[47]7. Vāruṇidūsakajātakavaṇṇanā
Na ve anatthakusalenāti idaṃ satthā jetavane viharanto vāruṇidūsakaṃ ārabbha kathesi .
Anāthapiṇḍikassa kira sahāyo eko vāruṇivāṇijo tikhiṇaṃ vāruṇiṃ yojetvā hiraññasuvaṇṇādīni gahetvā vikkiṇanto mahājane sannipatite ‘‘ tāta , tvaṃ mūlaṃ gahetvā vāruṇiṃ dehī ’’ ti antevāsikaṃ āṇāpetvā sayaṃ nhāyituṃ agamāsi .
Antevāsiko mahājanassa vāruṇiṃ dento manusse antarantarā loṇasakkharā āharāpetvā khādante disvā ‘‘ ayaṃ surā aloṇikā bhavissati , loṇamettha pakkhipissāmī ’’ ti surācāṭiyaṃ nāḷimattaṃ loṇaṃ pakkhipitvā tesaṃ suraṃ adāsi .
Te mukhaṃ pūretvā pūretvā chaḍḍetvā ‘‘ kiṃ te katan ’’ ti pucchiṃsu .
‘‘ Tumhe suraṃ pivitvā loṇaṃ āharāpente disvā loṇena yojesin ’’ ti .
‘‘ Evarūpaṃ nāma manāpaṃ vāruṇiṃ nāsesi bālā ’’ ti taṃ garahitvā uṭṭhāyuṭṭhāya pakkantā .
Vāruṇivāṇijo āgantvā ekampi adisvā
P1.252 ‘‘ vāruṇipāyakā kahaṃ gatā ’’ ti pucchi , so tamatthaṃ ārocesi .Atha naṃ ācariyo ‘‘ bāla , evarūpā nāma te surā nāsitā ’’ ti garahitvā imaṃ kāraṇaṃ anāthapiṇḍikassa ārocesi .
Anāthapiṇḍiko ‘‘ atthidāni me idaṃ kathāpābhatan ’’ ti jetavanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā etamatthaṃ ārocesi .
Satthā ‘‘ na esa , gahapati , idāneva vāruṇidūsako , pubbepi vāruṇidūsakoyevā ’’ ti vatvā tena yācito atītaṃ āhari .
Atīte
M1.270 bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto bārāṇasiyaṃ seṭṭhi ahosi .Taṃ upanissāya eko vāruṇivāṇijo jīvati .
So tikhiṇaṃ suraṃ yojetvā ‘‘ imaṃ vikkiṇāhī ’’ ti antevāsikaṃ vatvā nhāyituṃ gato .
Antevāsiko tasmiṃ gatamatteyeva surāya loṇaṃ pakkhipitvā imināva nayena suraṃ vināsesi .
Athassa ācariyo āgantvā taṃ kāraṇaṃ ñatvā seṭṭhissa ārocesi .
Seṭṭhi ‘‘ anatthakusalā nāma bālā ‘ atthaṃ karissāmā ’ ti anatthameva karontī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
47.
‘‘ Na
V1.246 ve anatthakusalena , atthacariyā sukhāvahā ;Hāpeti atthaṃ dummedho , koṇḍañño vāruṇiṃ yathā ’’ ti .
Tattha koṇḍañño vāruṇiṃ yathāti yathā ayaṃ koṇḍaññanāmako antevāsiko ‘‘ atthaṃ karissāmī ’’ ti loṇaṃ pakkhipitvā vāruṇiṃ hāpesi parihāpesi vināsesi , evaṃ sabbopi anatthakusalo atthaṃ hāpetīti bodhisatto imāya gāthāya dhammaṃ desesi .
Satthāpi ‘‘ na esa gahapati idāneva vāruṇidūsako , pubbepi vāruṇidūsakoyevā ’’ ti vatvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi –
‘‘ tadā vāruṇidūsako idānipi vāruṇidūsakova ahosi , bārāṇasiseṭṭhi pana ahameva ahosin ’’ ti .
Vāruṇidūsakajātakavaṇṇanā sattamā .