8. Gāmaṇijātakavaṇṇanā
Api
M1.153 ataramānānan ti idaṃ satthā jetavane viharanto ossaṭṭhavīriyaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi .Imasmiṃ pana jātake paccuppannavatthu ca atītavatthu ca ekādasakanipāte saṃvarajātake āvibhavissati .
Vatthu hi tasmiñca imasmiñca ekasadisameva , gāthā pana nānā .
Gāmaṇikumāro bodhisattassa ovāde ṭhatvā bhātikasatassa kaniṭṭhopi hutvā bhātikasataparivārito setacchattassa heṭṭhā varapallaṅke nisinno attano yasasampattiṃ oloketvā ‘‘ ayaṃ mayhaṃ yasasampatti amhākaṃ ācariyassa santakā ’’ ti tuṭṭho imaṃ udānaṃ udānesi –
8.
‘‘ Api ataramānānaṃ , phalāsāva samijjhati ;
Vipakkabrahmacariyosmi , evaṃ jānāhi gāmaṇī ’’ ti .
Tattha apīti nipātamattaṃ .
Ataramānānan ti paṇḍitānaṃ ovāde ṭhatvā ataritvā avegāyitvā upāyena kammaṃ karontānaṃ .
Phalāsāva samijjhatīti yathāpatthike phale āsā tassa phalassa nipphattiyā samijjhatiyeva .
Atha vā phalāsāti āsāphalaṃ , yathāpatthitaṃ phalaṃ samijjhatiyevāti attho .
Vipakkabrahmacariyosmīti ettha cattāri saṅgahavatthūni seṭṭhacariyattā brahmacariyaṃ nāma , tañca tammūlikāya yasasampattiyā paṭiladdhattā vipakkaṃ nāma .
Yo vāssa yaso nipphanno , sopi seṭṭhaṭṭhena brahmacariyaṃ nāma .
Tenāha ‘‘ vipakkabrahmacariyosmī ’’ ti .
Evaṃ jānāhi gāmaṇīti
P1.137 katthaci gāmikapurisopi gāmajeṭṭhakopi gāmaṇī .Idha pana sabbajanajeṭṭhakaṃ attānaṃ sandhāyāha .
Ambho gāmaṇi , tvaṃ etaṃ kāraṇaṃ evaṃ jānāhi , ācariyaṃ nissāya bhātikasataṃ atikkamitvā idaṃ mahārajjaṃ pattosmīti udānaṃ udānesi .
Tasmiṃ pana rajjaṃ patte sattaṭṭhadivasaccayena sabbepi bhātaro attano attano vasanaṭṭhānaṃ gatā
V1.142 .Gāmaṇirājā dhammena rajjaṃ kāretvā yathākammaṃ gato , bodhisattopi puññāni katvā yathākammaṃ gato .
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā dassetvā saccāni pakāsesi , saccapariyosāne ossaṭṭhavīriyo bhikkhu arahatte patiṭṭhito .
Satthā dve
M1.154 vatthūni kathetvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi –‘‘ tadā gāmaṇikumāro ossaṭṭhavīriyo bhikkhu ahosi , ācariyo pana ahameva ahosin ’’ ti .
Gāmaṇijātakavaṇṇanā aṭṭhamā .