10. Cūḷasāropamasuttavaṇṇanā
312. Evaṃ
V2.132 me sutan ti cūḷasāropamasuttaṃ .Tattha piṅgalakocchoti so brāhmaṇo piṅgaladhātuko .
Kocchoti panassa nāmaṃ , tasmā ‘‘ piṅgalakoccho ’’ ti vuccati .
Saṅghinotiādīsu pabbajitasamūhasaṅkhāto saṅgho etesaṃ atthīti saṅghino .
Sveva gaṇo etesaṃ atthīti gaṇino .
Ācārasikkhāpanavasena tassa gaṇassa ācariyāti gaṇācariyā .
Ñātāti paññātā pākaṭā .
‘‘ Appicchā santuṭṭhā , appicchatāya
M2.136 vatthampi na nivāsentī ’’ tiādinā nayena samuggato yaso etesaṃP2.233 atthīti yasassino .Titthakarāti laddhikarā .
Sādhusammatāti ime sādhu sundarā sappurisāti evaṃ sammatā .
Bahujanassāti assutavato andhabālaputhujjanassa .
Idāni te dassento seyyathidaṃ pūraṇotiādimāha .
Tattha pūraṇoti tassa satthupaṭiññassa nāmaṃ .
Kassapoti gottaṃ .
So kira aññatarassa kulassa ekūnadāsasataṃ pūrayamāno jāto , tenassa ‘‘ pūraṇo ’’ ti nāmaṃ akaṃsu .
Maṅgaladāsattā cassa ‘‘ dukkaṭan ’’ ti vattā natthi , akataṃ vā na katanti .
‘‘ So kimahamettha vasāmī ’’ ti palāyi .
Athassa corā vatthāni acchindiṃsu .
So paṇṇena vā tiṇena vā paṭicchādetumpi ajānanto jātarūpeneva ekaṃ gāmaṃ pāvisi .
Manussā taṃ disvā ,‘‘ ayaṃ samaṇo arahā appiccho , natthi iminā sadiso ’’ ti pūvabhattādīni gahetvā upasaṅkamanti .
So ‘‘ mayhaṃ sāṭakaṃ anivatthabhāvena idaṃ uppannan ’’ ti tato paṭṭhāya sāṭakaṃ labhitvāpi na nivāsesi , tadeva pabbajjaṃ aggahesi .
Tassa santike aññepi pañcasatā manussā pabbajiṃsu , taṃ sandhāyāha ‘‘ pūraṇo kassapo ’’ ti .
Makkhalīti tassa nāmaṃ .
Gosālāya jātattā gosāloti dutiyaṃ nāmaṃ .
Taṃ kira sakaddamāya bhūmiyā telaghaṭaṃ gahetvā gacchantaṃ ,‘‘ tāta , mā khalī ’’ ti sāmiko āha .
So pamādena khalitvā patitvā sāmikassa bhayena palāyituṃ āraddho .
Sāmiko upadhāvitvā sāṭakakaṇṇe aggahesi .
Sopi sāṭakaṃ chaḍḍetvā acelako hutvā palāyi , sesaṃ pūraṇasadisameva .
Ajitoti
V2.133 tassa nāmaṃ .Kesakambalaṃ dhāretīti kesakambalo .
Iti nāmadvayaṃ saṃsanditvā ‘‘ ajito kesakambalo ’’ ti vuccati .
Tattha kesakambalo nāma manussakesehi katakambalo , tato paṭikiṭṭhataraṃ vatthaṃ nāma natthi .
Yathāha –
‘‘ seyyathāpi , bhikkhave , yāni kānici tantāvutānaṃ vatthānaṃ , kesakambalo tesaṃ paṭikiṭṭho akkhāyati , kesakambalo , bhikkhave , sīte sīto uṇhe uṇho dubbaṇṇo duggandho dukkhasamphasso ’’ ti ( a . ni .3.138).
Pakudhoti
M2.137 tassa nāmaṃ .Kaccāyanoti gottaṃ .
Iti
P2.234 nāmagottaṃ saṃsanditvā ,‘‘ pakudho kaccāyano ’’ ti vuccati .Sītudakapaṭikkhittako esa , vaccaṃ katvāpi udakakiccaṃ na karoti , uṇhodakaṃ vā kañjiyaṃ vā labhitvā karoti , nadiṃ vā maggodakaṃ vā atikkamma ,‘‘ sīlaṃ me bhinnan ’’ ti vālikathūpaṃ katvā sīlaṃ adhiṭṭhāya gacchati , evarūpo nissirikaladdhiko esa .
Sañjayoti tassa nāmaṃ .
Belaṭṭhassa puttoti belaṭṭhaputto .
Amhākaṃ gaṇṭhanakileso palibujjhanakileso natthi , kilesagaṇṭharahitā mayanti evaṃ vāditāya laddhanāmavasena nigaṇṭho .
Nāṭassa puttoti nāṭaputto .
Abbhaññaṃsūti yathā tesaṃ paṭiññā , tatheva jāniṃsu .
Idaṃ vuttaṃ hoti – sace nesaṃ sā paṭiññā niyyānikā sabbe abbhaññaṃsu .
No ce , na abbhaññaṃsu .
Tasmā kiṃ tesaṃ paṭiññā niyyānikā na niyyānikāti , ayametassa pañhassa attho .
Atha bhagavā nesaṃ aniyyānikabhāvakathanena atthābhāvato alanti paṭikkhipitvā upamāya atthaṃ pavedento dhammameva desetuṃ , dhammaṃ , te brāhmaṇa , desessāmīti āha .
320. Tattha sacchikiriyāyāti sacchikaraṇatthaṃ .
Na chandaṃ janetīti kattukamyatāchandaṃ na janayati .
Na vāyamatīti vāyāmaṃ parakkamaṃ na karoti .
Olīnavuttiko ca hotīti līnajjhāsayo hoti .
Sāthalikoti sithilaggāhī , sāsanaṃ sithilaṃ katvā gaṇhāti , daḷhaṃ na gaṇhāti .
323. Idha , brāhmaṇa bhikkhu , vivicceva kāmehīti kathaṃ ime paṭhamajjhānādidhammā ñāṇadassanena uttaritarā jātāti ?
Nirodhapādakattā .
Heṭṭhā paṭhamajjhānādidhammā hi vipassanāpādakā
V2.134 , idha nirodhapādakā , tasmā uttaritarā jātāti veditabbā .Iti bhagavā idampi suttaṃ yathānusandhināva niṭṭhapesi .
Desanāvasāne brāhmaṇo saraṇesu patiṭṭhitoti .
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
Cūḷasāropamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .