Issues
Select Version
胜嗣Jinadāyāda
中文
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
AI Translations
language.en-US
Vibhaṅga-mūlaṭīkā
Vibhaṅga-mūlaṭīkā

Upādānapadaniddesavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

သဿတော အတ္တာတိဣဒံ၊ ဟူသော စကားကို။ (ဝုတ္တံ ၌စပ်)။ ပုရိမဒိဋ္ဌိံ၊ ရှေး၌ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိကို။ ဥပါဒိယမာနံ၊ စွဲစွဲမြဲမြဲ ယူတတ်သော။ ဥတ္တရဒိဋ္ဌိံ၊ နောက်၌ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိကို။ နိိဒဿေတုံ၊ နိဒဿန နည်းအားဖြင့် ညွှန်ပြခြင်း အကျိုးငှာ။ (ဥပမာပြခြင်းအကျိုးငှာ)။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊

ဟိ၊ မှန်၏။ ဧသာ ဒိဋ္ဌိ၊ ဤ သဿတော အတ္တာဟူသော ဒိဋ္ဌိသည်။ ဒဠှီကရဏဝသေန၊ ခိုင်မြဲအောင် ပြခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ပုရိမံ၊ ရှေး၌ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိကို။ ဥတ္တရာ၊ နောက်၌ဖြစ်သည်။

ဝုဿတီတိဝါ။ ။ ဤနည်း၌ "ဝုသိ" အရ ကျင့်သုံးအပ်ဆဲမဂ်ကို ယူ၍ ထိုမဂ်ရှိသော ရဟန္တာကို "ဝုသိမာ" အရ ယူစေလိုသည်။ထို "မဂ်ရှိ" ဟူရာ၌ ရဟန္တာ အဖြစ်ရောက်သောအခါ အတိတ် ကျင့်သုံအပ်ပြီး အနေဖြင့် ရှိခြင်းကို ယူစေလို၍ "သော ဧတဿ ဝုတ္တော" ဟု အတိတ်အနက်ကို ဟောသော ဝုတ္ထောပုဒ်ကို အပိုထည့်၍ ပြသည်။

အဂ္ဂဖလံဝါ။ ။ ဤနည်း၌ကား "ဝုသီယိတ်တာတိ ဝုသိ" ဟုပြု၍ အရဟတ္တဖိုလ်ကို ယူရသည်။ ထိုသို့ ယူသောအခါ "ဝုတ္တောဟု အပိုထည့်စရာ မလိုတော့။ ထို့ကြောင့် "တံ ဧတဿ အတ္ထိ" ဟု ရိုးရာအတိုင်း ဝိဂ္ဂဟကို ပြသ်။ "ဝုသီ ဧတဿ အတ္ထီတိ ဝုသိမာ" ဟု ပြုပါ။ [စာအုပ်တို့၌ "ဝုသီမတော" ဟု ရှိသော်လည်း ဂါထာဖြစ်၍ "ဆနဒါ နုရက္ခဏ ဒီဃ" ဟုထင်သည်။]

သဿတော အတ္တာတိ ဣဒံ။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ကို ပြပြီးနောက် "သဿတော အတ္တာစ လောကောစ" ဟု ပုံစုံထုတ်၏။ ထိုပုံစံသည် ဒိဋ္ဌုပါဒါအတွက် ပုံစံဖြစ်နိင်ပါ၏လောဟု မေးဘွယ်ရှိသောကြောင့် "သဿတော ။ပေ။ ဝုတ္တံ" ဟု မိန့်သည်။ ထိုပုံစံသည် ဒိဋ္ဌုပါဒါန်အတွက် ပုံစံမဟုတ်ပါ။ ရှေးရှေး ဒိဋ္ဌိကို နောက်နောက် ဒိဋ္ဌိက ခိုင်မြဲစွာ ယူပုံကို နိဒဿနနည်းအားဖြင့် ပြအပ်သော ပုံစံသာ ဖြစ်ပါသည် ဟူလို။

