Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Vibhaṅga-mūlaṭīkā
Vibhaṅga-mūlaṭīkā

Vedanānupassanāniddesavaṇṇanā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

သမ္ပဇာနဿ၊ ကောင်းစွာ အပြားအားဖြင့် သိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝေဒိယနံ၊ ခံစားခြင်းတည်း။ သမ္ပဇာနဝေဒိယနံ၊ ခြင်း။ [သမ္ပဇာနဿာတိ သမ္မာပကာရေ ဟိ ဇာနန္တဿ၊ ဝတ္ထာရမ္မဏေဟိ သဒ္ဓိံ သုခသာမိသာဒိ ပကာရေဟိ အဝိပရီတံ ဝေဒနံ ဇာနန္တ ဿာတိ အတ္ထော၊ အနု။]
ဝတ္ထုံတိ၊ ဟူသော ပါဌ်ဖြင့်။ သုခါဒီနံ၊ သုခဝေဒနာ အစရှိသည်တို့၏။ အာရမ္မဏံ၊ အာရုံကို။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ ["ဝတ္ထု" ဟု ဆိုသောလည်း ဟဒယဝတ္ထုစသည်ကို ယူမည်စိုး၍ "အာရမ္မဏ မာဟ" ဟု ဆိုသည်။] တေန၊ ထို့ကြောင့်။ ဧတိဿာ၊ ဤဝေဒနာ၏။ ဝတ္ထု၊ တည်ရာအကြောင်းဟူသော။ အာရမ္မဏံ၊ သည်။ (အတ္ထိ)၊ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဝတ္ထုအာရမ္မဏာ၊ မည်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ သမာသော၊ ဗဟုဗ္ဗီဟိသမာသ်ကို။ ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊
ဝေါဟာရမတ္တံ ဟောတီတိ ဧတေန၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ သုခံ ဝေဒနံ ဝေဒယာမီတိ ဣဒံ၊ ဟူသော ဤစကားကို။ ဝါ၊ ငါသည် သုခဝေဒနာကို ခံစား၏ ဟူသော ဤစကားကို။ ဝေါဟာရမတ္တေန၊ လောကဝေါဟာရမျှဖြင့်။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ဣတိ၊ ဤအနက်အဓိပ္ပါယ်ကို။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
ဝီရိယသမာဓိံ ယောဇေတွာတိ၊ ကား။ အဓိဝါသန ဝီရိယဿ၊ သည်းခံကြောင်း ဝီရိယ၏။ အဓိမတ္တတာယ၊ လွန်ကဲသော အတိုင်းအရှည်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တဿ၊ ထိုသည်းခံကြောင်း ဝီရိယ၏။ သမတာယ၊ သမာဓိနှင့် ညီမျှသည်၏ အဖြစ်အကျိုးငှာ။ ဥဘယံ၊ ဝီရိယ သမာဓိ နှစ်ပါးစုံကို။ သဟ၊ အတူ တကွ။ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်စေ၍။ (ပရိနိဗ္ဗာယိ ၌စပ်)။ [သဟ ယောဇေတွာတိ သမဓုရကိစ္စတော (ဝီရိယ သမာဓိတို့က အညီအမျှ ထမ်းဆောင်ရမည့် ကိစ္စရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်)။ အနူနာဓိကံ ကတွာ။ အနုဋီကာ။ ဤအဖွင့်ကို ကြည့်၍ "ဝီရိယသမာဓိံ ယောဇေတွာ" ၌ "ဝီရိယနှင့် သမာဓိကို" ဟု အနက်မပေးပါနှင့်၊ "ဝီရိယနှင့်" ဟု ပေးလိုက်လျှင် ယောဇေတွာ၌ အစပ်မှားတတ်သည်၊ ထို့ကြောင့် "ဝီရိယဉ္စ သမထောစ ဝီိရိယသမထံ" ဟု ဒွန်တွဲ၍" ဝီရိယ သမာဓိ ၂ ပါးစုံ ကို အချင်းချင်း မလွန်စေ၍ မလျော့စေရအောင် ယှဉ်စေ" ဟု အနက်မှတ်ပါ။]
