Dvādasavidhasantosavaṇṇanā
Idāni
V2.46 attanā ca santuṭṭhotiādīsu visesatthameva dīpayissāma .Yojanā pana vuttanayeneva veditabbā .
Santuṭṭhoti itarītarapaccayasantosena samannāgato .
So panesa santoso dvādasavidho hoti .
Seyyathidaṃ , cīvare yathālābhasantoso yathābalasantoso yathasāruppasantosoti tividho , evaṃ piṇḍapātādīsu .
Tassāyaṃ pabhedasaṃvaṇṇanā .
Idha bhikkhu cīvaraṃ labhati sundaraṃ vā asundaraṃ vā .
So teneva yāpeti aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti , ayamassa cīvare yathālābhasantoso .
Atha yo pakatidubbalo vā hoti ābādhajarābhibhūto vā , garucīvaraṃ pārupanto kilamati , so sabhāgena bhikkhunā saddhiṃ taṃ parivattetvā lahukena yāpentopi santuṭṭhova hoti , ayamassa cīvare yathābalasantoso .
Aparo paṇītapaccayalābhī hoti , so paṭṭacīvarādīnaṃ aññataraṃ mahagghacīvaraṃ bahūni vā pana cīvarāni labhitvā idaṃ therānaṃ cirapabbajitānaṃ idaṃ bahussutānaṃ anurūpaṃ , idaṃ gilānānaṃ idaṃ appalābhānaṃ hotūti datvā tesaṃ purāṇacīvaraṃ vā
M2.48 saṅkārakūṭādito vā nantakāni uccinitvā tehi saṅghāṭiṃ katvā dhārentopi santuṭṭhova hoti , ayamassa cīvare yathāsāruppasantoso .Idha pana bhikkhu piṇḍapātaṃ labhati lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā , so teneva yāpeti , aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti , ayamassa piṇḍapāte yathālābhasantoso .
Yo pana attano pakativiruddhaṃ vā byādhiviruddhaṃ vā piṇḍapātaṃ
P2.142 labhati , yenassa paribhuttena aphāsu hoti , so sabhāgassa bhikkhuno taṃ datvā tassa hatthato sappāyabhojanaṃ bhuñjitvā samaṇadhammaṃ karontopi santuṭṭhova hoti , ayamassa piṇḍapāte yathābalasantoso .Aparo bahuṃ paṇītaṃ piṇḍapātaṃ labhati , so taṃ cīvaraṃ viya cirapabbajitabahussutaappalābhigilānānaṃ datvā tesaṃ vā sesakaṃ piṇḍāya vā caritvā missakāhāraṃ bhuñjantopi santuṭṭhova hoti , ayamassa piṇḍapāte yathāsāruppasantoso .
Idha pana bhikkhu senāsanaṃ labhati manāpaṃ vā amanāpaṃ vā , so tena neva somanassaṃ na paṭighaṃ uppādeti , antamaso tiṇasanthārakenāpi yathāladdheneva tussati , ayamassa senāsane yathālābhasantoso
V2.47 .Yo pana attano pakativiruddhaṃ vā byādhiviruddhaṃ vā senāsanaṃ labhati , yatthassa vasato aphāsu hoti , so taṃ sabhāgassa bhikkhuno datvā tassa santake sappāyasenāsane vasantopi santuṭṭhova hoti , ayamassa senāsane yathābalasantoso .
Aparo mahāpuñño leṇamaṇḍapakūṭāgārādīni bahūni paṇītasenāsanāni labhati , so tāni cīvarādīni viya cirapabbajitabahussutaappalābhigilānānaṃ datvā yattha katthaci vasantopi santuṭṭhova hoti , ayamassa senāsane yathāsāruppasantoso .
Yopi ,‘‘ uttamasenāsanaṃ nāma pamādaṭṭhānaṃ , tattha nisinnassa thinamiddhaṃ okkamati , niddābhibhūtassa puna paṭibujjhato pāpavitakkā pātubhavantī ’’ ti paṭisañcikkhitvā tādisaṃ senāsanaṃ pattampi na sampaṭicchati , so taṃ paṭikkhipitvā abbhokāsarukkhamūlādīsu vasantopi santuṭṭhova hoti , ayampissa senāsane yathāsāruppasantoso .
Idha pana bhikkhu bhesajjaṃ labhati lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā , so yaṃ labhati , teneva santussati , aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti , ayamassa gilānapaccaye yathālābhasantoso .
Yo pana telena atthiko phāṇitaṃ
M2.49 labhati , so taṃ sabhāgassa bhikkhuno datvā tassa hatthato telaṃ gahetvā aññadeva vā pariyesitvā tehi bhesajjaṃ karontopi santuṭṭhova hoti , ayamassa gilānapaccaye yathābalasantoso .Aparo mahāpuñño bahuṃ telamadhuphāṇitādipaṇītabhesajjaṃ labhati , so taṃ cīvaraṃ viya cirapabbajitabahussutaappalābhigilānānaṃ datvā tesaṃ ābhatakena yena kenaci yāpentopi
P2.143 santuṭṭhova hoti .Yo pana ekasmiṃ bhājane muttaharītakaṃ ṭhapetvā ekasmiṃ catumadhuraṃ ,‘‘ gaṇha , bhante , yadicchasī ’’ ti vuccamāno sacassa tesu aññatarenapi rogo vūpasammati , atha muttaharītakaṃ nāma buddhādīhi vaṇṇitanti catumadhuraṃ paṭikkhipitvā muttaharītakeneva bhesajjaṃ karonto paramasantuṭṭhova hoti , ayamassa gilānapaccaye yathāsāruppasantoso .
Imesaṃ pana paccekaṃ paccayesu tiṇṇaṃ tiṇṇaṃ santosānaṃ yathāsāruppasantosova aggo .
Āyasmā puṇṇo ekekasmiṃ paccaye imehi tīhi santosehi santuṭṭho ahosi .
Santuṭṭhikathañcāti bhikkhūnampi ca imaṃ santuṭṭhikathaṃ kattāva ahosi .