[97]7. Nāmasiddhijātakavaṇṇanā

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

[97]7. Nāmasiddhijātakavaṇṇanā

JīvakañcaM1.426 mataṃ disvāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ nāmasiddhikaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi .

Eko kira kulaputto nāmena pāpako nāma .

So sāsane uraṃ datvā pabbajito bhikkhūhiP1.402 ‘‘ ehāvuso , pāpaka , tiṭṭhāvuso , pāpakā ’’ ti vuccamāno cintesi ‘‘ loke pāpakaṃ nāma lāmakaṃ kāḷakaṇṇibhūtaṃ vuccati , aññaṃ maṅgalapaṭisaṃyuttaṃ nāmaṃ āharāpessāmī ’’ ti .

So ācariyupajjhāye upasaṅkamitvā ‘‘ bhante , mayhaṃ nāmaṃ avamaṅgalaṃ , aññaṃ me nāmaṃ karothā ’’ ti āha .

Atha naṃ te evamāhaṃsu –

‘‘ āvuso , nāmaṃ nāma paṇṇattimattaṃ , nāmena kāci atthasiddhi nāma natthi , attano nāmeneva santuṭṭho hohī ’’ ti .

So punappunaṃ yāciyeva .

Tassāyaṃ nāmasiddhikabhāvo bhikkhusaṅghe pākaṭo jāto .

Athekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ sannisinnā bhikkhū kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ ‘‘ āvuso , asuko kira bhikkhu nāmasiddhiko maṅgalaṃ nāmaṃ āharāpetī ’’ ti .

Atha satthā dhammasabhaṃ āgantvā ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchitvā ‘‘ imāya nāmā ’’ ti vutte ‘‘ na , bhikkhave , so idāneva , pubbepi nāmasiddhikoyevā ’’ ti vatvā atītaṃ āhari .

AtīteV1.385 takkasilāyaṃ bodhisatto disāpāmokkho ācariyo hutvā pañca māṇavakasatāni mante vācesi .

Tasseko māṇavo pāpako nāma nāmena .

So ‘‘ ehi , pāpaka , yāhi , pāpakā ’’ ti vuccamāno cintesi ‘‘ mayhaṃ nāmaṃ avamaṅgalaṃ , aññaṃ nāmaṃ āharāpessāmī ’’ ti .

So ācariyaṃ upasaṅkamitvā ‘‘ ācariya , mayhaṃ nāmaṃ avamaṅgalaṃ , aññaṃ me nāmaṃ karothā ’’ ti āha .

Atha naṃ ācariyo avoca ‘‘ gaccha , tāta , janapadacārikaṃ caritvā attano abhirucitaṃ ekaṃ maṅgalanāmaṃ gahetvā ehi , āgatassa te nāmaṃ parivattetvā aññaṃ nāmaṃ karissāmī ’’ ti .

So ‘‘ sādhū ’’ ti pātheyyaṃ gahetvā nikkhanto gāmena gāmaṃ caranto ekaṃ nagaraṃ pāpuṇi .

Tattha ceko puriso kālakato jīvako nāma nāmena .

So taṃ ñātijanena āḷāhanaṃ nīyamānaṃ disvā ‘‘ kiṃ nāmako esa puriso ’’ ti pucchi .

‘‘ Jīvako nāmeso ’’ ti .

‘‘ Jīvakopi maratī ’’ ti ?

‘‘ Jīvakopi marati , ajīvakopi marati , nāmaṃ nāma paṇṇattimattaṃ , tvaṃ bālo maññe ’’ ti .

So taṃ kathaṃ sutvā nāme majjhatto hutvā antonagaraṃ pāvisi .

AthekaṃM1.427 dāsiṃ bhatiṃ adadamānaṃ sāmikā dvāre nisīdāpetvā rajjuyā paharanti , tassā ca ‘‘ dhanapālī ’’ ti nāmaṃ hoti .

So antaravīthiyāP1.403 gacchanto taṃ pothiyamānaṃ disvā ‘‘ kasmā imaṃ pothethā ’’ ti pucchi .

‘‘ Bhatiṃ dātuṃ na sakkotī ’’ ti .

‘‘ Kiṃ panassā nāman ’’ ti ?

‘‘ Dhanapālī nāmā ’’ ti .

Nāmena dhanapālī samānāpi bhatimattaṃ dātuṃ na sakkotīti dhanapāliyopi adhanapāliyopi duggatā honti , nāmaṃ nāma paṇṇattimattaṃ , tvaṃ bālo maññeti .

So nāme majjhattataro hutvā nagarā nikkhamma maggaṃ paṭipanno antarāmagge maggamūḷhapurisaṃ disvā ‘‘ ambho kiṃ karonto vicarasī ’’ ti pucchi .

‘‘ Maggamūḷhomhi , sāmī ’’ ti .

‘‘ Kiṃ pana te nāman ’’ ti ?

‘‘ Panthako nāmā ’’ ti .

‘‘ Panthakopi maggamūḷho hotī ’’ ti ?

‘‘ Panthakopi apanthakopi maggamūḷho hoti , nāmaṃ nāma paṇṇattimattaṃ tvaṃ pana bālo maññeti ’’.

So nāme atimajjhatto hutvā bodhisattassa santikaṃ gantvā ‘‘ kiṃ , tāta , nāmaṃ rocetvā āgatosī ’’ ti vutte ‘‘ ācariya , jīvakāpi nāma maranti ajīvakāpi , dhanapāliyopi duggatā honti adhanapāliyopi , panthakāpi maggamūḷhā honti apanthakāpi , nāmaṃ nāma paṇṇattimattaṃ , nāmena siddhi natthi , kammeneva siddhi .

Alaṃ mayhaṃ aññena nāmena , tadeva me nāmaṃ hotū ’’ ti āha .

Bodhisatto tena diṭṭhañca katañca saṃsandetvā imaṃ gāthamāha –

97.

‘‘ JīvakañcaV1.386 mataṃ disvā , dhanapāliñca duggataṃ ;

Panthakañca vane mūḷhaṃ , pāpako punarāgato ’’ ti .

Tattha punarāgatoti imāni tīṇi kāraṇāni disvā puna āgato , ra-kāro sandhivasena vutto .

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā ‘‘ na , bhikkhave , idāneva , pubbepesa nāmasiddhikoyevā ’’ ti vatvā jātakaṃ samodhānesi –

‘‘ tadā nāmasiddhiko idānipi nāmasiddhikoyeva , ācariyaparisā buddhaparisā , ācariyo pana ahameva ahosin ’’ ti .

Nāmasiddhijātakavaṇṇanā sattamā .

Issues

Select Version

( Paṭhamo bhāgo )

( Paṭhamo bhāgo )