သဟပဋိသမ္ဘီဒါဟီတိ၊ ကား။ လောကုတ္တရပဋိသမ္ဘိဒါဟိ၊ လောကုတ္တရာ ပဋိသမ္ဘိဒါတို့နှင့်။ သဟ၊ တကွာ။ (ပရိနိဗ္ဗာတိ ၌စပ်)။
ဝါ၊ တနည်း။ လောကိယာ နံပိ၊ လောကီပဋိသမ္ဘိဒါတို့၏လည်း။ ဥပတ္တိကာလေ၊ ဖြစ်ရာအခါသည်။ (သတိ၊ သော်)။ [သမသီသီရဟန္တာမှာ ဖြစ်ခွင်မရှိသေးသော်လည်း အကယ်၍ဖြစ်သေးလျှင်။] တတ္ထ၊ ထို လောကီ ပဋိသမ္ဘိဒါဒါ၌။ သမတ္ထတံ၊ စွမ်းနိုင်သ်၏ အဖြစ်ကို။ သန္ဓာယ၊ ရည်ရွယ်၍။ သဟ ပဋိသမ္ဘိဒါဟီတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရေန)၊ ဝုတ္တံ, ဣတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ [ဤနည်းအလို ပဋိသမ္ဘိဒါဒီဟိအရ အတ္ထစသည်ကို အာရုံပြုသော လောကီ ပဋိသမ္ဘိဒါတို့ကို ယူရသည်။]
သမသီသီတိ၊ ကား။ ဝါရသမသီသီ၊ အကြိမ်အားဖြင့် ညီမျှသော သီသရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ (ကိလေသာကုန်ရာ စိတ်အကြိမ်နှင့် ပရိနိဗ္ဗာန်စံရာ စိတ်အကြိမ်တို့ ညီမျှသော သီသ ရှိသောကြောင့် "ဝါရသမသီသီ" ဟု ဆိုသည်)။ ပစ္စဝေက္ခဏဝါရဿ၊ ပစ္စဝေက္ခဏဉာဏ်၏ ဖြစ်ရာဝါရ၏။ အနန္တရဝါရေ၊ အခြားမဲ့ စိတ်အကြိမ်၌။ ပရိနိဗ္ဗာယိ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီ။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။ ["ပစ္စဝေက္ခဏာ ဝီထိ၌လည်း ပြီးရော- ပရိနိဗ္ဗာနလည်း စံရော" ဟူလို။]
မဟာသတိပဋ္ဌာနေ၊ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်၌။ သင်္ခေပမနသိကာရ ဝသေန၊ အကျဉ်းအားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ (စတုဓာတုဝဝတ္ထာနံ ကထေသိ ၌စပ်)။ ရာဟုလောဝါဒဓာတု ဝိဘင်္ဂါဒီသု၊ ရာဟုလောဝါဒသုတ်, ပုက္ကုသာတိသုတ်ဟု ဆိုအပ်သော ဓာတုဝိဘင်္ဂသတုတ် အစရှိသည်တို့၌။ ဝိတ္ထာရ မနသိကာရဝသေန၊ အကျယ် အားဖြင့် နှလုံးသွင်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။ ("စတုဓာတုဝဝတ္ထာနံ ကထေသိ" ၌စပ်)။ **သဟပဋိသမ္ဘိဒါဟိ**။ ။ သမသီသီရဟန္တာ ပုဂ္ဂိုလ်၌ အတ္ထ ဓမ္မ နိရုတ္တိတို့ကို သိသော လောကီဉာဏ် ပဋိသမ္ဘိဒါဖြစ်ဘို့ရာ အချိန်မရှိသောကြောင့် "ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ" ကို "လောကုတ္တရ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ" ဟု ပဌမဖွင့်သည်။ ထိုလောကုတ္တရ, ပဋိသမ္ဘိဒါသည် နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံမပြုသော်လည်း အတ္ထ ဓမ္မ နိရုတ္တိတို့၌ တွေဝေခြင်းကင်းသောအားဖင့် သိသောကြောင့် မဂ်ဉာဏ်ကိုပင် "လောကုတ္တရ ပဋိသမ္ဘိဒါ " ဟု ဆိုသည်။ [အတ္ထ ဓမ္မာ ဒီသု သမ္မောဟဝိဒ္ဓံ သနဝသေန မဂ္ဂပညာ ဧဝ လောကုတ္ရပဋိသမ္ဘိဒါ။ အနု။]
ဖဿ ပဉ္မမကေယေဝါတိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။ ဧဝသဒ္ဒေန၊ ဖြင့်။ ဝုတ္တေသု၊ ဆိုအပ်ပြီး ကုန်သော။ တီသုပိ၊ သုံးပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ မုခေသု၊ ဝဏ္ဏမုခ, ပဋိကူလ မူခ, သုတညာမုခတို့၌။ ပရိဂ္ဂဟဿ၊ သိမ်းဆည်းကြောင်းဉာဏ်၏။ သမာနတံ၊ တူသည်၏ အဖြစ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရော) ဒဿေတိ၊ [မုခသုံးမျိုး၌ ရှေ့ဥဂ္ဂဟသန္ဓိခဏ်း အဋ္ဌကထာ၌ ပြခဲ့ပြီ။]
နာမရူပဝဝတ္ထာနဿ၊ နာမ်ရုပ်ကို ပိုင်းခြား၍ သိကြောင်းဉာဏ်၏။ ဝါ၊ ကို။ အဓိပ္ပေတတ္တာ၊ အလိုရှီအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ နိရဝသေသရူပပရိဂ္ဂဟဿ၊ အကြွင်းမရှီသော ရုပ်ို ပိုင်းခြား၍ ယူခြင်းကို။ ဒဿနတ္ထံ၊ ငှာ။ ဝတ္ထုနာမ ကရဇကာယောတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊ (ဝတ္ထုနာမ၊ ဝတ္ထုမည်သည်)။ စက္ခာဒီနိ ဆဝတ္ထူနီတိ၊ ဟူ၍။ န အာဟ၊ မိန့်တော်မမူ။
ပန၊ ဆက်။ ကရဇကာယဿ၊ ကရဇကာယ၏။ ဝတ္ထုဘာဝ သာဓနတ္ထံ၊ တည်ရာ၏ အဖြစ်ကို ပြီးစေခြင်းအကျိုးငှာ။ ဣဒဉ္စ ပန မေ ဝိညာဏံ ဧတ္ထ သိတံ, ဧတ္ထ ပဋိဗဒ္ဓံတိ၊ ဟူသော။ သုတ္တံ၊ သာမညဖလသုတ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန)၊ အဘာတံ၊ ဆောင်ယူအပ်ပြီ။
ဖဿ ဝိညာဏာနံ၊ ဖဿ, ဝိညာဉ်တို၏။ ပါကဋတာ၊ ထင်ရှားကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်။ ကေသဉ္စိ၊ အချို့ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ယေသံ၊ အကြင် ပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌။ (ပါကဋတာ ) န ဟောတိ၊ တေ၊ ထို ပုဂ္ဂိုလ်တို့ကို။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ဖဿဝသေနဝါ ဟိ ။ပေ။ န ပါကဋံ ဟောတီတိ၊ ဟူ၍။ အာဟ၊
