10. Pariṇatasikkhāpadavaṇṇanā
10. Pariṇatasikkhāpadavaṇṇanā
657-659.
657. Dethāvuso
M0.284 amhākan ti ettha akataviññatti hoti na hotīti ?
Hoti , yadi evaṃ aññātakaviññattisikkhāpadassa ca imassa ca kiṃ nānākaraṇanti ?
Taṃ aññātakaappavāriteyeva viññāpentassa , idaṃ ñātakapavāritepi , taṃ anacchinnacīvarasseva , idaṃ tassapi , taṃ cīvaraṃyeva viññāpentassa , idaṃ acīvarampi .
Evaṃ sante idaṃ taṃ antokatvā ṭhitaṃ hoti , tasmā dvinnampi aṅgasampattiyā sati kena bhavitabbanti ?
Iminā bhavitabbaṃ imassa nippadesatoti eke .
Dvīhipi bhavitabbaṃ ubhinnampi aṅgasiddhitoti eke .
Imāni tassa aṅgāni vikappanupagacīvaratā , samayābhāvo , aññātakaviññatti , tāya ca paṭilābhoti cattāri .
Imassa pana saṅghe pariṇatabhāvo , ñatvā attano pariṇāmanaṃ , paṭilābhoti tīṇi .
Ettha paṭhamo vādo ayutto katvāpi okāsaṃ aṭṭhakathāyaṃ , parivāre ca avicāritattā .
Yadi evaṃ tattha aṅgesu ‘‘ anaññapariṇatatā ’’ ti vattabbanti ce ?
Na vattabbaṃ , atthato siddhattā .
Pariṇatasikkhāpadadvayasiddhito , pariṇatasaññito , āpattisambhavato ca ‘‘ mayhampi dethā ’’ ti vadati ,‘‘ vaṭṭatī ’’ ti anuddiṭṭhaṃ ,‘‘ amhākampi atthī ’’ ti vuttattā vaṭṭati .
‘‘ Saṅghassa pariṇataṃ … pe … āpatti dukkaṭassā ’’ ti ettha ‘‘ puggalassā ’’ ti na vuttaṃ , yato suddhapācittiyavasena āgatattā .
‘‘ Aññacetiyassā ’’ ti na vuttaṃ saṅghassa acetiyattā , tasmāyeva ‘‘ cetiyassa pariṇataṃ … pe … āpatti dukkaṭassā ’’ ti etthāpi ‘‘ aññasaṅghassa aññapuggalassā ’’ ti na vuttaṃ .
‘‘ Yato tathā idha ca ‘ puggalassa pariṇataṃ … pe … āpatti dukkaṭassā ’ ti ettha ca ‘ attanopī ’ ti kiñcāpi na vuttaṃ , tathāpi sambhavatī ’’ ti vadanti .
TaṃV0.254 pana idha attano pariṇāmanādhikārattā imassa sikkhāpadassa na vuttanti eke .
Tatuttarisikkhāpade ‘‘ aññassatthāyā ’’ ti ( pārā . aṭṭha .2.526) padaṃ viyāti eke .
Taṃ na , ettha puggalapariṇāmanasikkhāpade avuttattā .
Dhammasiritthero panāha –
‘‘ Attano aññato lābhaṃ , saṅghassaññassa vā nataṃ ;
Pariṇāmeyya nissaggi , pācittiyampi dukkaṭan ’’ ti .
Tassattho – saṅghassa pariṇataṃ attano pariṇāmeyya nissaggiyaṃ .
Tadeva aññato pariṇāmeyya pācittiyaṃ .
Aññassa pariṇataṃ attano vāM0.285 parassa vā pariṇāmeyya dukkaṭanti , tasmā aññātakaviññattiādīsu vuttāpattisambhavato idha pariṇatadvaye ‘‘ attano ’’ ti padaṃ na vuttaṃ .
Tasmiñhi vutte dukkaṭamattappasaṅgo siyā , avutte panetesu vuttāpattīnaṃ yathāgamamaññatarā ca idha avuttasiddhi dukkaṭañcāti dve āpattiyo ekato hontīti vinayadharānaṃ anavasesañāṇassa okāso kato hotīti .
Iti tiṃsakakaṇḍaṃ sāramaṇḍaṃ ,
Alametaṃ vinayassa sāramaṇḍe ;
Idha niṭṭhitasabbasāramaṇḍaṃ ,
Vinayavasena punāti sāramaṇḍanti .
Pariṇatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Niṭṭhito pattavaggo tatiyo .
Nissaggiyavaṇṇanā niṭṭhitā .Dasame
M2.448 uddissa ṭhapitabhāgeti attano gharepi uddisitvā visuṃ ṭhapitakoṭṭhāse .‘‘ Ekaṃ mayhaṃ , ekaṃ imassa dehī ’’ ti evaṃ ekavācāya āpajjitabbattā ‘‘ āpajjeyya ekato ’’ ti vuttaṃ .
