Āhāravāravaṇṇanā

90. Sādhāvusoti kho … pe … āgato imaṃ saddhamman ti evaṃ āyasmato sāriputtassa kusalākusalamukhena catusaccadesanaṃ sutvā taṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ ‘‘ sādhāvuso ’’ ti iminā vacanena te bhikkhū abhinanditvā imasseva vacanassa samuṭṭhāpakena cittena anumoditvā vacasā sampaṭicchitvā cetasā sampiyāyitvāti vuttaṃ hoti .

Idāni yasmā thero nānappakārenaV1.215 catusaccadesanaṃ desetuṃ paṭibalo , yathāha ‘‘ sāriputto , bhikkhave , pahoti cattāri ariyasaccāni vitthārena ācikkhituṃ desetun ’’ ti yasmā vā uttarimpi desetukāmova hutvā ‘‘ ettāvatāpi kho ’’ tiP1.207 avaca , tasmā aparenapi nayena saccadesanaṃ sotukāmā te bhikkhū āyasmantaṃ sāriputtaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchiṃsu .

Tena sayameva pucchitvā vissajjitapañhato uttariṃ siyā kho panāvuso , aññopi pariyāyo bhaveyya aññampi kāraṇanti iminā nayena aññaṃ atirekaṃ pañhaṃ pucchiṃsu , purimapañhassa vā uparibhāge pucchiṃsūti vuttaṃ hoti .

Atha nesaṃ byākaramāno thero siyā , āvusotiādimāha .

Tatthāyaṃ anuttānapadavaṇṇanā , āhāran ti paccayaṃ .

Paccayo hi āharati attano phalaṃ , tasmā ‘‘ āhāro ’’ ti vuccati .

BhūtānaṃM1.211 vā sattānan tiādīsu bhūtāti sañjātā , nibbattā .

Sambhavesīnan ti ye sambhavaṃ jātiṃ nibbattiṃ esanti gavesanti .

Tattha catūsu yonīsu aṇḍajajalābujā sattā yāva aṇḍakosaṃ vatthikosañca na bhindanti , tāva sambhavesino nāma .

Aṇḍakosaṃ vatthikosañca bhinditvā bahi nikkhantā bhūtā nāma .

Saṃsedajā opapātikā ca paṭhamacittakkhaṇe sambhavesino nāma .

Dutiyacittakkhaṇato pabhuti bhūtā nāma .

Yena yena vā iriyāpathena jāyanti , yāva te tato aññaṃ na pāpuṇanti , tāva sambhavesino nāma .

Tato paraṃ bhūtā nāma .

Atha vā bhūtāti jātā abhinibbattā , ye bhūtāyeva na puna bhavissantīti saṅkhyaṃ gacchanti , tesaṃ khīṇāsavānametaṃ adhivacanaṃ .

Sambhavamesantīti sambhavesino .

Appahīnabhavasaṃyojanattā āyatimpi sambhavaṃ esantānaṃ sekkhaputhujjanānametaṃ adhivacanaṃ .

Evaṃ sabbathāpi imehi dvīhi padehi sabbasatte pariyādiyati .

Vā saddo cettha sampiṇḍanattho , tasmā bhūtānañca sambhavesīnañcāti ayamattho veditabbo .

Ṭhitiyāti ṭhitatthaṃ .

Anuggahāyāti anuggahatthaṃ upakāratthaṃ .

Vacanabhedo cesa , attho pana dvinnampi padānaṃ ekoyeva .

Atha vā ṭhitiyāti tassa tassa sattassa uppannadhammānaṃ anuppabandhavasena avicchedāya .

Anuggahāyāti anuppannānaṃ uppādāya .

Ubhopi cetāni bhūtānaṃ ṭhitiyā ceva anuggahāya ca .

Sambhavesīnaṃ vā ṭhitiyā ceva anuggahāya cāti evaṃ ubhayatthaV1.216 daṭṭhabbāni .

Kabaḷīkāro āhāroti kabaḷaṃ katvā ajjhoharitabbatoP1.208 kabaḷīkāro āhāro , odanakummāsādivatthukāya ojāyetaṃ adhivacanaṃ .

Oḷāriko vā sukhumo vāti vatthuoḷārikatāya oḷāriko , vatthusukhumatāya sukhumo .

Sabhāvena pana sukhumarūpapariyāpannattā kabaḷīkāro āhāro sukhumova hoti .

Sāpi cassa vatthuto oḷārikatā sukhumatā ca upādāyupādāya veditabbā .

Kumbhīlānañhi āhāraṃ upādāya morānaṃ āhāro sukhumo .

Kumbhīlā kira pāsāṇe gilanti .

Te ca nesaṃ kucchippattāva vilīyanti .

Morā sappavicchikādipāṇe khādanti .

Morānaṃ pana āhāraṃ upādāya taracchānaṃ āhāro sukhumo .

Te kira tivassachaḍḍitāni visāṇāni ceva aṭṭhīni ca khādanti .

Tāni ca nesaṃ kheḷena temitamatteneva kandamūlaṃ viyaM1.212 mudukāni honti .

Taracchānampi āhāraṃ upādāya hatthīnaṃ āhāro sukhumo .

Tepi nānārukkhasākhāyo khādanti .

Hatthīnaṃ āhārato gavayagokaṇṇamigādīnaṃ āhāro sukhumo .

Te kira nissārāni nānārukkhapaṇṇādīni khādanti .

Tesampi āhārato gunnaṃ āhāro sukhumo .

Te allasukkhatiṇāni khādanti .

Tesaṃ āhārato sasānaṃ āhāro sukhumo .

Sasānaṃ āhārato sakuṇānaṃ āhāro sukhumo .

Sakuṇānaṃ āhārato paccantavāsīnaṃ āhāro sukhumo .

Paccantavāsīnaṃ āhārato gāmabhojakānaṃ āhāro sukhumo .

Gāmabhojakānaṃ āhārato rājarājamahāmattānaṃ āhāro sukhumo .

Tesampi āhārato cakkavattino āhāro sukhumo .

Cakkavattino āhārato bhummadevānaṃ āhāro sukhumo .

Bhummadevānaṃ āhārato cātumahārājikānaṃ āhāro sukhumo .

Evaṃ yāva paranimmitavasavattīnaṃ āhāro vitthāretabbo , tesaṃ āhāro sukhumotveva niṭṭhaṃ patto .

Ettha ca oḷārike vatthusmiṃ ojā parittā hoti dubbalā , sukhume balavatī .

Tathā hi ekapattapūrampi yāguṃ pīvato muhutteneva jighacchito hoti , yaṃkañcideva khāditukāmo .

Sappiṃ pana pasaṭamattaṃ pivitvā divasaṃ abhottukāmo hoti .

Tattha vatthu parissamaṃ vinodeti , na pana sakkoti pāletuṃ .

Ojā pāleti , na sakkoti parissamaṃ vinodetuṃ .

Dve pana ekato hutvā parissamañceva vinodenti pālenti cāti .

PhassoV1.217P1.209 dutiyoti cakkhusamphassādi chabbidhopi phasso .

Etesu catūsu āhāresu dutiyo āhāroti veditabbo .

Desanānayo eva cesa .

Tasmā iminā nāma kāraṇena dutiyo vā tatiyo vāti idamettha na gavesitabbaṃ .

Manosañcetanāti cetanā eva vuccati .

Viññāṇan ti yaṃkiñci cittaṃ .

Etthāha , yadi paccayaṭṭho āhāraṭṭho , atha kasmā aññesupi sattānaṃ paccayesu vijjamānesu imeyeva cattāro vuttāti ?

Vuccate , ajjhattikasantatiyāM1.213 visesapaccayattā .

Visesapaccayo hi kabaḷīkārāhārabhakkhānaṃ sattānaṃ rūpakāyassa kabaḷīkāro āhāro .

Nāmakāye vedanāya phasso , viññāṇassa manosañcetanā , nāmarūpassa viññāṇaṃ .

Yathāha –

‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ayaṃ kāyo āhāraṭṭhitiko , āhāraṃ paṭicca tiṭṭhati , anāhāro no tiṭṭhati .

Tathā phassapaccayā vedanā , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmarūpan ’’ ti .

Ko panettha āhāro , kiṃ āharatīti ?

Kabaḷīkārāhāro ojaṭṭhamakarūpāni āharati .

Phassāhāro tisso vedanā , manosañcetanāhāro tayo bhave , viññāṇāhāro paṭisandhināmarūpanti .

Kathaṃ ?

Kabaḷīkārāhāro tāva mukhe ṭhapitamattoyeva aṭṭha rūpāni samuṭṭhāpeti .