ပန၊ ဆက်။ တေသံ၊ ထို ထင်ရှားသော ဖဿ ဝိညာဉ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား၎င်း။ အညေသံ၊ ထင်ရှားသော ဖဿ ဝိညာဉ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့မှ တပါးကုန်သော မထင်ရှားသော ဖဿ ဝိညာဉ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား၎င်း။ သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ ဝေနေယျာနံ၊ တို့အား။ ဝါ၊ တို့၏ စိတ်၌။ ဝေဒနာ၊ ဝေဒနာသည်။ ပါကဋာ၊ ထင်ရှား၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဝေဒနာ ဝသေန ပါကဋံ ဟောတီဝိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂဟကာရော) အာဟ၊
သတဓောတသပ္ပိနာမ၊ မည်သည်။ သတဝါရံ၊ အကြိမ်တရာ။ ဝိလာပေတွာ ဝိလာပေတွာ၊ ကြေမွစေ၍ ကြေမွစေ၍။ [ရှေးနိဿယ၌ "ရေ၌ မြှောက်၍ မြှောက်၍ "ဟု တွေ့ရ၏။ မျှော၍ မျှော၍ဟု ဆိုလိုဟန်တူသည်။] ဥဒကေ၊ ရေ၌။ ပက္ခိပိတွာ၊ ထည့်၍။ ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ထုတ်ဆယ်၍။ ဂဟိတသပ္ပိ၊ ယူအပ်သော ထောပတ်တည်း။ **တေသံ အညေသံ**။ ။ တေသံတိ ယေသံ ဖဿ ဝိညာဏာနိ ပါကဋာနိ, တေသံ။ အညေသံတိ, တတော အညေသံ၊ ယေသံ ဖဿဝိညာဏာနိ န ပါကဋာနိ။ သုခ ဒုက္ခ ဝေဒနာနံ သုဝိဘူတ ဝုတ္တိတာယ ဝုတ္တံ "သဗ္ဗေသံ ဝေနေယျာနံ ဝေဒနာ ပါကဋာ" တိ။ အနု။ သဗ္ဗေသံအရ ထင်ရှားသော ဖဿဝိညာဉ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ် မထင်ရှားသော ဖဿဝိညာဉ်ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အားလုံးကို ယူရသည် ဟူလို။ [ဝိပုဗ္ဗ+ လီဓာတ်သည် ကြေမွခြင်းအနက်ကို ဟော၏။ ဝိလာပေတွာ ဝိလောပေတွာတိ သုဝိသုဒ္ဓံ နဝနီတံ ဝိလာပေတါာသီတိဘူတံ အတိသီတလေ ဥဒကေ ပက္ခိပိတွာ, ပတ္ထိန္နံ( ထန့်လျက်) ဌိတံ မတ္ထေတွာ( မန္ထေတွာ) (မွှေနှောက်၍) ပရိပိဏ္ဍေတွာ (ပေါင်းစပ်စေ၍) တဖန် အခဲလုပ်၍။ ပုန ဝိလာ ပေတွာတိ (တဖန် ကြေမွစေ၍) သတဝါရံ ဧဝံ ကတွာ။ အနု။ ဤ၌ "ပတ္ထိန္နံ ဌိတံ မတ္ထေတွာ" အဖွင့်ကိုထောက်၍ ပျစ်နေသော ထောပတ်ကို ကျဲသွားအောင် မွှေသည်ဟု သိရသည်။]
ဝိနိဝတ္တေတွာတိ၊ ကား။ စတုက္ခန္ဓသမုဒါယတော၊ ၄ ပါးသော နာမ်ခန္ဓာအပေါင်းမှ။ ဝိသုံ၊ သီးခြား။ ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ထုတ်ဆောင်၍။ (ဒဿေသိ ၌စပ်)။
မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ္တာဒီသု၊ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် အစရှိသည်တို့တွင်။ ကတ္ထစိ၊ အချို့သော သုတ်၌။ ပဌမံ၊ စွာ။ ရူပကမ္မဋ္ဌာနံ၊ ရူပကမ္မဋ္ဌာန်းကို။ ဝတွာ၊ ဟောတော်မူပြီး၍။ ပစ္ဆာ၊ နောက်၌။ အရူပကမ္မဋ္ဌာနံ၊ ကို။ ဝေဒနာ ဝသေန၊ ဝေဒနာ၏ အစွမ်းဖြင့်။ ဝိနိဝတ္တေတွာ၊ သီးခြားနစ်စေ၍။ ဝါ၊ သီးခြားထုတ်၍။ (ဘဂဝတာ) ဒဿိတာ၊ ပြတော်မူအပ်ပြီ။
ကတ္ထစိ၊ အချို့သော သုတ်တို့၌။ အရူပကမ္မဋ္ဌာနံ ဧဝ၊ အရူပကမ္မဋ္ဌာန်းကိုသာ။ ဝေဒနာဝသေန၊ ဖြင့်။ အရူပရာသိတော၊ နာမ်အစုမှသော်၎င်း။ ဉာတပရိညာယ၊ ဉာတပရိညာဖြင့်။ ပရိညာတတောဝါ၊ ပိုင်းခြားအပ်ပြီးသော တရားမှ သော်၎င်း။ ရူပါရူပရာသိတောဝါ၊ ရုပ် နာမ် အစုမှ သော်၎င်း။ ဝိနိဝတ္တေတွာ၊ နစ်စေ၍။ ဝါ၊ သီးခြားထုတ်၍။ (ဘဂဝတာ) ဒဿိတံ၊
တတ္ထာပိ၊ ထို အရူပကမ္မဋ္ဌာန်းကိုသာ ပြရာသုတ္တန်တို့တွင်လည်း။ ယေသု၊ အကြင် သုတ္တန်တို့၌။ ပဌမံ၊ စွာ။ ဉာတပရိညာ၊ ဉာတပရိညာကို။ ဝုတ္တာ၊ ပြီ။ တေသု၊ ထို သုတ္တန်တို့၌။ တဒန္တောဂဓံ၊ ထို ဉာတပရိညာ၌အကျုံးဝင်သော။ (ရူပကမ္မဋ္ဌာနံ၊ ရူပကမ္မဋ္ဌာန်းကို၎င်း။)
ယေသု၊ အကြင်သုတ္တန်တို့၌။ (ဉာတပရိညာ၊ ကို။ န ဝုတ္တာ၊ ဟောတော်မမူအပ်)။ တေသုစ၊ ထို သုတ္တန်တို့၌ လည်း။ ဝေဒနာယ၊ ဝေဒနာ၏။ အာရမ္မဏမတ္တံ၊ အာရုံမျှဖြစ်သော။ သံခိတ္တံ၊ ချုံးအပ်သော။ ပါဠိအနာရုဠှံ၊ ပါဠိတော်၌ မတက်ရောက်သော။ ရူပကမ္မဋ္ဌာနံ စ၊ ရူပ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို၎င်း။ သန္ဓာယ၊ ၍။ ရူပကမ္မဋ္ဌာနဿ၊ ၏။ ပဌမံ၊ စွာ။ ကထိတတာ၊ ဟောတော်မူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကို။ (သင်္ဂဟကာရေန) ဝုတ္တာ၊ ဣတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊
ဣဋ္ဌာနံ ကန္တာနံ မနောဝိညေယျာနံ ဓမ္မာနံ၊ ဓမ္မာရုံတို့ကို။ (အကိစ္ဆလာဘီစသည်၌စပ်)။ ဣတိ အာဒိနာ၊ သော။ နယေန၊ ဖြင့်။ ဝုတ္တံ၊ ဟောတော်မူအပ်သော။ ဆဂေဟဿိတ သောမနဿံ၊ ခြောက်ပါးသော ကာမဂုဏ် တည်းဟူသော အိမ်၌မှီသော သောမနဿ ဝေဒနာသည်။ ပဉ္စကာမဂုဏေသု၊ ငါးပါးသော ကာမဂုဏ်တို့၌။ အဿာဒါနုပဿိနော ဧဝ၊ သာယာဘွယ်ဟု အဖန်ဖန် ရှုလေ့ရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌သာ။ ဟောတိ၊ ၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ပဉ္စကာမဂုဏာ ။ပေ။ အာဟ၊ ဣတိ၊ အပြီးတည်း။
ဝေဒနာနုပဿနာနိဒ္ဒေသတဏ္ဏာနာ နိဋ္ဌိတာ၊