Issues
Select Version
( Paṭhamo bhāgo )
( Paṭhamo bhāgo )

[69]9. Visavantajātakavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

[69]9. Visavantajātakavaṇṇanā
Dhiratthu taṃ visaṃ vantan ti idaṃ satthā jetavane viharanto dhammasenāpatiṃ ārabbha kathesi .
Therassa kira piṭṭhakhajjakakhādanakāle manussā saṅghassa bahuṃ piṭṭhakhādanīyaṃ gahetvā vihāraṃ agamaṃsu , bhikkhusaṅghassa gahitāvasesaṃ bahu atirittaṃ ahosi .
Manussā ‘‘ bhante , antogāmagatānampi gaṇhathā ’’ ti āhaṃsu .
Tasmiṃ khaṇe therassa saddhivihāriko daharo antogāme hoti , tassa koṭṭhāsaṃ gahetvā tasmiṃ anāgacchante ‘‘ atidivā hotī ’’ ti therassa adaṃsu .
Therena tasmiṃ paribhutte daharo agamāsi .
Atha naṃ thero ‘‘ mayaṃ , āvuso , tuyhaṃ ṭhapitakhādanīyaṃ paribhuñjimhā ’’ ti āha .
So ‘‘ madhuraṃ nāma , bhante , kassa appiyan ’’ ti āha .
Mahātherassa saṃvego uppajji .
So ito paṭṭhāya ‘‘ piṭṭhakhādanīyaṃ na khādissāmī ’’ ti adhiṭṭhāsi .
Tato paṭṭhāya kira sāriputtattherena piṭṭhakhādanīyaṃ nāma na khāditapubbaṃ .
Tassa piṭṭhakhādanīyaṃ akhādanabhāvo bhikkhusaṅghe pākaṭo jāto .
Bhikkhū taṃ kathaṃ kathentā dhammasabhāyaṃ nisīdiṃsu .
Atha satthā āgantvā ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchitvā ‘‘ imāya nāmā ’’ ti vutte ‘‘ bhikkhave , sāriputto ekavāraṃ jahitakaṃ jīvitaṃ pariccajantopi puna na gaṇhātiyevā ’’ ti vatvā atītaṃ āhari .
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto visavejjakule nibbattitvā vejjakammena jīvikaṃ kappesi .
Athekaṃ janapadamanussaṃ sappo ḍaṃsi , tassa ñātakā pamādaṃ akatvā khippaṃ vejjaṃ ānayiṃsuM1.329 .
Vejjo āha ‘‘ kiṃ tāva osadhena , paribhāvetvā visaṃ harāmi , daṭṭhasappaṃ āvāhetvā daṭṭhaṭṭhānato teneva visaṃ ākaḍḍhāpemī ’’ ti .
‘‘ Sappaṃ āvāhetvā visaṃV1.298 ākaḍḍhāpehī ’’ ti .
So sappaṃ āvāhetvā ‘‘ tayā ayaṃ daṭṭho ’’ ti āha .
‘‘ Āma , mayā ’’ tiP1.311 .
‘‘ Tayā daṭṭhaṭṭhānato tvaññeva mukhena visaṃ ākaḍḍhāhī ’’ ti .
‘‘ Mayā ekavāraṃ jahitakaṃ puna na gahitapubbaṃ , nāhaṃ mayā jahitavisaṃ ākaḍḍhissāmī ’’ ti .
So dārūni āharāpetvā aggiṃ katvā āha ‘‘ sace attano visaṃ nākaḍḍhasi , imaṃ aggiṃ pavisā ’’ ti .
Sappo ‘‘ api aggiṃ pavisissāmi , nevattanā ekavāraṃ jahitavisaṃ paccāharissāmī ’’ ti vatvā imaṃ gāthamāha –
69.
‘‘ Dhiratthu taṃ visaṃ vantaṃ , yamahaṃ jīvitakāraṇā ;
Vantaṃ paccāharissāmi , mataṃ me jīvitā varan ’’ ti .
Tattha dhiratthūti garahatthe nipāto .
Taṃ visan ti yamahaṃ jīvitakāraṇā vantaṃ visaṃ paccāharissāmi , taṃ vantaṃ visaṃ dhiratthu .
Mataṃ me jīvitā varan ti tassa visassa apaccāharaṇakāraṇā yaṃ aggiṃ pavisitvā maraṇaṃ , taṃ mama jīvitato varanti attho .
Evañca pana vatvā aggiṃ pavisituṃ pāyāsi .
Atha naṃ vejjo nivāretvā taṃ purisaṃ osadhehi ca mantehi ca nibbisaṃ arogaṃ katvā sappassa sīlāni datvā ‘‘ ito paṭṭhāya mā kañci viheṭhesī ’’ ti vatvā vissajjesi .
Satthāpi ‘‘ na , bhikkhave , sāriputto ekavāraṃ jahitakaṃ jīvitampi pariccajanto puna gaṇhātī ’’ ti imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā anusandhiṃ ghaṭetvā jātakaṃ samodhānesi ‘‘ tadā sappo sāriputto ahosi , vejjo pana ahameva ahosin ’’ ti .
Visavantajātakavaṇṇanā navamā .