10. Sukhavihārijātakavaṇṇanā

作者： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Sukhavihārijātakavaṇṇanā

YañcaP1.140 aññe na rakkhantīti idaṃ satthā anupiyanagaraṃ nissāya anupiyaambavane viharanto sukhavihāriṃ bhaddiyattheraṃ ārabbha kathesi .

Sukhavihārī bhaddiyatthero chakhattiyasamāgame upālisattamo pabbajito .

Tesu bhaddiyatthero ca , kimilatthero ca , bhagutthero ca , upālitthero ca arahattaṃ pattā , ānandatthero sotāpanno jāto , anuruddhatthero dibbacakkhuko , devadatto jhānalābhī jāto .

Channaṃ pana khattiyānaṃ vatthu yāva anupiyanagarā khaṇḍahālajātake āvibhavissati .

Āyasmā pana bhaddiyo rājakāle attano rakkhasaṃvidhānañceva tāva bahūhiM1.157 rakkhāhi rakkhiyamānassa uparipāsādavaratale mahāsayane samparivattamānassāpi attano bhayuppattiñca idāni arahattaṃ patvā araññādīsu yattha katthaci viharantopi attano vigatabhayatañca samanussaranto ‘‘ aho sukhaṃ , aho sukhan ’’ ti udānaṃ udānesi .

Taṃ sutvā bhikkhū ‘‘ āyasmā bhaddiyo aññaṃ byākarotī ’’ ti bhagavato ārocesuṃ .

Bhagavā ‘‘ na , bhikkhaveV1.145 , bhaddiyo idāneva sukhavihārī , pubbepi sukhavihārīyevā ’’ ti āha .

Bhikkhū tassatthassāvibhāvatthāya bhagavantaṃ yāciṃsu .

Bhagavā bhavantarena paṭicchannaṃ kāraṇaṃ pākaṭaṃ akāsi .

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārayamāne bodhisatto udiccabrāhmaṇamahāsālo hutvā kāmesu ādīnavaṃ , nekkhamme cānisaṃsaṃ disvā kāme pahāya himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā aṭṭha samāpattiyo nibbattesi , parivāropissa mahā ahosi pañca tāpasasatāni .

So vassakāle himavantato nikkhamitvā tāpasagaṇaparivuto gāmanigamādīsu cārikaṃ caranto bārāṇasiṃ patvā rājānaṃ nissāya rājuyyāne vāsaṃ kappesi .

Tattha vassike cattāro māse vasitvā rājānaṃ āpucchi .

Atha naṃ rājā ‘‘ tumhe , bhante , mahallakā , kiṃ vo himavantena , antevāsike himavantaṃ pesetvāP1.141 idheva vasathā ’’ ti yāci .

Bodhisatto jeṭṭhantevāsikaṃ pañca tāpasasatāni paṭicchāpetvā ‘‘ gaccha , tvaṃ imehi saddhiṃ himavante vasa , ahaṃ pana idheva vasissāmī ’’ ti te uyyojetvā sayaṃ tattheva vāsaṃ kappesi .

So panassa jeṭṭhantevāsiko rājapabbajito mahantaṃ rajjaṃ pahāya pabbajitvā kasiṇaparikammaṃ katvā aṭṭhasamāpattilābhī ahosi .

So tāpasehi saddhiṃ himavante vasamāno ekadivasaṃ ācariyaṃ daṭṭhukāmo hutvā te tāpase āmantetvā ‘‘ tumhe anukkaṇṭhamānā idheva vasatha , ahaṃ ācariyaṃ vanditvā āgamissāmī ’’ ti ācariyassa santikaṃ gantvā vanditvā paṭisanthāraṃ katvā ekaṃ kaṭṭhattharikaṃ attharitvā ācariyassa santikeyeva nipajji .

Tasmiñca samaye rājā ‘‘ tāpasaṃ passissāmī ’’ ti uyyānaṃ gantvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi .

Antevāsikatāpaso rājānaṃ disvā neva vuṭṭhāsi , nipannoyeva pana ‘‘ aho sukhaṃ , aho sukhan ’’ ti udānaṃ udānesi .

Rājā ‘‘ ayaṃ tāpaso maṃ disvāpi na uṭṭhito ’’ tiM1.158 anattamano bodhisattaṃ āha –

‘‘ bhante , ayaṃ tāpaso yadicchakaṃ bhutto bhavissati , udānaṃ udānento sukhaseyyameva kappetī ’’ ti .

Mahārāja , ayaṃ tāpaso pubbe tumhādiso eko rājā ahosi , svāyaṃ ‘‘ ahaṃ pubbe gihikāle rajjasiriṃ anubhavanto āvudhahatthehi bahūhi rakkhiyamānopi evarūpaṃ sukhaṃ nāma nālatthan ’’ ti attano pabbajjāsukhaṃ jhānasukhañca ārabbha imaṃ udānaṃ udānetīti .

Evañca pana vatvā bodhisatto rañño dhammakathaṃ kathetuṃ imaṃ gāthamāha –

10.

‘‘ Yañca aññe na rakkhanti , yo ca aññe na rakkhati ;

Sa ve rāja sukhaṃ seti , kāmesu anapekkhavā ’’ ti .

TatthaV1.146 yañca aññe na rakkhantīti yaṃ puggalaṃ aññe bahū puggalā na rakkhanti .

Yo ca aññe na rakkhatīti yo ca ‘‘ ekako ahaṃ rajjaṃ kāremī ’’ ti aññe bahū jane na rakkhati .

Sa ve rāja sukhaṃ setīti mahārāja soP1.142 puggalo eko adutiyo pavivitto kāyikacetasikasukhasamaṅgī hutvā sukhaṃ seti .

Idañca desanāsīsameva .

Na kevalaṃ pana setiyeva , evarūpo pana puggalo sukhaṃ gacchati tiṭṭhati nisīdati sayatīti sabbiriyāpathesu sukhappattova hoti .

Kāmesu anapekkhavāti vatthu kāmakilesakāmesu apekkhārahito vigatacchandarāgo nittaṇho evarūpo puggalo sabbiriyāpathesu sukhaṃ viharati mahārājāti .

Rājā dhammadesanaṃ sutvā tuṭṭhamānaso vanditvā nivesanameva gato , antevāsikopi ācariyaṃ vanditvā himavantameva gato .

Bodhisatto pana tattheva viharanto aparihīnajjhāno kālaṃ katvā brahmaloke nibbatti .

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā dassetvā dve vatthūni kathetvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi –

‘‘ tadā antevāsiko bhaddiyatthero ahosi , gaṇasatthā pana ahameva ahosin ’’ ti .

Sukhavihārijātakavaṇṇanā dasamā .

Apaṇṇakavaggo paṭhamo .

Tassuddānaṃ –

ApaṇṇakaṃM1.159 vaṇṇupathaṃ , serivaṃ cūḷaseṭṭhi ca ;

Taṇḍulaṃ devadhammañca , kaṭṭhavāhanagāmaṇi ;

Maghadevaṃ vihārīti , piṇḍitā dasa jātakāti .

Issues

選擇版本

( Paṭhamo bhāgo )

( Paṭhamo bhāgo )