(ဟုတွာ၊ ၍)။ ဥပါဒိယတိ ယထာ၊ စွဲမြဲစွာ ယူတတ်သကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ ဤအတူ။ နတ္ထိ ဒိန္နန္တိ အာဒိကာပိ၊ နတ္ထိ ဒိန္နံ အစရှိသော ဒိဋ္ဌိသည်လည်း။ (ဒဠှီကရဏ ဝသေန, ပုရိမံ, ဥတ္တရ, ဥပါဒိယတိ)၊ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။ ["ကသ္မာ ။ပေ။ ဝိညာယတိ။ ဟိ (ယသ္မာ) ။ပေ။ ဝိညာယတိ" ဟုလည်း ပေးပါ။]
ပန၊ ဆက်။ အတ္တဂ္ဂဟဏံ၊ အတ္တဟုယူခြင်းသည်။ အတ္တဝါဒုပါဒါနံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဣဒံ၊ သဿတော အတ္တာဟူသော ဤစကားသည်။ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဒဿနံ၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ကို ပြကြောင်းစကားသည်။ န၊ မဟုတ်။ ဣတိ, ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊
ဝါ၊ တနည်း။ လောကော စာတိ၊ ဟူသော စကားကို။ (ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ ၌စပ်)။ အတ္တဂ္ဂဟဏ ဝိနိမုတ္တံ၊ အတ္တဟု ယူခြင်းမှ လွတ်သော။ ဂဟဏံ၊ ယူကြောင်းဖြစ်သော။ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဘူတံ၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ဖြစ်သော အယူကို။ ဣဓ၊ ဤ သဿတော အတ္တာစ လောကောစ ဟူသော ပါဠိရပ်၌။ ပုရိမဒိဋ္ဌိ ဥတ္တရဒိဋ္ဌိ ဝစနေဟိ၊ ပုရိမဒိဋ္ဌိ, ဥတ္တရဒိဋ္ဌိ သဒ္ဒါတို့ဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။ ဣတိ, ဝေဒိတဗ္ဗံ၊
ပန၊ ကား။ ဓမ္မသင်္ခေပ ဝိတ္ထာရေ၊ ဓမ္မသင်္ခေပ ဓမ္မဝိတ္ထာရတွင်။ (သင်္ခေပတော၊ ဝိတ္ထာရတော တို့၌စပ်)။ သင်္ခေပတော၊ ကာမုပါဒါန်၏ အကျဉ်းအားဖြင့်။ တဏှာဒဠှတ္တံ၊ တဏှာ၏ ခိုင်မြဲသည်၏ အဖြစ်သည်၎င်း။ သင်္ခေပတော၊ ကာမုပါဒါန်မှ ကြွင်းသော ဥပါဒါန်၃ ပါးတို့၏ အကျဉ်းအားဖြင့်။ ဒိဋ္ဌိမတ္တမေဝ၊ ဒိဋ္ဌိမျှသည်သာ၎င်းတည်း။ ဝိတ္ထာရတော ပန၊ အကျယ်အားဖြင့်ကား။ (အဋ္ဌသတ ပ္ပဘေဒါယပိ တဏှာယ ဒဠှဘာဝေါ, ဒသဝတ္ထုကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, သုဒ္ဓိပရာမသနံ, ဝီသတိ ဝတ္ထုကာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဟူသော အဋ္ဌကထာပါဌ်တို့၌ စပ်။) ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ဓမ္မသင်္ခေပဝိတ္ထာရတော၊ ဓမ္မသင်္ခေပ ဓမ္မဝိတ္ထာရထည်းမှ။ သင်္ခေပံ၊ ကို၎င်း။ ဝိတ္ထာရဉ္စ၊ ကို၎င်း။ နိဒ္ဓါရေတိ၊ ထုတ်ဆောင်၏။

ဝါ၊ နိဒ္ဓါရဏပြု၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဓမ္မသင်္ခေပဝိတ္ထာရေတိ (ဧတ္ထ)၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ နိဒ္ဓါရဏေ၊ နိဒ္ဓါရဏ အနက်၌။ ဘုမ္မံ၊ သတ္တမီဝိဘတ်ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊

အတ္တဂ္ဂဟဏံ ပန ။ပေ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ။ ။ "သဿတော အတ္တာစ " ဟု အတ္တစွဲလမ်းမှုသည် အတ္တဝါဒုပါဒါန်သာဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် "သဿတော အတ္တာစ" စသော စကားသည် ဒိဋ္ဌုပါဒါန်၏ ပုံစံပြစကားမဟုတ်ဟု မှတ်ပါ။ [ဤနည်း၌ "ပုရိမဒိဋ္ဌိ ဥတ္တရဒိဋ္ဌိဟူသော စကားတို့သည် အတ္တဝါဒုပါဒါန်ကို ပြသော စကားတို့တည်း" ဟု မှတ်ပါ။]