Tumhākaṃ sappiādīni ābhatānīti tumhākaṃ atthāya ābhatāni sappiādīni .
Pariṇatabhāvaṃ jānitvāpi vuttavidhinā viññāpentena tesaṃ santakameva viññāpitaṃ nāma hotīti āha –
‘‘ mayhampi dethāti vadati , vaṭṭatī ’’ ti .
657-659.
Dasame
M2.448 uddissa ṭhapitabhāgeti attano gharepi uddisitvā visuṃ ṭhapitakoṭṭhāse .
‘‘ Ekaṃ mayhaṃ , ekaṃ imassa dehī ’’ ti evaṃ ekavācāya āpajjitabbattā ‘‘ āpajjeyya ekato ’’ ti vuttaṃ .
Tumhākaṃ sappiādīni ābhatānīti tumhākaṃ atthāya ābhatāni sappiādīni .
Pariṇatabhāvaṃ jānitvāpi vuttavidhinā viññāpentena tesaṃ santakameva viññāpitaṃ nāma hotīti āha –
‘‘ mayhampi dethāti vadati , vaṭṭatī ’’ ti . 657-659.
Dasame
M2.448 uddissa ṭhapitabhāgeti attano gharepi uddisitvā visuṃ ṭhapitakoṭṭhāse .‘‘ Ekaṃ mayhaṃ , ekaṃ imassa dehī ’’ ti evaṃ ekavācāya āpajjitabbattā ‘‘ āpajjeyya ekato ’’ ti vuttaṃ .
Tumhākaṃ sappiādīni ābhatānīti tumhākaṃ atthāya ābhatāni sappiādīni .
Pariṇatabhāvaṃ jānitvāpi vuttavidhinā viññāpentena tesaṃ santakameva viññāpitaṃ nāma hotīti āha –
‘‘ mayhampi dethāti vadati , vaṭṭatī ’’ ti .
660. Pupphampi āropetuṃ na vaṭṭatīti idaṃ pariṇataṃ sandhāya vuttaṃ .
660. Dasame
M1.362 ropitamālavacchatoti kenaci niyametvā ropitaṃ sandhāya vuttaṃ .
Anocitaṃ milāyamānaṃ ocinitvā yattha katthaci pūjetuṃ vaṭṭati .Sace pana ekasmiṃ cetiye pūjitaṃ pupphaṃ gahetvā aññasmiṃ cetiye pūjeti , vaṭṭati .
Ṭhitaṃ disvāti sesakaṃ gahetvā ṭhitaṃ disvā .
Ṭhitaṃ disvāti sesakaṃ gahetvā ṭhitaṃ disvā .
Imassa sunakhassa mā dehi , etassa dehīti idaṃ pariṇateyeva .
Tiracchānagatassa pariccajitvā dinne pana taṃ palāpetvā aññaṃ bhuñjāpetuṃ vaṭṭati .
‘‘ Kattha demātiādinā ekenākārena pāḷiyaṃ anāpatti dassitā , evaṃ pana apucchitepi apariṇataṃ idanti
V2.397 jānantena attano ruciyā yattha icchati , tattha dāpetuṃ vaṭṭatī ’’ ti tīsupi gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Yattha icchatha , tattha dethāti ettha niyametvā ‘‘ asukassa dehī ’’ ti vuttepiV1.319 doso natthi ‘‘ tumhākaṃ ruciyā ’’ ti vuttattā .Yattha icchatha , tattha dethāti etthāpi ‘‘ tumhākaṃ ruciyā ’’ ti vuttattā yattha icchati , tattha dāpetuṃ labhati .
Pāḷiyaṃ āgatanayenevāti ‘‘ yattha tumhākaṃ deyyadhammo ’’ tiādinā nayena .
Saṅghapariṇatabhāvo , taṃ ñatvā attano pariṇāmanaṃ , paṭilābhoti imānettha tīṇi aṅgāni .
Saṅghe pariṇatabhāvo , taṃ ñatvā attano pariṇāmanaṃ , paṭilābhoti imānettha tīṇi aṅgāni .
Pariṇatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Pariṇatasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Niṭṭhito pattavaggo tatiyo .
Niṭṭhito pattavaggo tatiyo .
Iti samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāya sāratthadīpaniyaṃ
Nissaggiyavaṇṇanā niṭṭhitā .
Iti samantapāsādikāya vinayaṭṭhakathāya vimativinodaniyaṃ
Tiṃsakavaṇṇanānayo niṭṭhito .
Paṭhamo bhāgo niṭṭhito .
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa
Vinayapiṭake
Vimativinodanī-ṭīkā ( dutiyo bhāgo )
Dutiyo bhāgo niṭṭhito .