Issues
Select Version
Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā
Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā

Dasabalañāṇādivaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Dasabalañāṇādivaṇṇanā

148. Ettha ca kiñcāpi cetopariyañāṇānantaraṃ tisso vijjā vattabbā siyuṃ , yasmā pana tāsu vuttāsu upari dasabalañāṇaṃ na paripūrati , tasmā tā avatvā tathāgatassa dasabalañāṇaṃ paripūraṃ katvā dassento dasa kho panimāni sāriputtātiādimāha .
Tattha tathāgatabalānīti aññehi asādhāraṇāni tathāgatasseva balāni .
Yathā vā pubbabuddhānaṃ balāni puññussayasampattiyā āgatāni , tathā āgatabalānītipi attho .
Tattha duvidhaṃ tathāgatabalaṃ kāyabalañca ñāṇabalañca .
Tesu kāyabalaṃ hatthikulānusārena veditabbaṃ .
Vuttañhetaṃ porāṇehi –
‘‘ Kālāvakañca gaṅgeyyaṃ , paṇḍaraṃ tambapiṅgalaṃ ;
Gandhamaṅgalahemañca , uposathachaddantime dasā ’’ ti .
ImāniP2.26 hi dasa hatthikulāni .
Tattha kālāvakanti pakatihatthikulaṃ daṭṭhabbaṃ .
Yaṃ dasannaṃ purisānaṃ kāyabalaṃ , taṃ ekassa kālāvakahatthino .
Yaṃ dasannaṃ kālāvakānaṃ balaṃ , taṃ ekassa gaṅgeyyassa .
Yaṃ dasannaṃ gaṅgeyyānaṃ , taṃ ekassa paṇḍarassa .
Yaṃ dasannaṃ paṇḍarānaṃ , taṃ ekassa tambassa .
Yaṃ dasannaṃ tambānaṃ , taṃ ekassa piṅgalassa .
Yaṃ dasannaṃ piṅgalānaṃ , taṃ ekassa gandhahatthino .
Yaṃ dasannaṃ gandhahatthīnaṃ , taṃ ekassa maṅgalassa .
Yaṃ dasannaṃ maṅgalānaṃ , taṃ ekassa hemavatassa .
Yaṃ dasannaṃ hemavatānaṃ , taṃ ekassa uposathassa .
YaṃM1.332 dasannaṃ uposathānaṃ , taṃ ekassa chaddantassa .
Yaṃ dasannaṃ chaddantānaṃ taṃ ekassa tathāgatassa .
Nārāyanasaṅghātabalantipi idameva vuccatiV1.339 .
Tadetaṃ pakatihatthigaṇanāya hatthīnaṃ koṭisahassānaṃ purisagaṇanāya dasannaṃ purisakoṭisahassānaṃ balaṃ hoti .
Idaṃ tāva tathāgatassa kāyabalaṃ .
Ñāṇabalaṃ pana pāḷiyaṃ tāva āgatameva .
Dasabalañāṇaṃ , catuvesārajjañāṇaṃ , aṭṭhasu parisāsu akampanañāṇaṃ , catuyoniparicchedakañāṇaṃ , pañcagatiparicchedakañāṇaṃ .
Saṃyuttake ( saṃ . ni .2.34) āgatāni tesattati ñāṇāni sattasattati ñāṇānīti evaṃ aññānipi anekāni ñāṇasahassāni , etaṃ ñāṇabalaṃ nāma .
Idhāpi ñāṇabalameva adhippetaṃ .
Ñāṇañhi akampiyaṭṭhena upatthambhanaṭṭhena ca balan ti vuttaṃ .
Yehi balehi samannāgatoti yehi dasahi ñāṇabalehi upeto samupeto .
Āsabhaṃ ṭhānan ti seṭṭhaṭṭhānaṃ uttamaṭṭhānaṃ .
Āsabhā vā pubbabuddhā , tesaṃ ṭhānanti attho .
Apica gavasatajeṭṭhako usabho , gavasahassajeṭṭhako vasabho .
Vajasatajeṭṭhako vā usabho , vajasahassajeṭṭhako vasabho .
Sabbagavaseṭṭho sabbaparissayasaho seto pāsādiko mahābhāravaho asanisatasaddehipi akampaniyo nisabho , so idha usabhoti adhippeto .
Idampi hi tassa pariyāyavacanaṃ .
Usabhassa idanti āsabhaṃ .