လောကောစာတိဝါ။ ။ (တနည်း) "သဿတော အတ္တာစ လောကောစ" ဟု အတ္တ,လောက ၂ မျိုးကို ပြရာ၌ အတ္တာစဖြင့် အတ္တဝါဒုပါဒါန်၏ ပုံစုံကို ပြပြီးလျှင် လောကောစအရ၌ အတ္တစွဲလမ်းမှုကိုမယူဘဲ ရုပ်ကို အတ္တဟု ယူလျှင်နာမ်ခန္ဓာ ၄ ပါးကို လောကဟု ယူနိုင်သောကြောင့် ထို သဿတော လောကောစဖြင့် ဒိဋ္ဌုပါဒါန်၏ ပုံစံပြဖြစ်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် "အာဒီသု ဟိ ပုရိမဒိဋ္ဌိံ ဥတ္တရဒိဋ္ဌိ" ဟူသော စကားတို့ဖြင့် ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ကို ပြသော စကားဖြစ်၏ ဟု တနည်း သိနိုင်ပါသည်။

ပကတိ အဏုအာဒီနံ၊ ပကတိ, အဏုဗြူ အစရှိသည်တို့ကို။ သဿတဂ္ဂါဟပုဗ္ဗင်္ဂ‌ော၊ မြဲ၏ဟူ ယူခြင်းလျှင်ရှေ့သွားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ (အတ္တဂ္ဂါဟော၌စပ်)။ သရီရဿ၊ ကိုယ်ကို။ ဥစ္ဆေဒဂ္ဂါဟ ပုဗ္ဗင်္ဂမောစ၊ ပြတ်၏ ဟု ယူခြင်းလျှင် ရှေ့သွားရှိသည်လည်းဖြစ်သော။ (အတ္တဂ္ဂါဟော ၌စပ်)။ တေသံ၊ ထို သဿတဂါဟ ဥစ္ဆေဒဂါဟတို့၏။ [တေသန္တိ ယထာဝုတ္တ သဿတုစ္ဆေဒဂါဟာနံ၊ နု။ မဓု၌ကား "တေသံ အဏုပကတိ သရီရာနံ" ဟု အာရုံကို စွဲလေသည်။] သာမိဘူတော၊ အရှင်ဖြစ်၍ ဖစ်သော။ [ထိုအယူတို့ကို ပြုစီမံတတ်သောကြောင့် အတ္တကို "သာမီ" ဟု ဆိုသည်။] ကောစိ၊ တစုံတခုသော။ သဿတော (ဝါ)၊ မြဲသည်မူလည်း ဖြစ်သော။ ဥစ္ဆိဇ္ဇမာနောဝါ၊ ပြတ်သည်မူလည်း ဖြစ်သော။ အတ္တာ၊ အတ္တသည်။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ အတ္တဂ္ဂါဟော၊ အတ္တဟု ယူခြင်းသည်။ (အတ္တဝါဒုပါဒါန်သည်။ ကဒါစိ၊ တရံတခါ၌။ ဟောတိ၊ ဖြစ်တတ်သေး၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ (ထို အနည်းငယ်ဖြစ်မှကို တားမြစ်လိုသောကြောင့်)။ ယေဘုယျေနာတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တံ၊
ဝါ၊ တနည်း။ ယေဘုယျေနာ(တိ)၊ ဟူသော ပုဒ်ကို။ [ဣတိပါလျှင် ကောင်း၏။ မပါသောကြောင့် ထည့်ပေးရသည်။] ပဌမံ အတ္တဝါဒုပါဒါနန္တိ အာဒိနာ၊ အစရှိသော ဝါကျနှင့်။ သမ္ဗန္ဓော၊ စပ်ရခြင်းသည်။ (ဟောတိ)၊

ဂဟိတပ္ပဋိသန္ဓိကဿ၊ ယူအပ်ပြီးသော ပဋိသန္ဓေရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝါ၊ သည်။ ဘဝနိကန္တိယာ၊ ဘဝနိကန္တ၏။ (ဘဝကို တပ်နှစ်သက်တတ်သော တဏှာ၏)။ ပဝတ္တိတဗ္ဗတ္တာ၊ ဖြစ်ထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဘဝရာဂဇဝနဝီထိ၊ ဘဝရာဂ ဇောဝီထိသည်။ (ဘဝနိကန္တိက ဇောဝီထိသည်)။ သဗ္ဗပဌမံ၊ အလုံးစုံသော ဝီထိတို့၏ ရှေးဦးစွာ။