Dantavicuṇṇitaṃ pana ajjhohariyamānaṃ ekekaṃ sitthaṃ aṭṭhaṭṭha rūpāni samuṭṭhāpetiyeva .

Evaṃ ojaṭṭhamakarūpāni āharati .

Phassāhāro pana sukhavedaniyo phasso uppajjamāno sukhavedanaṃ āharati , tathā dukkhavedaniyo dukkhaṃ , adukkhamasukhavedaniyo adukkhamasukhanti evaṃ sabbathāpi phassāhāro tisso vedanā āharati .

ManosañcetanāhāroV1.218 kāmabhavūpagaṃ kammaṃ kāmabhavaṃ āharati , rūpārūpabhavūpagāni taṃ taṃ bhavaṃ .

Evaṃ sabbathāpi manosañcetanāhāro tayo bhave āharati .

Viññāṇāhāro pana ye ca paṭisandhikkhaṇe taṃsampayuttakā tayo khandhā , yāni ca tisantativasena tiṃsarūpāni uppajjanti , sahajātādipaccayanayena tāni āharatīti vuccati .

Evaṃ viññāṇāhāro paṭisandhināmarūpaṃ āharatīti .

Ettha ca manosañcetanāhāro tayo bhave āharatīti sāsavā kusalākusalacetanāva vuttā .

Viññāṇaṃ paṭisandhināmarūpaṃ āharatīti paṭisandhiviññāṇameva vuttaṃP1.210 .

Avisesena pana taṃsampayuttataṃsamuṭṭhānadhammānaṃ āharaṇato pete āhārāti veditabbā .

EtesuM1.214 catūsu āhāresu kabaḷīkārāhāro upatthambhento āhārakiccaṃ sādheti .

Phasso phusantoyeva , manosañcetanā āyūhamānāva .

Viññāṇaṃ vijānantameva .

Kathaṃ ?

Kabaḷīkārāhāro hi upatthambhentoyeva kāyaṭṭhapanena sattānaṃ ṭhitiyā hoti .

Kammajanitopi hi ayaṃ kāyo kabaḷīkārāhārena upatthambhito dasapi vassāni vassasatampi yāva āyuparimāṇaṃ tiṭṭhati .

Yathā kiṃ ?

Yathā mātuyā janitopi dārako dhātiyā thaññādīni pāyetvā posiyamānova ciraṃ tiṭṭhati , yathā cupatthambhena upatthambhitagehaṃ .

Vuttampi cetaṃ –

‘‘ Yathā mahārāja gehe patante aññena dārunā upatthambhenti , aññena dārunā upatthambhitaṃ santaṃ evaṃ taṃ gehaṃ na patati , evameva kho mahārāja ayaṃ kāyo āhāraṭṭhitiko , āhāraṃ paṭicca tiṭṭhatī ’’ ti .

Evaṃ kabaḷīkāro āhāro upatthambhento āhārakiccaṃ sādheti .

Evaṃ sādhentopi ca kabaḷīkāro āhāro dvinnaṃ rūpasantatīnaṃ paccayo hoti āhārasamuṭṭhānassa ca upādinnassa ca .

Kammajānaṃ anupālako hutvā paccayo hoti .

Āhārasamuṭṭhānānaṃ janako hutvā paccayo hoti .

PhassoV1.219 pana sukhādivatthubhūtaṃ ārammaṇaṃ phusantoyeva sukhādivedanāpavattanena sattānaṃ ṭhitiyā hoti .

Manosañcetanā kusalākusalakammavasena āyūhamānāyeva bhavamūlanipphādanato sattānaṃ ṭhitiyā hoti .

Viññāṇaṃ vijānantameva nāmarūpappavattanena sattānaṃ ṭhitiyā hoti .

Evaṃ upatthambhanādivasena āhārakiccaṃ sādhayamānesu panetesu cattāri bhayāni daṭṭhabbāni .

Seyyathidaṃ , kabaḷīkārāhāre nikantiyeva bhayaṃ , phasse upagamanameva , manosañcetanāya āyūhanameva , viññāṇe abhinipātoyeva bhayanti .

Kiṃ kāraṇā ?

Kabaḷīkārāhāre hi nikantiṃ katvā sītādīnaṃ purekkhatā sattā āhāratthāya muddāgaṇanādikammāni karontā anappakaṃ dukkhaṃ nigacchanti .

