနပိ အသံဝတ္တမာနာပိ ဒိန္နာယ ပဋိသန္ဓိယာ ဥပဓိဝေပဣ- မက္ကာမိ”ဟူသော တဏှာတို့ကိုညွှန်ပြလို၍ “ဧဝံ ဣရေသု ဒဋ္ဌဗဟုမိန့်သည်။ ဣတရေ- သူဘိ ပဋိသန္ဓိသံဝတ္တနိကာဒီသု ဧဝံ အဓိပ္ပါယေ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ခု။ အနုဋီကာ၌ကား “ဣတ- ရေသူဘိ အခသိ ု့ကိလေသာဒီသု၊ တဏှာမှကြွင်းသော ကိလေသာ အခရှိသည်တို့၌”ဟု ဖွင့်လေ၏။