Ṭhānan ti catūhi pādehi pathaviṃ uppīḷetvā acalaṭṭhānaṃ .
Idaṃ pana āsabhaṃ viyāti āsabhaṃ .
Yatheva hi nisabhasaṅkhāto usabho usabhabalena samannāgato catūhi pādehi pathaviṃ uppīḷetvāP2.27 acalaṭṭhānena tiṭṭhati , evaṃ tathāgatopi dasahi tathāgatabalehi samannāgato catūhi vesārajjapādehi aṭṭhaparisapathaviṃ uppīḷetvā sadevake loke kenaci paccatthikena paccāmittena akampiyo acalaṭṭhānena tiṭṭhati .
Evaṃ tiṭṭhamānova taṃ āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti , upagacchati na paccakkhāti attani āropeti .
Tena vuttaṃ ‘‘ āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānātī ’’ ti .
Parisāsūti aṭṭhasu parisāsu .
Sīhanādaṃ nadatīti seṭṭhanādaṃ abhītanādaṃ nadati , sīhanādasadisaṃ vā nādaṃ nadati .
Ayamattho sīhanādasuttenaM1.333 dīpetabbo .
Yathā vā sīho sahanato hananato ca sīhoti vuccati , evaṃ tathāgato lokadhammānaṃ sahanato parappavādānañca hananato sīhoti vuccati .
Evaṃ vuttassa sīhassa nādaṃ sīhanādaṃ .
Tattha yathā sīho sīhabalena samannāgato sabbattha visārado vigatalomahaṃso sīhanādaṃ nadati , evaṃ tathāgatasīhopi tathāgatabalehi samannāgato aṭṭhasuV1.340 parisāsu visārado vigatalomahaṃso iti rūpantiādinā nayena nānāvidhadesanāvilāsasampannaṃ sīhanādaṃ nadati .
Tena vuttaṃ ‘‘ parisāsu sīhanādaṃ nadatī ’’ ti .
Brahmacakkaṃ pavattetīti ettha brahman ti seṭṭhaṃ uttamaṃ visiṭṭhaṃ .
Cakka-saddo panāyaṃ –
Sampattiyaṃ lakkhaṇe ca , rathaṅge iriyāpathe ;
Dāne ratanadhammūra-cakkādīsu ca dissati ;
Dhammacakke idha mato , tañca dvedhā vibhāvaye .
‘‘ Cattārimāni , bhikkhave , cakkāni , yehi samannāgatānaṃ devamanussānan ’’ tiādīsu ( a . ni .4.31) hi ayaṃ sampattiyaṃ dissati .
‘‘ Pādatalesu cakkāni jātānī ’’ ti ( dī . ni .2.35) ettha lakkhaṇe .
‘‘ Cakkaṃva vahato padan ’’ ti ( dha . pa .1) ettha rathaṅge .
‘‘ Catucakkaṃ navadvāran ’’ ti ( saṃ . ni .1.29) ettha iriyāpathe .
‘‘ Dadaṃ bhuñja mā ca pamādo , cakkaṃ pavattaya sabbapāṇinan ’’ ti ( jā .1.7.149) ettha dāne .
‘‘ Dibbaṃ cakkaratanaṃ pāturahosī ’’ ti ( dī . ni .2.243) ettha ratanacakke .
‘‘ Mayā pavattitaṃ cakkan ’’ ti ( su . ni .562) ettha dhammacakke .
‘‘ Icchāhatassa posassa , cakkaṃ bhamati matthake ’’ ti ( jā .1.1.104;1.5.103) ettha uracakke .
‘‘ Khurapariyantena cepi cakkenā ’’ ti ( dī . ni .1.166) etthaP2.28 paharaṇacakke .
‘‘ Asanivicakkan ’’ ti ( dī . ni .3.61; saṃ . ni .2.162) ettha asanimaṇḍale .
Idha panāyaṃ dhammacakke adhippeto .
Taṃ pana dhammacakkaṃ duvidhaṃ hoti paṭivedhañāṇañceva desanāñāṇañca .
Tattha paññāpabhāvitaṃ attano ariyabalāvahaṃ paṭivedhañāṇaṃ .
Karuṇāpabhāvitaṃ sāvakānaṃ ariyabalāvahaṃ desanāñāṇaṃ .
Tattha paṭivedhañāṇaṃ uppajjamānaṃ uppannanti duvidhaṃ .
Tañhi abhinikkhamanato yāva arahattamaggā uppajjamānaṃ , phalakkhaṇe uppannaṃ nāma .
Tusitabhavanato vā yāva mahābodhipallaṅkeM1.334 arahattamaggā uppajjamānaṃ , phalakkhaṇe uppannaṃ nāma .
Dīpaṅkaradasabalato paṭṭhāya vā yāva arahattamaggā uppajjamānaṃ , phalakkhaṇe uppannaṃ nāma .
Desanāñāṇampi pavattamānaṃ pavattanti duvidhaṃ .
Tañhi yāva aññātakoṇḍaññassa sotāpattimaggā pavattamānaṃ , phalakkhaṇe pavattaṃ nāma .
Tesu paṭivedhañāṇaṃV1.341 lokuttaraṃ , desanāñāṇaṃ lokiyaṃ .
Ubhayampi panetaṃ aññehi asādhāraṇaṃ , buddhānaṃyeva orasañāṇaṃ .
Idāni yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti , yāni āditova ‘‘ dasa kho panimāni , sāriputta , tathāgatassa tathāgatabalānī ’’ ti nikkhittāni , tāni vitthārato dassetuṃ katamāni dasa ?
Idha , sāriputta , tathāgato ṭhānañca ṭhānatotiādimāha .
Tattha ṭhānañca ṭhānatoti kāraṇañca kāraṇato .
Kāraṇañhi yasmā tattha phalaṃ tiṭṭhati tadāyattavuttiyāya uppajjati ceva pavattati ca , tasmā ṭhānanti vuccati .
Taṃ bhagavā ‘‘ ye ye dhammā yesaṃ yesaṃ dhammānaṃ hetū paccayā uppādāya , taṃ taṃ ṭhānaṃ .
Ye ye dhammā yesaṃ yesaṃ dhammānaṃ na hetū na paccayā uppādāya , taṃ taṃ aṭṭhānan ’’ ti pajānanto ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ pajānāti .
Abhidhamme panetaṃ ,‘‘ tattha katamaṃ tathāgatassa ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṃ ñāṇan ’’ tiādinā ( vibha .809) nayena vitthāritameva .
Yampīti yena ñāṇena .
Idampi , sāriputta , tathāgatassāti idampi ṭhānāṭṭhānañāṇaṃ tathāgatassa tathāgatabalaṃ nāma hotīti attho .
Evaṃ sabbapadesu yojanā veditabbā .
Kammasamādānānan tiP2.29 samādiyitvā katānaṃ kusalākusalakammānaṃ , kammameva vā kammasamādānaṃ .
Ṭhānaso hetusoti paccayato ceva hetuto ca .
Tattha gatiupadhikālapayogā vipākassa ṭhānaṃ .
Kammaṃ hetu .
Imassa pana ñāṇassa vitthārakathā ‘‘ atthekaccāni pāpakāni kammasamādānāni gatisampattipaṭibāḷhāni na vipaccantī ’’ tiādinā ( vibha .810) nayena abhidhamme āgatāyeva .
Sabbatthagāminin ti sabbagatigāminiṃ agatigāminiñca .
Paṭipadan ti maggaṃ .
Yathābhūtaṃ pajānātīti bahūsupi manussesu ekameva pāṇaṃ ghātentesu imassaM1.335 cetanā nirayagāminī bhavissati , imassa cetanā tiracchānayonigāminīti iminā nayena ekavatthusmimpi kusalākusalacetanāsaṅkhātānaṃ paṭipattīnaṃ aviparītato sabhāvaṃ jānāti .
Imassa ca ñāṇassa vitthārakathā ‘‘ tattha katamaṃ tathāgatassa sabbatthagāminiṃ paṭipadaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ ?
Idha tathāgato ayaṃV1.342 maggo ayaṃ paṭipadā nirayagāmīti pajānātī ’’ tiādinā ( vibha .811) nayena abhidhamme āgatāyeva .
Anekadhātun ti cakkhudhātuādīhi kāmadhātuādīhi vā dhātūhi bahudhātuṃ .
Nānādhātun ti tāsaṃyeva dhātūnaṃ vilakkhaṇatāya nānappakāradhātuṃ .
Lokan ti khandhāyatanadhātulokaṃ .
Yathābhūtaṃ pajānātīti tāsaṃ tāsaṃ dhātūnaṃ aviparītato sabhāvaṃ paṭivijjhati .
Idampi ñāṇaṃ ‘‘ tattha katamaṃ tathāgatassa anekadhātunānādhātulokaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ , idha tathāgato khandhanānattaṃ pajānātī ’’ tiādinā nayena abhidhamme vitthāritameva .
Nānādhimuttikatan ti hīnādīhi adhimuttīhi nānādhimuttikabhāvaṃ .
Idampi ñāṇaṃ ,‘‘ tattha katamaṃ tathāgatassa sattānaṃ nānādhimuttikataṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ , idha tathāgato pajānāti santi sattā hīnādhimuttikā ’’ ti ādinā nayena abhidhamme vitthāritameva .
Parasattānan ti padhānasattānaṃ .
Parapuggalānan ti tato paresaṃ hīnasattānaṃ .
Ekatthameva vā etaṃP2.30 padadvayaṃ .
Veneyyavasena pana dvedhā vuttaṃ .
Indriyaparopariyattan ti saddhādīnaṃ indriyānaṃ parabhāvaṃ aparabhāvañca , vuddhiñca hāniñcāti attho .
Imassapi ñāṇassa vitthārakathā –
‘‘ tattha katamaṃ tathāgatassa parasattānaṃ parapuggalānaṃ indriyaparopariyattaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ , idha tathāgato sattānaṃ āsayaṃ pajānāti anusayaṃ pajānātī ’’ tiādinā ( vibha .814) nayena abhidhamme āgatāyeva .
Jhānavimokkhasamādhisamāpattīnan ti paṭhamādīnaṃ catunnaṃ jhānānaṃ rūpī rūpāni passatītiādīnaṃ aṭṭhannaṃ vimokkhānaṃ savitakkasavicārādīnaṃ tiṇṇaṃ samādhīnaṃ paṭhamajjhānasamāpattiādīnañca navannaṃ anupubbasamāpattīnaṃ .
Saṃkilesan ti hānabhāgiyadhammaṃ .
Vodānan ti visesabhāgiyadhammaṃ .
Vuṭṭhānan ti ‘‘ vodānampi vuṭṭhānaṃ .
TamhāM1.336 tamhā samādhimhā vuṭṭhānampi vuṭṭhānan ’’ ti ( vibha .828) evaṃ vuttapaguṇajjhānañceva bhavaṅgaphalasamāpattiyo ca .
Heṭṭhimaṃ heṭṭhimañhi paguṇajjhānaṃ uparimassa uparimassa padaṭṭhānaṃ hoti .
Tasmā ‘‘ vodānampi vuṭṭhānan ’’ ti vuttaṃ .
Bhavaṅgena pana sabbajjhānehi vuṭṭhānaṃ hoti .
Phalasamāpattiyā nirodhasamāpattitoV1.343 vuṭṭhānaṃ hoti .
Taṃ sandhāya ‘‘ tamhā tamhā samādhimhā vuṭṭhānampi vuṭṭhānan ’’ ti vuttaṃ .
Idampi ñāṇaṃ ‘‘ tattha katamaṃ tathāgatassa jhānavimokkhasamādhisamāpattīnaṃ saṃkilesaṃ vodānaṃ vuṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ ñāṇaṃ , jhāyīti cattāro jhāyī , atthekacco jhāyī sampattiṃyeva samānaṃ vipattīti paccetī ’’ tiādinā ( vibha .828) nayena abhidhamme vitthāritaṃ .
Sattannaṃ ñāṇānaṃ vitthārakathāvinicchayo sammohavinodaniyaṃ vibhaṅgaṭṭhakathāyaṃ vutto .
Pubbenivāsānussatidibbacakkhuñāṇakathā visuddhimagge vitthāritā .
Āsavakkhayakathā bhayabherave .
149. Imāni kho sāriputtāti yāni pubbe ‘‘ dasa kho panimāni , sāriputta , tathāgatassa tathāgatabalānī ’’ ti avocaṃ , imāni tānīti appanaṃ karoti .
TatthaP2.31 paravādīkathā hoti – dasabalañāṇaṃ nāma pāṭiyekkaṃ natthi , sabbaññutaññāṇassevāyaṃ pabhedoti .
Taṃ na tathā daṭṭhabbaṃ .
Aññameva hi dasabalañāṇaṃ , aññaṃ sabbaññutaññāṇaṃ .
Dasabalañāṇañhi sakasakakiccameva jānāti .
Sabbaññutañāṇaṃ tampi tato avasesampi pajānāti .