Ekacce ca imasmiṃ sāsaneM1.215 pabbajitvāpi vejjakammādikāya anesanāya āhāraṃ pariyesantā diṭṭhepi dhamme gārayhā honti .

Samparāyepi tassa saṅghāṭipi ādittā sampajjalitātiādinā lakkhaṇasaṃyutte vuttanayena samaṇapetā honti .

Imināva tāva kāraṇena kabaḷīkārāhāre nikantiyeva bhayanti veditabbā .

Phassaṃ upagacchantāpiP1.211 phassassādino paresaṃ rakkhitagopitesu dārādīsu bhaṇḍesu aparajjhanti .

Te saha bhaṇḍena bhaṇḍasāmikā gahetvā khaṇḍākhaṇḍikaṃ vā chinditvā saṅkārakūṭesu chaḍḍenti .

Rañño vā niyyātenti .

Tato ne rājā vividhā kammakāraṇā kārāpeti .

Kāyassa ca bhedā duggati nesaṃ pāṭikaṅkhā hoti .

Iti phassassādamūlakaṃ diṭṭhadhammikampi samparāyikampi bhayaṃ sabbamāgatameva hoti .

Iminā kāraṇena phassāhāre upagamanameva bhayanti veditabbaṃ .

Kusalākusalakammāyūhaneneva pana tammūlakaṃ tīsu bhavesu bhayaṃ sabbamāgataṃyeva hoti .

Iminā kāraṇena manosañcetanāhāre āyūhanameva bhayanti veditabbaṃ .

Paṭisandhiviññāṇañca yasmiṃ yasmiṃ ṭhāne abhinipatati , tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne paṭisandhināmarūpaṃ gahetvāva nibbattati , tasmiñca nibbatte sabbabhayāni nibbattāniyeva honti , tammūlakattāti , iminā kāraṇena viññāṇāhāre abhinipātoyeva bhayanti veditabbo .

EvaṃV1.220 sabhayesu pana imesu āhāresu sammāsambuddho kabaḷīkārāhāre nikantipariyādānatthaṃ ‘‘ seyyathāpi , bhikkhave , dve jāyampatikā ’’ tiādinā ( saṃ . ni .2.63) nayena puttamaṃsūpamaṃ desesi .

Phassāhāre nikantipariyādānatthaṃ ‘‘ seyyathāpi , bhikkhave , gāvī niccammā ’’ tiādinā nayena niccammagāvūpamaṃ desesi .

Manosañcetanāhāre nikantipariyādānatthaṃ ‘‘ seyyathāpi , bhikkhave , aṅgārakāsū ’’ tiādinā nayena aṅgārakāsūpamaṃ desesi .

Viññāṇāhāre nikantipariyādānatthaṃ ‘‘ seyyathāpi , bhikkhave , coraṃ āgucārin ’’ tiādinā nayena sattisatāhatūpamaṃ desesi .

Tatrāyaṃ bhūtamatthaṃ katvā saṅkhepato atthayojanā , dve kira jāyampatikā puttaṃ gahetvā parittena pātheyyena yojanasatikaṃ kantāramaggaṃM1.216 paṭipajjiṃsu .

Tesaṃ paññāsa yojanāni gantvā pātheyyaṃ niṭṭhāsi .

Te khuppipāsāturā viraḷacchāyāyaṃ nisīdiṃsu .

Tato puriso bhariyaṃ āha ‘‘ bhadde ito samantā paññāsa yojanāni gāmo vā nigamo vā natthi , tasmā yaṃ taṃ purisena kātabbaṃ bahumpi kasigorakkhādikammaṃ , na dāni sakkā taṃ mayā kātuṃ , ehi maṃ māretvā upaḍḍhamaṃsaṃ khāditvā upaḍḍhaṃ pātheyyaṃP1.212 katvā puttena saddhiṃ kantāraṃ nittharāhī ’’ ti .

Sāpi āha ‘‘ sāmi mayā dāni yaṃ taṃ itthiyā kātabbaṃ bahumpi suttakantanādikammaṃ , taṃ kātuṃ na sakkā , ehi maṃ māretvā upaḍḍhamaṃsaṃ khāditvā upaḍḍhaṃ pātheyyaṃ katvā puttena saddhiṃ kantāraṃ nittharāhī ’’ ti .

Tato so taṃ āha ‘‘ bhadde mātugāmamaraṇena dvinnaṃ maraṇaṃ paññāyati .

