[15]5. Kharādiyajātakavaṇṇanā
Aṭṭhakkhuraṃ
V1.162 kharādiyeti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ dubbacabhikkhuṃ ārabbha kathesi .So kira bhikkhu dubbaco ovādaṃ na gaṇhāti .
Atha naṃ satthā pucchi ‘‘ saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu dubbaco ovādaṃ na gaṇhāsī ’’ ti ?
‘‘ Saccaṃ bhagavā ’’ ti .
Satthā ‘‘ pubbepi tvaṃ dubbacatāya paṇḍitānaṃ ovādaṃ aggahetvā pāsena baddho jīvitakkhayaṃ patto ’’ ti vatvā atītaṃ āhari .
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto migo hutvā migagaṇaparivuto araññe vasati .
Athassa bhaginimigī puttakaṃ dassetvā ‘‘ bhātika , ayaṃ te bhāgineyyo , etaṃ migamāyaṃ uggaṇhāpehī ’’ ti paṭicchāpesi .
So taṃ bhāgineyyaṃ ‘‘ asukavelāya nāma āgantvā uggaṇhāhī ’’ ti āha .
So vuttavelāya nāgacchati .
Yathā
M1.176 ca ekadivasaṃ , evaṃ satta divase sattovāde atikkanto so migamāyaṃ anuggaṇhitvāva vicaranto pāse bajjhi .Mātāpissa bhātaraṃ upasaṅkamitvā ‘‘ kiṃ te , bhātika , bhāgineyyo migamāyaṃ uggaṇhāpito ’’ ti pucchi .
Bodhisatto ca ‘‘ tassa anovādakassa mā cintayi , na
P1.160 te puttena migamāyā uggahitā ’’ ti vatvā idānipi taṃ anovaditukāmova hutvā imaṃ gāthamāha – 15.
‘‘ Aṭṭhakkhuraṃ kharādiye , migaṃ vaṅkātivaṅkinaṃ ;
Sattahi kālātikkantaṃ , na naṃ ovaditussahe ’’ ti .
Tattha aṭṭhakkhuran ti ekekasmiṃ pāde dvinnaṃ dvinnaṃ vasena aṭṭhakkhuraṃ .
Kharādiyeti taṃ nāmena ālapati .
Migan ti sabbasaṅgāhikavacanaṃ .
Vaṅkātivaṅkinan ti mūle vaṅkāni , agge ativaṅkānīti vaṅkātivaṅkāni , tādisāni siṅgāni assa atthīti vaṅkātivaṅkī , taṃ vaṅkātivaṅkinaṃ .
Sattahi kālātikkantan ti sattahi ovādakālehi ovādaṃ atikkantaṃ .
Na naṃ ovaditussaheti etaṃ dubbacamigaṃ ahaṃ ovadituṃ na ussahāmi , etassa me ovādatthāya cittampi na uppajjatīti dasseti .
Atha naṃ dubbacamigaṃ pāse baddhaṃ luddo māretvā maṃsaṃ ādāya pakkāmi .
Satthāpi
V1.163 ‘‘ na tvaṃ bhikkhu idāneva dubbaco , pubbepi dubbacoyevā ’’ ti imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi .‘‘ Tadā bhāgineyyo migo dubbacabhikkhu ahosi , bhaginī uppalavaṇṇā , ovādamigo pana ahameva ahosin ’’ ti .
Kharādiyajātakavaṇṇanā pañcamā .