Dasabalañāṇesu hi paṭhamaṃ kāraṇākāraṇameva jānāti .
Dutiyaṃ kammantaravipākantarameva .
Tatiyaṃ kammaparicchedameva .
Catutthaṃ dhātunānattakāraṇameva .
Pañcamaṃ sattānaṃ ajjhāsayādhimuttimeva .
Chaṭṭhaṃ indriyānaṃ tikkhamudubhāvameva .
Sattamaṃ jhānādīhi saddhiṃ tesaṃ saṃkilesādimeva .
Aṭṭhamaṃ pubbenivutthakhandhasantatimeva .
Navamaṃ sattānaṃ cutipaṭisandhimeva .
Dasamaṃ saccaparicchedameva .
Sabbaññutaññāṇaṃ pana etehi jānitabbañca tato uttariñca pajānāti .
Etesaṃ pana kiccaṃ na sabbaṃ karoti .
Tañhi jhānaṃ hutvā appetuṃ na sakkoti , iddhi hutvā vikubbituṃ na sakkoti , maggo hutvā kilese khepetuṃ na sakkoti .
Apica paravādī evaṃ pucchitabbo –
‘‘ dasabalañāṇaṃ nāma etaṃ savitakkasavicāraṃ avitakkavicāramattaṃ avitakkaavicāraṃ kāmāvacaraṃ rūpāvacaraṃ arūpāvacaraṃ lokiyaṃ lokuttaran ’’ ti ?
Jānanto paṭipāṭiyā satta ñāṇāni savitakkasavicārānīti vakkhati .
Tato parāni dveM1.337 avitakkaavicārānīti vakkhati .
Āsavakkhayañāṇaṃ siyā savitakkasavicāraṃ , siyā avitakkavicāramattaṃ , siyā avitakkaavicāranti vakkhati .
Tathā paṭipāṭiyā satta kāmāvacarāni , tato parāni dve rūpāvacarāni , avasāne ekaṃ lokuttaranti vakkhati , sabbaññutaññāṇaṃ pana savitakkasavicārameva kāmāvacarameva lokiyamevāti vakkhati .
EvametthaV1.344 anupadavaṇṇanaṃ katvā idāni yasmā tathāgato paṭhamaṃyeva ṭhānāṭṭhānañāṇena veneyyasattānaṃ āsavakkhayādhigamassa ceva anadhigamassa ca ṭhānāṭṭhānabhūtaṃ kilesāvaraṇābhāvaṃ passati , lokiyasammādiṭṭhiṭṭhānadassanato niyatamicchādiṭṭhiṭṭhānābhāvadassanato ca .
Atha nesaṃ kammavipākañāṇena vipākāvaraṇābhāvaṃ passati , tihetukapaṭisandhidassanato .
SabbatthagāminīpaṭipadāñāṇenaP2.32 kammāvaraṇābhāvaṃ passati , anantariyakammābhāvadassanato .
Evaṃ anāvaraṇānaṃ anekadhātunānādhātuñāṇena anukūladhammadesanatthaṃ cariyavisesaṃ passati , dhātuvemattadassanato .
Atha nesaṃ nānādhimuttikatāñāṇena adhimuttiṃ passati , payogaṃ anādiyitvāpi adhimuttivasena dhammadesanatthaṃ .
Athevaṃ diṭṭhādhimuttīnaṃ yathāsatti yathābalaṃ dhammaṃ desetuṃ indriyaparopariyattañāṇena indriyaparopariyattaṃ passati , saddhādīnaṃ tikkhamudubhāvadassanato .
Evaṃ pariññātindriyaparopariyattā pana te sace dūre honti , paṭhamajjhānādīsu vasībhūtattā iddhivisesena te khippaṃ upagacchati .
Upagantvā ca nesaṃ pubbenivāsānussatiñāṇena pubbajātibhāvanaṃ , dibbacakkhuñāṇānubhāvato pattabbena cetopariyañāṇena sampati cittavisesaṃ passanto āsavakkhayañāṇānubhāvena āsavakkhayagāminiyā paṭipadāya vigatasammohattā āsavakkhayāya dhammaṃ deseti .
Tasmā iminā anukkamena imāni dasabalāni vuttānīti veditabbāni .
Taṃ , sāriputta , vācaṃ appahāyātiādīsu puna evarūpiṃ vācaṃ na vakkhāmīti vadanto taṃ vācaṃ pajahati nāma .
Puna evarūpaṃ cittaṃ na uppādessāmīti cintento cittaṃ pajahati nāma .
Puna evarūpaṃ diṭṭhiṃ na gaṇhissāmīti pajahanto diṭṭhiṃ paṭinissajjati nāma , tathā akaronto neva pajahati , na paṭinissajjati .
So yathābhataṃ nikkhitto evaṃ nirayeti yathā nirayapālehi āharitvā niraye ṭhapito , evaṃ niraye ṭhapitoyevāti veditabbo .
IdānissaM1.338 atthasādhakaṃ upamaṃ dassento seyyathāpītiādimāha .
Tattha sīlasampannotiādīsu lokiyalokuttarā sīlasamādhipaññā veditabbā .
Lokuttaravaseneva vinivattetumpi vaṭṭati .
Ayañhi sammāvācākammantājīvehi sīlasampanno , sammāvāyāmasatisamādhīhi samādhisampanno , sammādiṭṭhisaṅkappehi paññāsampanno , so evaṃ sīlādisampanno bhikkhu yathā diṭṭheva dhamme imasmiṃyeva attabhāve aññaṃ ārādheti arahattaṃ pāpuṇāti , evaṃsampadamidaṃ , sāriputta , vadāmi imampiV1.345 kāraṇaṃ evarūpamevaP2.33 .
Yathā hi maggānantaraṃ avirajjhitvāva phalaṃ nibbattati , evameva imassāpi puggalassa cutianantaraṃ avirajjhitvāva niraye paṭisandhi hotīti dasseti .
Sakalasmiñhi buddhavacane imāya upamāya gāḷhataraṃ katvā vuttaupamā nāma natthi .
150. Vesārajjānīti ettha sārajjapaṭipakkho vesārajjaṃ , catūsu ṭhānesu sārajjābhāvaṃ paccavekkhantassa uppannasomanassamayañāṇassetaṃ nāmaṃ .
Sammāsambuddhassa te paṭijānatoti ahaṃ sammāsambuddho , sabbe dhammā mayā abhisambuddhāti evaṃ paṭijānato tava .
Anabhisambuddhāti ime nāma dhammā tayā anabhisambuddhā .
Tatra vatāti tesu vata anabhisambuddhāti evaṃ dassitadhammesu .
Sahadhammenāti sahetunā sakāraṇena vacanena sunakkhatto viya vippalapanto appamāṇaṃ .
Nimittametan ti ettha puggalopi dhammopi nimittanti adhippeto .
Taṃ puggalaṃ na passāmi , yo maṃ paṭicodessati , taṃ dhammaṃ na passāmi , yaṃ dassetvā ayaṃ nāma dhammo tayā anabhisambuddhoti maṃ paṭicodessatīti ayamettha attho .
Khemappattoti khemaṃ patto , sesapadadvayaṃ imasseva vevacanaṃ .
Sabbañhetaṃ vesārajjañāṇameva sandhāya vuttaṃ .
Dasabalassa hi ayaṃ nāma dhammo tayā anabhisambuddhoti codakaṃ puggalaṃ vā codanākāraṇaṃ anabhisambuddhadhammaṃ vā apassato sabhāvabuddhoyeva vā samāno ahaṃ buddhosmīti vadāmīti paccavekkhantassa balavataraṃ somanassaṃ uppajjati .
Tena sampayuttaṃ ñāṇaṃ vesārajjaṃ nāma .
Taṃ sandhāya ‘‘ khemappatto ’’ tiādimāha .
Evaṃ sabbattha attho veditabbo .
Antarāyikā dhammāti ettha pana antarāyaṃ karontīti antarāyikā , te atthato sañcicca vītikkantā satta āpattikkhandhā .
Sañcicca vītikkantañhi antamaso dukkaṭa-dubbhāsitampi maggaphalānaṃ antarāyaṃ karoti .
Idha pana methunadhammoM1.339 adhippeto .
Methunaṃ sevato hi yassa kassaci nissaṃsayameva maggaphalānaṃ antarāyo hoti .
Yassa kho pana tesu atthāyāti rāgakkhayādīsu yassa atthāya .
Dhammo desitoti asubhabhāvanādidhammo kathitoP2.34 .
Tatra vata man ti tasmiṃ aniyyānikadhamme maṃ .
Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ .
Dasabalañāṇādivaṇṇanā niṭṭhitā .