ကတိ ။ပေ။ အတ္တဂ္ဂါဟော။ ။ [ပကတိ, အဏုတို့ကို အဋ္ဌသာလိနီ ဘာသာဋီကာ မူလဋီကာနိဿယ, သမဝါယ အဖွင့်၌ ပြခဲ့ပြီ။] ထို ပကတိ အဏူမြူ စသည်တို့ကိုပင် မြဲ၏ဟု ယူသော သဿတဒိဋ္ဌီ အယူသည်၎င်း, အမိဝမ်း၌ ကိုယ်ကောင်ကလေးအဖြစ်ဖြင့် ထင်ရှားဖြစ်၏။ ထိုကိုယ်ကောင်ငလေးသည် ခဏတိုင်း ပျက်၏ဟု ယူသော ဥစ္ဆေဒအယူသည်၎င်း ရှေ့သွားဖြစ်၏။ ထိုနောက်မှ အတ္တအယူဖြစ်သည် ။ဤအလို ဒိဋ္ဌုပါဒါက ရှေ့ အတ္တဝါဒုပါဒါန် နောက်ကျသော်လည်း ထို အယူမျိုးကား တရံတခါမှ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် ထိုအယူကို တားမြစ်လိုသည့်အတွက် အဋ္ဌကထာ၌ "ယေဘုယျေန" ဟု မိန့်ရသည် ဟူလို။

ယေဘုယျေန ဝါ။ပေ။ သမ္ဗန္ဓော။ ။ ရှေ့နည်း၌ "ယေဘုယျေန" ကို အနီးဖြစ်သော "အတ္တဂ္ဂါဟပုဗ္ဗင်္ဂမော သဿတုစ္ဆေဒါဘိနိဝေသော" ၌ စပ်စေလိုသော ကြောင့် ထိုယေဘုယျေနဖြင့် ပယ်ဘို့ရန် တရံတခါ အတ္တဂ္ဂါဟ (အတ္တဒိဋ္ဌိ) က နောက်မှ ဖြစ်တတ်ပုံကို ပြနေရသည်။ ဤနည်း၌ကား ယေဘုယျေနကို "ပဌမံ အတ္တဝါဒုပါဒါနံ" စသော အဆုံးဝါကျနှင့် စပ်ရသောကြောင့် တရံတခါ၌အတ္တဝါဒုပါဒါန်၏ နောက်မှ ဖြစ်ပုံကို ပြဘွယ်မလိုတော့။

