Pañcavidhasaṃsaggavaṇṇanā
Asaṃsaṭṭhoti
M2.50 pañcavidhena saṃsaggena virahito .Savanasaṃsaggo dassanasaṃsaggo samullapanasaṃsaggo sambhogasaṃsaggo kāyasaṃsaggoti pañcavidho saṃsaggo .
Tesu idha bhikkhu suṇāti ,‘‘ asukasmiṃ gāme vā nigame vā itthī vā kumārikā vā abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā ’’ ti .
So taṃ sutvā saṃsīdati visīdati na sakkoti brahmacariyaṃ sandhāretuṃ , sikkhādubbalyaṃ anāvikatvā hīnāyāvattatīti evaṃ parehi vā kathīyamānaṃ rūpādisampattiṃ attanā vā hasitalapitagītasaddaṃ suṇantassa sotaviññāṇavīthivasena
P2.144 uppanno rāgo savanasaṃsaggo nāma .So anitthigandhapaccekabodhisattassa ca pañcaggaḷaleṇavāsītissadaharassa ca vasena veditabbo –
Daharo kira ākāsena gacchanto girigāmavāsikammāradhītāya pañcahi kumārīhi saddhiṃ padumasaraṃ gantvā nhatvā padumāni ca pilandhitvā madhurassarena gāyantiyā saddaṃ sutvā kāmarāgena viddho visesā parihāyitvā anayabyasanaṃ pāpuṇi .
Idha bhikkhu na heva kho suṇāti , apica kho sāmaṃ passati itthiṃ vā kumāriṃ vā abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgataṃ .
So taṃ disvā saṃsīdati visīdati na sakkoti brahmacariyaṃ
V2.49 sandhāretuṃ , sikkhādubbalyaṃ anāvikatvā hīnāyāvattatīti evaṃ visabhāgarūpaṃ olokentassa pana cakkhuviññāṇavīthivasena uppannarāgo dassanasaṃsaggo nāma .So evaṃ veditabbo –
Eko kira daharo kāladīghavāpidvāravihāraṃ uddesatthāya gato .
Ācariyo tassa antarāyaṃ disvā okāsaṃ na karoti .
So punappunnaṃ anubandhati .
Ācariyo sace antogāme na carissasi .
Dassāmi te uddesanti āha .
So sādhūti sampaṭicchitvā uddese niṭṭhite ācariyaṃ vanditvā gacchanto ācariyo me imasmiṃ gāme carituṃ na deti , kiṃ nu kho kāraṇanti cīvaraṃ pārupitvā gāmaṃ pāvisi , ekā kuladhītā pītakavatthaṃ nivāsetvā gehe ṭhitā daharaṃ disvā sañjātarāgā uḷuṅkena yāguṃ āharitvā tassa patte pakkhipitvā nivattitvā mañcake nipajji .
Atha naṃ mātāpitaro
M2.51 kiṃ ammāti pucchiṃsu , dvārena gataṃ daharaṃ labhamānā jīvissāmi , alabhamānā marissāmīti .Mātāpitaro vegena gantvā gāmadvāre daharaṃ patvā vanditvā ,‘‘ nivattatha , bhante , bhikkhaṃ gaṇhāhī ’’ ti āhaṃsu .
Daharo alaṃ gacchāmīti .
Te ,‘‘ idaṃ nāma , bhante , kāraṇan ’’ ti yācitvā –
‘‘ amhākaṃ , bhante , gehe ettakaṃ nāma dhanaṃ atthi , ekāyeva no dhītā , tvaṃ no jeṭṭhaputtaṭṭhāne ṭhassasi , sukhena sakkā jīvitun ’’ ti āhaṃsu .
Daharo ,‘‘ na mayhaṃ iminā palibodhena attho ’’ ti anādiyitvāva pakkanto .
