Upādānavāravaṇṇanā
95. Upādānavāre kāmupādānan tiādīsu vatthukāmaṃ upādiyati etena , sayaṃ vā taṃ upādiyatīti kāmupādānaṃ .
Kāmo ca so upādānañcāti vā kāmupādānaṃ .
Upādānan ti daḷhaggahaṇaṃ vuccati .
Daḷhattho hi ettha upasaddo ,‘‘ upāyāsa upakaṭṭhā ’’ tiādīsu viya pañcakāmaguṇikarāgassetaṃ adhivacanaṃ .
Ayamettha saṅkhepo .
Vitthārato panetaṃ ‘‘ tattha katamaṃ kāmupādānaṃ , yo kāmesu kāmacchando ’’ ti ( dha . sa .1220; vibha .938) vuttanayena veditabbaṃ .
Tathā diṭṭhi ca sā upādānañcāti diṭṭhupādānaṃ .
Atha vā diṭṭhiṃ upādiyati , upādiyanti vā etena diṭṭhinti diṭṭhupādānaṃ .
Upādiyati hi purimadiṭṭhiṃ uttaradiṭṭhi .
Upādiyanti ca tāya diṭṭhiṃ .
Yathāha ‘‘ sassato attā ca loko ca , idameva saccaṃ moghamaññan ’’ tiādi ( ma . ni .3.27), sīlabbatupādānaattavādupādānavajjassa sabbadiṭṭhigatassetaṃ
V1.228 adhivacanaṃ .Ayamettha saṅkhepo .
Vitthārato panetaṃ ‘‘ tattha katamaṃ diṭṭhupādānaṃ natthi dinnan ’’ ti ( dha . sa .1220; vibha .938) vuttanayena veditabbaṃ .
Tathā
M1.224 sīlabbataṃ upādiyanti etena , sayaṃ vā taṃ upādiyati , sīlabbatañca taṃ upādānañcāti vā sīlabbatupādānaṃ .Gosīlagovatādīni hi evaṃ suddhīti abhinivesato sayameva upādānāni ayamettha saṅkhepo .
Vitthārato panetaṃ ‘‘ tattha katamaṃ sīlabbatupādānaṃ , ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ sīlena
P1.219 suddhī ’’ ti vuttanayena veditabbaṃ .Idāni vadanti etenāti vādo .
Upādiyanti etenāti upādānaṃ .
Kiṃ vadanti , upādiyanti vā ?
Attānaṃ .
Attano vādupādānaṃ attavādupādānaṃ .
Attavādamattameva vā attāti upādiyati etenāti attavādupādānaṃ , vīsativatthukāya sakkāyadiṭṭhiyā etaṃ adhivacanaṃ .
Ayamettha saṅkhepo .
Vitthārato panetaṃ ‘‘ tattha katamaṃ attavādupādānaṃ , idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ’’ ti ( dha . sa .1223) vuttanayena veditabbaṃ .
Taṇhāsamudayāti ettha taṇhā kāmupādānassa upanissayavasena anantarasamanantaranatthivigatāsevanavasena vā paccayo .
Avasesānaṃ pana sahajātādivasenāpi .
Sesaṃ vuttanayamevāti .
Upādānavāravaṇṇanā niṭṭhitā .