ယဒိပိ ပဝတ္တတိ၊ အကယ်၍မူလည်း ဖြစ်ပါပေ၏။ ပန၊ ထိုသို့ပင်ဖြစ်ပါသော်လည်း။ သော ဘဝရာဂေါ၊ ထိုဘဝရာဂသည်။ တဏှာဒဠှဝ္တံ၊ တဏှာ၏ ခိုင်မြဲသည်၏ အဖြစ်သည်။ န ဟောတိ၊ ဖြစ်သည်မဟုတ်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ မညမာနော၊ မှတ်ထင်သည်။ (အထင်မှားသည်)။ (ဟုတွာ) ကာမုပါဒါနဿ၊ ၏။ ပဌမ ပ္ပတ္တိံ၊ ပဌမဖြစ်ခြင်းကို။ (သင်္ဂဟကာရော)နအာဟ၊ မဆိုခဲ့။
ပန၊ ဆက်။ တဏှာ ကာမုပါဒါနနတိ၊ တဏှာ ကာမုပါဒါနံ ဟူ၍။ ဝိဘာဂဿ၊ ခွဲခြားခြင်းကို။ အကရဏေ၊ မပြုခြင်းသည်။ (သတိ၊ သော်)။ သဗ္ဗာပိ၊ သော။ တဏှာ၊ သည်။ ကာမုပါဒါနံ၊ ကာမုပါဒါန်တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ( တဿ၊ ထို ကာမုပါဒါန်၏။ အရဟတ္တမဂ္ဂဝဇ္ဈတာ၊ အရဟတ္တမဂ်သည်သတ်ထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကို။ သင်္ဂဟကာရေန, ဝုတ္တာ၊ ) [နောက်ဝါကျကို လိုက်စေ၍ ပေးသည်။] (တဏှာ ကာမုပါဒါနနတိ၊ ဟူ၍။ ဝိဘာဂဿ၊ ကို)။ ကရဏေ၊ ပြုခြင်းသည်။ (သတိ) ပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။ ကာမရာဂတော၊ ကာမရာဂမှ။ အညာပိ၊ အခြားလည်းဖြစ်သော။ တဏှာ၊ သည်။ ဒဠှဘာဝံ၊ ခိုင်မြဲသည်၏ အဖြစ်သို့။ ပတ္တာ၊ ရောက်သည်။ (သမာနာ၊ သော်)။ ကာမုပါဒါနံ၊ တည်း။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တဿ၊ ၏။ အရဟတ္တမဂ္ဂဝဇ္ဈတာ၊ ကို။ ဝုတ္တာ၊
ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဘူတာ၊ ဥပါဒါန်တို့၏ ဖြစ်ရာဌာနဖြစ်၌ ဖြစ်ကုန်သော။ စိတ္တုပ္ပါဒါ၊ စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့သည်။ (လောဘမူ စိတ္တုပ္ပါဒ်, ဒိဋ္ဌိသမ္ပယုတ် စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့သည်)။ ဝိသယော၊ ဝိသယတည်း။
ပစ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာ၊ တို့သည်။ အာလယော၊ ကပ်ငြိတွယ်တာရာတည်း။ တတ္ထ၊ ထို ၅ ပါးသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၌။ ရမတိ၊ မွေ့လျော်တတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အာလယရာမာ၊ အာလယရာမာ မည်၏။ ပဇာ၊ သတ္တဝါအပေါင်းတည်း။
တေနေဝ၊ ထို့ကြောင့်ပင်။ သာ အာလယရာမတာ၊ ထို ကပ်ငြိတွယ်တာရာ ၅ ဖြာသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာတို့၌ မွေ့လျော်တတ်သည်၏ အဖြစ်သ်ည။ သကသန္တာနေစ၊ မိမိ၏ခန္ဓာအစဉ်၌၎င်း။ ပရသန္တာနေစ၊ သူတပါး၏ ခန္ဓာအစဉ်၌၎င်း။ ပါကဋာ၊ ထင်ရှားသည်။ ဟောတိ၊ ဣတိ၊ ဤသို့မှတ်အပ်၏။ **သော ပန ဘဝရာဂေါ ။ပေ။ မညမာနော**။ ။ တဘဝ၌ ဘဝနိကန္တိ (ဘဝရာဂ လောဘဇော) သည် ရှေးဦးစွဖြစ်၏။ သို့သော် အဋ္ဌကထာဆရာက ထို ဘဝရာဂကို ကာမုပါဒါန် ဖြစ်လောက်အောင် တဏှာဒဠှတ္တ မဟုတ် ဟုအထင်မှားသောကြောင့် တဘဝ၌ ကာမုပါဒါန်က စ၍ဖြစ်ပုံကို မဆိုဘဲ ကာမုပါဒါန်က နောက်ဆုံးဖြစ်ပုံကို ဆိုလေသည်။ [မညမာနောဖြင့် အဋ္ဌကထာအယူကို ဋီကာဆရာက မနှစ်သက်ကြောင်းပြသည်။ ဋီကာဆရာကား "ဘဝရာဂဟူသော ဘဝနိကန္တိ ကိုလည်း သူ့ဆိုင်ရာ၌ ဒဠဖြစ်၏" ဟု ယူသည်။ ထိုသို့ ယူကြောင်းကို "တဏှာ ကာမုပါဒွနန္တိ ပန။ ပေ။ အရဟတ္တမဂ္ဂဝဇ္ဈတာ ဝုတ္တာ" ဟူသော စကားဖြင့် ပြသည်။]
ဥပနိဿယဝစနေန၊ ဥပနိဿယသဒ္ဒါဖြင့်။ အာရမ္မဏာနန္တရပကတူပနိဿယော၊ အာရမ္မဏူပနိဿယ အနန္တရူပနိဿယ ပကတူပနိဿယတို့ကို။ ဝုတ္တာ၊ ဆိုအပ်ကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အနန္တရပစ္စယာဒီနမ္ပိ၊ အနန္တရပစ္စည်း အစရှိသည်တို့ကိုလည်း။ သင်္ဂဟော၊ သိမ်းယူခြင်းသည်။ ကတော ဟောတိ၊
ဥပါဒါန ပဒနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။