Na hi mando kumāro mātaraṃ vinā jīvituṃ sakkoti .

Yadi pana mayaṃ jīvāma , puna dārakaṃ labheyyāma , handa dāni puttakaṃ māretvā maṃsaṃ gahetvā kantāraṃ nittharāmā ’’ ti .

Tato mātā puttamāha ‘‘ tāta pitu santikaṃ gacchāhī ’’ ti .

So agamāsi .

Athassa pitā ‘‘ mayā puttakaṃ posessāmīti kasigorakkhādīhi anappakaṃ dukkhamanubhūtaṃ , na sakkomi puttaṃ māretuṃ , tvaṃyeva tava puttakaṃ mārehī ’’ ti vatvā ‘‘ tāta mātusantikameva gacchāhī ’’ ti āha .

So agamāsi .

Athassa mātāpi ‘‘ mayā puttaṃ patthentiyā govatakukkuravatadevatāyācanādīhipi tāva anappakaṃ dukkhaṃ anubhūtaṃ , ko pana vādo kucchinā pariharantiyā ?

Na sakkāhaṃ puttaṃ māretun ’’ ti vatvā ‘‘ tāta pitusantikaṃyeva gacchāhī ’’ ti āha .

Evaṃ so dvinnaṃ antarā gacchantoyeva mato .

Te taṃ disvā paridevitvā pubbeV1.221 vuttanayeneva maṃsāni gahetvā khādantā pakkamiṃsu .

Tesaṃ so puttamaṃsāhāro navahi kāraṇehi paṭikulattā neva davāya hoti , na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya , kevalaṃ kantāranittharaṇatthāyeva hoti .

Katamehi navahi kāraṇehi paṭikūloti ce ?

Sajātimaṃsatāya ñātimaṃsatāya puttamaṃsatāya piyaputtamaṃsatāya taruṇamaṃsatāya āmakamaṃsatāya agorasamaṃsatāya aloṇatāya adhūpitatāyāti .

Tasmā yo bhikkhu kabaḷīkārāhāraṃ evaṃ puttamaṃsasadisaṃ passatiM1.217 , so tattha nikantiṃ pariyādiyati .

Ayaṃ tāva puttamaṃsūpamāyaṃ atthayojanā .

Niccammagāvūpamāyaṃ pana yathā sā gāvī gīvato yāva khurā , tāva cammaṃ uddāletvā muttā yaṃ yadeva nissāya tiṭṭhati , tattha pāṇakehi khajjamānā dukkhassevādhikaraṇaṃ hoti , evaṃ phassopi yaṃ yadeva vatthuṃ ārammaṇaṃ vā nissāya tiṭṭhati , taṃtaṃvatthārammaṇasambhavassa vedayitadukkhassa adhikaraṇameva hoti .

Tasmā yo bhikkhu phassāhāraṃ evaṃ niccammagāvisadisaṃ passatiP1.213 , so tattha nikantiṃ pariyādiyati , ayaṃ niccammagāvūpamāyaṃ atthayojanā .

Aṅgārakāsūpamāyaṃ pana yathā sā aṅgārakāsu , evaṃ mahāpariḷāhaṭṭhena tayo bhavā .

Yathā nānābāhāsu gahetvā tattha upakaḍḍhakā dve purisā , evaṃ bhavesu upakaḍḍhanaṭṭhena manosañcetanā .

Tasmā yo bhikkhu manosañcetanāhāraṃ evaṃ aṅgārakāsūpakaḍḍhakapurisasadisaṃ passati , so tattha nikantiṃ pariyādiyati , ayaṃ aṅgārakāsūpamāyaṃ atthayojanā .

Sattisatāhatūpamāyaṃ pana yena so puriso pubbaṇhasamaye sattisatena haññati , tamassa sarīre vaṇamukhasataṃ katvā antarā aṭṭhatvā vinivijjhitvā aparabhāgeyeva patati , evaṃ itarāni dve sattisatāni , evamassa patitokāse apatitvā apatitvā gatāhi sattīhi sabbasarīraṃ chiddāvachiddameva hoti , tassa ekavaṇamukhepi uppannassa dukkhassa pamāṇaṃ natthi , ko pana vādo tīsu vaṇamukhasatesu ?

Tattha sattinipātakālo viya paṭisandhiviññāṇanibbattakālo .

Vaṇamukhajananaṃ viya khandhajananaṃ .

