Issues
Select Version
Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā
Mūlapaṇṇāsa-aṭṭhakathā

Pubbabhāgapaṭipadādivaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Pubbabhāgapaṭipadādivaṇṇanā

51. EvaṃV1.131 bhagavā buddhaguṇapaṭilābhāvasānaṃ attano asammohavihāraṃ brāhmaṇassa dassetvā idāni yāya paṭipadāya taṃ koṭippattaṃ asammohavihāraṃ adhigato , taṃ pubbabhāgato pabhuti dassetuṃ āraddhaṃ kho pana me brāhmaṇātiādimāha .
Keci panāhu ‘‘ imaṃ asammohavihāraṃ sutvā brāhmaṇassa cittamevaṃ uppannaṃ ‘ kāya nu kho paṭipadāya imaṃ patto ’ ti , tassa cittamaññāya imāyāhaṃ paṭipadāya imaṃ uttamaṃ asammohavihāraṃ pattoti dassento evamāhā ’’ ti .
TatthaM1.128P1.124 āraddhaṃ kho pana me , brāhmaṇa , vīriyaṃ ahosīti , brāhmaṇa , na mayā ayaṃ uttamo asammohavihāro kusītena muṭṭhassatinā sāraddhakāyena vikkhittacittena vā adhigato , apica kho tadadhigamāya āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ ahosi , bodhimaṇḍe nisinnena mayā caturaṅgavīriyaṃ āraddhaṃ ahosi , paggahitaṃ asithilappavattitanti vuttaṃ hoti .
Āraddhattāyeva ca metaṃ asallīnaṃ ahosi .
Upaṭṭhitā sati asammuṭṭhāti na kevalañca vīriyameva , satipi me ārammaṇābhimukhībhāvena upaṭṭhitā ahosi .
Upaṭṭhitattāyeva ca asammuṭṭhā .
Passaddho kāyoti kāyacittappassaddhisambhavena kāyopi me passaddho ahosi .
Tattha yasmā nāmakāye passaddhe rūpakāyopi passaddhoyeva hoti , tasmā nāmakāyo rūpakāyoti avisesetvāva passaddho kāyoti vuttaṃ .
Asāraddhoti so ca kho passaddhattāyeva asāraddho , vigatadarathoti vuttaṃ hoti .
Samāhitaṃ cittaṃ ekaggan ti cittampi me sammā āhitaṃ suṭṭhu ṭhapitaṃ appitaṃ viya ahosi .
Samāhitattā eva ca ekaggaṃ acalaṃ nipphandananti , ettāvatā jhānassa pubbabhāgapaṭipadā kathitā hoti .
Idāni imāya paṭipadāya adhigataṃ paṭhamajjhānaṃ ādiṃ katvā vijjāttayapariyosānaṃ visesaṃ dassento so kho ahan tiādimāha .
Tattha vivicceva kāmehi … pe … catutthajjhānaṃ upasampajjaV1.132 vihāsin ti ettha tāva yaṃ vattabbaṃ siyā , taṃ sabbaṃ visuddhimagge pathavīkasiṇakathāyaṃ vuttaṃ .
Kevalañhi tattha ‘‘ upasampajja viharatī ’’ ti āgataṃ , idha ‘‘ vihāsin ’’ ti , ayameva viseso .
Kiṃ katvā pana bhagavā imāni jhānāni upasampajja vihāsīti , kammaṭṭhānaṃ bhāvetvā .
Kataraṃ ?
Ānāpānassatikammaṭṭhānaṃ .
Imāni ca pana cattāri jhānāni kesañci cittekaggatatthāni honti , kesañci vipassanāpādakāni , kesañci abhiññāpādakāni , kesañci nirodhapādakāni , kesañci bhavokkamanatthāni .
Tattha khīṇāsavānaṃ cittekaggatatthāni honti .
Te hi samāpajjitvāP1.125 ekaggacittā sukhaṃ divasaṃ viharissāmāti iccevaṃ kasiṇaparikammaṃ katvā aṭṭha samāpattiyo nibbattenti .
Sekkhaputhujjanānaṃ samāpattito vuṭṭhāya samāhitena cittena vipassissāmāti nibbattentānaṃ vipassanāpādakāni honti .
Ye pana aṭṭha samāpattiyo nibbattetvā abhiññāpādakajjhānaṃ samāpajjitvā samāpattito vuṭṭhāya ‘‘ ekopiM1.129 hutvā bahudhā hotī ’’ ti ( dī . ni .1.238; paṭi . ma .1.102) vuttanayā abhiññāyo patthentā nibbattenti , tesaṃ abhiññāpādakāni honti .
Ye pana aṭṭha samāpattiyo nibbattetvā nirodhasamāpattiṃ samāpajjitvā sattāhaṃ acittā hutvā diṭṭheva dhamme nirodhaṃ nibbānaṃ patvā sukhaṃ viharissāmāti nibbattenti , tesaṃ nirodhapādakāni honti .
Ye pana aṭṭha samāpattiyo nibbattetvā aparihīnajjhānā brahmaloke uppajjissāmāti nibbattenti , tesaṃ bhavokkamanatthāni honti .
Bhagavatā panidaṃ catutthajjhānaṃ bodhirukkhamūle nibbattitaṃ , taṃ tassa vipassanāpādakañceva ahosi abhiññāpādakañca sabbakiccasādhakañca , sabbalokiyalokuttaraguṇadāyakanti veditabbaṃ .
Pubbabhāgapaṭipadādivaṇṇanā niṭṭhitā .