Mātāpitaro gantvā ,‘‘ amma , nāsakkhimhā daharaṃ nivattetuṃ , yaṃ aññaṃ sāmikaṃ icchasi , taṃ labhissasi , uṭṭhehi khāda ca piva cā ’’ ti āhaṃsu .
Sā anicchantī sattāhaṃ nirāhārā hutvā kālamakāsi .
Mātāpitaro tassā sarīrakiccaṃ katvā taṃ pītakavatthaṃ dhuravihāre bhikkhusaṅghassa adaṃsu , bhikkhū
P2.145 vatthaṃ khaṇḍākhanḍaṃ katvā bhājayiṃsu .Eko mahallako attano koṭṭhāsaṃ gahetvā kalyāṇīvihāraṃ āgato .
Sopi daharo cetiyaṃ vandissāmīti tattheva gantvā divāṭṭhāne nisīdi .
Mahallako taṃ vatthakhaṇḍaṃ gahetvā ,‘‘ iminā me parissāvanaṃ vicārethā ’’ ti daharaṃ avoca .
Daharo mahāthera ‘‘ kuhiṃ laddhan ’’ ti āha .
So sabbaṃ pavattiṃ kathesi .
So taṃ sutvāva ,‘‘ evarūpāya nāma saddhiṃ saṃvāsaṃ nālatthan ’’ ti rāgagginā daḍḍho tattheva kālamakāsi .
Aññamaññaṃ
V2.50 ālāpasallāpavasena uppannarāgo pana samullapanasaṃsaggo nāma .Bhikkhuno bhikkhuniyā santakaṃ , bhikkhuniyā vā bhikkhussa santakaṃ gahetvā paribhogakaraṇavasena uppannarāgo sambhogasaṃsaggo nāma .
So evaṃ veditabbo – maricavaṭṭivihāramahe kira bhikkhūnaṃ satasahassaṃ bhikkhunīnaṃ navutisahassāni eva ahesuṃ .
Eko sāmaṇero uṇhayāguṃ gahetvā gacchanto sakiṃ cīvarakaṇṇe ṭhapesi , sakiṃ bhūmiyaṃ .
Ekā sāmaṇerī disvā ettha pattaṃ ṭhapetvā yāhīti thālakaṃ adāsi .
Te aparabhāge ekasmiṃ bhaye uppanne parasamuddaṃ agamaṃsu .
Tesu bhikkhunī puretaraṃ agamāsi .
Sā ,‘‘ eko kira sīhaḷabhikkhu āgato ’’ ti sutvā therassa santikaṃ gantvā paṭisanthāraṃ katvā nisinnā ,–
‘‘ bhante , maricavaṭṭivihāramahakāle tumhe kativassā ’’ ti pucchi .
Tadāhaṃ sattavassikasāmaṇero .
Tvaṃ pana kativassāti ?
Ahaṃ sattavassikasāmaṇerīyeva ekassa
M2.52 sāmaṇerassa uṇhayāguṃ gahetvā gacchantassa pattaṭhapanatthaṃ thālakamadāsinti .Thero ,‘‘ ahaṃ so ’’ ti vatvā thālakaṃ nīharitvā dassesi .
Te ettakeneva saṃsaggena brahmacariyaṃ sandhāretuṃ asakkontā dvepi saṭṭhivassakāle vibbhamiṃsu .
Hatthagāhādivasena pana uppannarāgo kāyasaṃsaggo nāma .
Tatridaṃ vatthu – mahācetiyaṅgaṇe kira daharabhikkhū sajjhāyaṃ gaṇhanti .
Tesaṃ piṭṭhipasse daharabhikkhuniyo dhammaṃ suṇanti .
Tatreko daharo hatthaṃ pasārento ekissā daharabhikkhuniyā kāyaṃ chupi .
Sā taṃ hatthaṃ gahetvā attano urasmiṃ ṭhapesi , ettakena saṃsaggena dvepi vibbhamitvā gihibhāvaṃ pattā .