Vaṇamukhesu dukkhavedanuppādo viyaV1.222 jātesu khandhesu vaṭṭamūlakanānāvidhadukkhuppādo .

Aparo nayo , āgucārī puriso viya paṭisandhiviññāṇaṃ .

Tassa sattighātehi uppannavaṇamukhāni viya viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ .

Vaṇamukhapaccayā tassa purisassa kakkhaḷadukkhuppādo viya nāmarūpapaccayā viññāṇassa dvattiṃsakammakāraṇaaṭṭhanavutirogādivasena nānappakārakadukkhuppādo daṭṭhabbo .

Tasmā yo bhikkhu viññāṇāhāraṃ evaṃ sattisatāhatasadisaṃ passati .

So tattha nikantiṃ pariyādiyati , ayaṃ sattisatāhatūpamāyaṃ atthayojanā .

SoM1.218 evaṃ imesu āhāresu nikantiṃ pariyādiyanto cattāropi āhāre parijānāti , yesu pariññātesu sabbampi pariññātaṃ vatthu pariññātameva hoti .

Vuttañhetaṃ bhagavatā –

‘‘ Kabaḷīkāre , bhikkhave , āhāre pariññāte pañcakāmaguṇiko rāgo pariññāto hoti .

Pañcakāmaguṇike rāge pariññāte natthi taṃ saṃyojanaṃ , yena saṃyojanena saṃyutto ariyasāvako puna imaṃ lokaṃ āgaccheyya .

Phasse , bhikkhave , āhāre pariññāte tisso vedanā pariññātā honti .

TīsuP1.214 vedanāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi .

Manosañcetanāya , bhikkhave , āhāre pariññāte tisso taṇhā pariññātā honti .

Tīsu taṇhāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi .

Viññāṇe , bhikkhave , āhāre pariññāte nāmarūpaṃ pariññātaṃ hoti .

Nāmarūpe pariññāte ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmī ’’ ti ( saṃ . ni .2.63).

Taṇhāsamudayā āhārasamudayoti purimataṇhāsamudayā paṭisandhikānaṃ āhārānaṃ samudayo nibbatto hotīti attho .

Kathaṃ ?

Paṭisandhikkhaṇe hi tisantativasena uppannasamatiṃsarūpabbhantare jātā ojā atthi .

Ayaṃ taṇhāpaccayā nibbatto upādinnakakabaḷīkārāhāro .

Paṭisandhicittasampayuttā pana phassacetanā sayañca cittaṃ viññāṇanti ime taṇhāpaccayā nibbattā upādinnakaphassamanosañcetanā viññāṇāhārāti .

Evaṃ tāva purimataṇhāsamudayā paṭisandhikānaṃ āhārānaṃ samudayo veditabbo .

Yasmā panidha upādinnakāpi anupādinnakāpi āhārā missetvā kathitā , tasmā anupādinnakānampi evaṃ taṇhāsamudayā āhārasamudayo veditabboV1.223 .

Aṭṭhalobhasahagatacittasamuṭṭhitesu hi rūpesu ojā atthi , ayaṃ sahajātataṇhāpaccayā nibbatto anupādinnakakabaḷīkārāhāro .

Lobhasahagatacittasampayuttā pana phassacetanā sayañca cittaṃ viññāṇanti ime taṇhāpaccayā nibbattā anupādinnakaphassamanosañcetanā viññāṇāhārāti .

TaṇhānirodhāM1.219 āhāranirodhoti imissā upādinnakānañca anupādinnakānañca āhārānaṃ paccayabhūtāya taṇhāya nirodhena āhāranirodho paññāyati .

Sesaṃ vuttanayameva .

Ayaṃ pana viseso , idha cattāripi saccāni sarūpeneva vuttāni .

Yathā ca idha , evaṃ ito uttarimpi sabbavāresūti .

Tasmā sabbattha asammuyhantena saccāni uddharitabbāni .

Sabbavāresu ca ‘‘ ettāvatāpi kho āvuso ’’ ti idaṃ desanāniyyātanaṃ tattha tattha desitadhammavasena yojetabbaṃ .

Tassa idha tāva ayaṃ yojanā ettāvatāpīti imāya āhāradesanāya vuttamanasikārappaṭivedhavasenāpīti vuttaṃ hoti .

Esa nayo sabbatthāpi .

Āhāravāravaṇṇanā niṭṭhitā .

Issues

Select Version

Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā

Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā