[59]9. Bherivādakajātakavaṇṇanā
Dhame dhameti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ dubbacabhikkhuṃ ārabbha kathesi .
Tañhi bhikkhuṃ satthā ‘‘ saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu dubbacosī ’’ ti pucchitvā ‘‘ saccaṃ , bhagavā ’’ ti vutte ‘‘ na tvaṃ bhikkhu idāneva dubbaco , pubbepi dubbacoyevā ’’ ti vatvā atītaṃ āhari .
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto bherivādakakule nibbattitvā gāmake vasati .
So ‘‘ bārāṇasiyaṃ nakkhattaṃ
M1.301 ghuṭṭhan ’’ ti sutvā ‘‘ samajjamaṇḍale bheriṃ vādetvā dhanaṃ āharissāmī ’’ ti puttaṃ ādāya tattha gantvā bheriṃ vādetvā bahudhanaṃ labhi .So taṃ ādāya attano gāmaṃ gacchanto corāṭaviṃ patvā puttaṃ nirantaraṃ bheriṃ vādentaṃ vāresi ‘‘ tāta , nirantaraṃ
V1.273 avādetvā maggapaṭipannassa issarassa bheriṃ viya antarantarā vādehī ’’ ti so pitarā vāriyamānopi ‘‘ bherisaddeneva core palāpessāmī ’’ ti vatvā nirantarameva vādesi .Corā paṭhamaññeva bherisaddaṃ sutvā ‘‘ issarabherī bhavissatī ’’ ti palāyitvā ati viya ekābaddhaṃ saddaṃ sutvā ‘‘ nāyaṃ issarabherī bhavissatī ’’ ti āgantvā upadhārentā dveyeva jane disvā pothetvā vilumpiṃsu .
Bodhisatto ‘‘ kicchena vata no laddhaṃ dhanaṃ ekābaddhaṃ katvā vādento nāsesī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
59.
‘‘ Dhame dhame nātidhame , atidhantañhi pāpakaṃ ;
Dhantena hi sataṃ laddhaṃ , atidhantena nāsitan ’’ ti .
Tattha
P1.284 dhame dhameti dhameyya no na dhameyya , bheriṃ vādeyya no na vādeyyāti attho .Nātidhameti atikkamitvā pana nirantarameva katvā na vādeyya .
Kiṃkāraṇā ?
Atidhantañhi pāpakaṃ , nirantaraṃ bherivādanaṃ idāni amhākaṃ pāpakaṃ lāmakaṃ jātaṃ .
Dhantena hi sataṃ laddhan ti nagare dhamantena bherivādanena kahāpaṇasataṃ laddhaṃ .
Atidhantena nāsitan ti idāni pana me puttena vacanaṃ akatvā yadidaṃ aṭaviyaṃ atidhantaṃ , tena atidhantena sabbaṃ nāsitanti .
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi –
‘‘ tadā putto dubbacabhikkhu ahosi , pitā pana ahameva ahosin ’’ ti .
Bherivādakajātakavaṇṇanā navamā .