Issues
選擇版本
( Paṭhamo bhāgo )
( Paṭhamo bhāgo )

[94]4. Lomahaṃsajātakavaṇṇanā

作者: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

[94]4. Lomahaṃsajātakavaṇṇanā
SotattoM1.413 sosinno cevāti idaṃ satthā vesāliṃ upanissāya pāṭikārāme viharanto sunakkhattaṃ ārabbha kathesi .
Ekasmiñhi samaye sunakkhatto satthu upaṭṭhāko hutvā pattacīvaramādāya vicaramāno korakkhattiyassa dhammaṃ rocento dasabalassa pattacīvaraṃ niyyādetvā korakkhattiyaṃ nissāya vasati .
Tassa kālakañjikaasurayoniyaṃ nibbattakāle gihi hutvā ‘‘ natthi samaṇassa gotamassa uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanaviseso , takkapariyāhataṃ samaṇo gotamo dhammaṃ deseti vīmaṃsānucaritaṃ sayaṃpaṭibhānaṃ .
Yassa ca khvāssa atthāya dhammo desito , na so niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāyā ’’ ti ( ma . ni .1.146) vesāliyaṃ tiṇṇaṃ pākārānaṃ antare vicaranto satthu avaṇṇaṃ bhāsati .
Athāyasmā sāriputto piṇḍāya caranto tassevaṃ avaṇṇaṃ bhāsantassa sutvā piṇḍapātapaṭikkanto tamatthaṃ bhagavato ārocesi .
Bhagavā ‘‘ kodhano , sāriputta , sunakkhatto moghapuriso , kodhavasenevamāha , kodhavasenāpi pana ‘ na so niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāyā ’ ti vadanto ajānitvāpi mayhaṃ guṇameva bhāsati .
Na kho pana so moghapuriso mayhaṃ guṇaṃP1.390 jānāti .
Mayhañhi , sāriputta , cha abhiññā nāma atthi , ayampi me uttarimanussadhammova .
Dasabalañāṇāni atthi , catuvesārajjañāṇaṃ atthi , catuyoniparicchedakañāṇaṃ atthi , pañcagatiparicchedakañāṇaṃ atthi , ayampi me uttarimanussadhammova .
Evaṃ uttarimanussadhammasamannāgataṃ pana maṃ yo evaṃ vadeyya ‘ natthi samaṇassa gotamassa uttarimanussadhammo ’ ti , so taṃ vācaṃ appahāya taṃ cittaṃ appahāya taṃ diṭṭhiṃ appaṭinissajjitvā yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye ’’ ti evaṃ attano vijjamānaṃ uttarimanussadhammassa guṇaṃ kathetvā ‘‘ sunakkhatto kira , sāriputta , korakkhattiyassa dukkarakārikāyaV1.373 micchātape pasanno , micchātape pasīdantena pana mayi eva pasīdituṃ vaṭṭati .
Ahañhi ito ekanavutikappamatthake ‘ atthi nu kho ettha sāro ’ ti bāhirakaṃ micchātapaṃ vīmaṃsanto caturaṅgasamannāgataṃ brahmacariyavāsaṃ vasiṃ , tapassī sudaṃ homi paramatapassī , lūkhoM1.414 sudaṃ homi paramalūkho , jegucchī sudaṃ homi paramajegucchī , pavivitto sudaṃ homi paramapavivitto ’’ ti vatvā therena yācito atītaṃ āhari .
Atīte ekanavutikappamatthake bodhisatto ‘‘ bāhirakatapaṃ vīmaṃsissāmī ’’ ti ājīvakapabbajjaṃ pabbajitvā acelako ahosi rajojalliko , pavivitto ahosi ekavihārī .
Manusse disvā migo viya palāyi , mahāvikatibhojano ahosi , vacchakagomayādīni paribhuñji , appamādavihāratthāya araññe ekasmiṃ bhiṃsanake vanasaṇḍe vihāsi .
Tasmimpi viharanto himapātasamaye antaraṭṭhake rattiṃ vanasaṇḍā nikkhamitvā abbhokāse viharitvā sūriye uggate vanasaṇḍaṃ pavisati .
So yathā rattiṃ abbhokāse himodakena tinto , tatheva divā vanasaṇḍato paggharantehi udakabindūhi temayi .
Evaṃ ahorattaṃ sītadukkhaṃ anubhoti .
Gimhānaṃ pana pacchime māse divā abbhokāse viharitvā rattiṃ vanasaṇḍaṃ pavisati .
So yathā divā abbhokāse ātapena pariḷāhappatto , tatheva rattiṃ nivāte vanasaṇḍe pariḷāhaṃ pāpuṇāti , sarīrā sedadhārā muccanti .
Athassa pubbe assutapubbā ayaṃ gāthā paṭibhāsi –
94.
‘‘ Sotatto sosinno ceva , eko bhiṃsanake vane ;
Naggo na caggimāsīno , esanāpasuto munī ’’ ti .
TatthaP1.391 sotattoti sūriyasantāpena suṭṭhu tatto .
Sosinnoti himodakena susinno suṭṭhu tinto .
Eko bhiṃsanake vaneti yattha paviṭṭhānaṃ yebhuyyena lomāni haṃsanti , tathārūpe bhiṃsanakevanasaṇḍe eko adutiyova ahosinti dīpeti .
Naggo na caggimāsīnoti naggo ca na ca aggimāsīno .
Tathā sītena pīḷiyamānopi neva nivāsanapārupanaṃ vā ādiyiṃ , na ca aggiṃ āgamma nisīdinti dīpeti .
Esanāpasutoti abrahmacariyepi tasmiṃ brahmacariyasaññī hutvā ‘‘ brahmacariyamevetaṃ esanā gavesanā upāyo brahmalokassā ’’ ti evaṃ tāya brahmacariyesanāya pasuto anuyutto ussukkaṃ āpanno ahosinti dasseti .
MunītiM1.415 ‘‘ muni kho esa monatthāya paṭipanno ’’ ti evaṃ lokena sambhāvito ahosinti dīpeti .
EvaṃV1.374 caturaṅgasamannāgataṃ brahmacariyaṃ caritvā bodhisatto maraṇakāle upaṭṭhitaṃ nirayanimittaṃ disvā ‘‘ idaṃ vatasamādānaṃ niratthakan ’’ ti ñatvā taṅkhaṇaññeva taṃ laddhiṃ bhinditvā sammādiṭṭhiṃ gahetvā devaloke nibbatti .
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi –
‘‘ ahaṃ tena samayena so ājīvako ahosin ’’ ti .
Lomahaṃsajātakavaṇṇanā catutthā .