5. Cīvaraacchindanasikkhāpadavaṇṇanā
5. Cīvaraacchindanasikkhāpadavaṇṇanā
631. Pañcame
M1.358 yampi … pe … acchindīti ettha yaṃ te ahaṃ cīvaraṃ adāsiṃ , taṃ ‘‘ mayā saddhiṃ pakkamissatī ’’ ti saññāya adāsiṃ , na aññathāti kupito acchindīti evaṃ ajjhāharitvā yojetabbaṃ . 631. Pañcame yampi tyāhan ti ettha yan ti kāraṇavacanaṃ , tasmā evamettha sambandho veditabbo – mayā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissatīti yaṃ kāraṇaṃ nissāya ahaṃ te , āvuso , cīvaraṃ adāsiṃ , taṃ na karosīti kupito
M2.441 anattamano acchindīti .
Yan ti vā cīvaraṃV2.390 parāmasati , tattha ‘‘ mayā saddhiṃ janapadacārikaṃ pakkamissatīti yampi te ahaṃ cīvaraṃ adāsiṃ , taṃ cīvaraṃ gaṇhissāmīti kupito anattamano acchindī ’’ ti sambandhitabbaṃ . 633. Āṇatto bahūni gaṇhāti , ekaṃ pācittiyan ti ‘‘ cīvaraṃ gaṇhā ’’ ti āṇattiyā ekacīvaravisayattā ekameva pācittiyaṃ .
633. Sakiṃ āṇatto bahukampi acchindati , nissaggiyanti ekabaddhattā ekaṃ pācittiyaṃ , taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ ‘‘ āṇatto bahūni gaṇhāti , ekaṃ pācittiyan ’’ ti .
Mātikāṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘ vatthugaṇanāya āpattiyo ’’ ti vuttaṃ , taṃ āṇattiyā bahuttā ‘‘ sabbāni gaṇhā ’’ ti vadantassa gāhaṃ sandhāya vuttaṃ , teneva tattha vuttaṃ ‘‘ ekavācāya sambahulā āpattiyo ’’ ti .
Evaṃ sante pāḷivacanaṃ , aṭṭhakathāvacanadvayañca aññamaññaṃ sameti , parasantakampi nissaggiyaṃ hoti paṃsukūlañca , tena ‘‘ dussante baddharūpiyaṃ viyā ’’ ti vuttaṃ , taṃ
M0.277 tadatthaniyamadassanatthaṃ vuttaṃ , yathāvachāditaṃ acchindanacittena sacittakaṃ , vacīkammaṃ pana kevalaṃ acchindāpentasseva ‘‘ dehī ’’ ti balakkārena gaṇhatopi veditabbaṃ , taṃ na yuttaṃ ‘‘ anāpatti so vā detī ’’ ti vacanato .
‘‘ Tuṭṭho vā duṭṭho vā deti , anāpattiyevā ’’ ti mātikāṭṭhakathāvacanato vāti ce ?
Na , ubhayattha attano ruciyā dānaṃ sandhāya vuttattā , pasayhāvahāre anāpattippasaṅgato ca .
‘‘ Bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā ’ ti pāḷivacanato ca mātikāṭṭhakathāya aṅgavavatthāne ‘ upasampannatā ’ ti vuttattā ca ubhayattha dānaharaṇesu bhikkhubhāvo icchitabboti dīpetī ’’ ti vadanti , idamayuttanti no takkoti ācariyo .
Kasmā ?
Anupasampannassa cīvaraṃ datvā taṃ upasampannakāle acchindantassa anāpattippasaṅgato .
‘‘ Anupasampannassa cīvaraṃ vā aññaṃ vā parikkhāraṃ datvā … pe … āpatti dukkaṭassā ’’ ti vacanato dukkaṭaṃ tattha hotīti ce ?
Nāsiddhattā , dānakāle eva upasampannatā pamāṇanti asiddhametaṃ aṭṭhakathāya vā pāḷiyā vā yuttito vā , tasmā taṃ na yuttanti attho .
Anupasampannassa cīvaraṃ datvā tasseva anupasampannakāleyeva cīvaraṃ acchindantassa dukkaṭaṃ , upasampannakāle vā datvā anupasampannakāle acchindantassa dukkaṭanti tassa vacanassa idaṃ vikappantarañca sambhavati , tasmā ( pārā .631 ādayo ) vikappantarassa sambhavato ca na yuttaṃ , yasmā anupasampannakāle datvā upasampannakāle acchindantassa visuṃ dukkaṭaṃ na paññattaṃ , tasmā purāṇacīvaradhovāpanādisikkhāpadesu viya aparabhāge upasampannatā cettha pamāṇaṃ , tasmā ‘‘ upasampannatā ’’ ti aṅgesu vuttattā ca taṃ na yuttanti attho .
Ettha ‘‘ paccāsīsantasseva dānamadhippetaṃ , na nissaṭṭhadānan ’’ ti dhammasiritthero vadati kira , vīmaṃsitabbaṃ .
Cīvaraacchindanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
6. Suttaviññattisikkhāpadavaṇṇanā
633. Ekaṃ dukkaṭan ti yadi āṇatto avassaṃ acchindati , āṇattikkhaṇe pācittiyameva .
Yadi na acchindati , tadā eva dukkaṭanti daṭṭhabbaṃ .Vācāya vācāya dukkaṭan ti ettha acchinnesu vatthugaṇanāya pācittiyāni .
Ekavācāya sambahulā āpattiyoti yadi āṇatto anantarāyena acchindati , āṇattikkhaṇeyeva vatthugaṇanāya pācittiyaāpattiyo payogakaraṇakkhaṇeyeva āpattiyā āpajjitabbato , cīvaraṃ pana acchinneyeva nissaggiyaṃ hoti .
Yadi so na acchindati , āṇattikkhaṇe ekameva dukkaṭanti daṭṭhabbaṃ .
Evaṃ aññatthāpi īdisesu nayo ñātabbo .
Ekavācāya sambahulā āpattiyoti idaṃ acchinnesu vatthugaṇanāya āpajjitabbaṃ pācittiyāpattiṃ sandhāya vuttaṃ .
Āṇattiyā āpajjitabbaṃ pana dukkaṭaṃ ekameva .
634. Evan ti iminā ‘‘ vatthugaṇanāya dukkaṭānī ’’ ti idaṃ parāmasati .
Eseva nayoti sithilaṃ gāḷhañca pakkhittāsu āpattiyā bahuttaṃ ekattañca atidissati .
635. Āvuso , mayan tiādīsu gaṇhitukāmatāya evaṃ vuttepi teneva dinnattā anāpatti .
Amhākaṃ santike upajjhaṃ gaṇhissatīti idaṃ sāmaṇerassapi dānaṃ dīpeti .
Tasmā kiñcāpi pāḷiyaṃ ‘‘ bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā ’’ ti vuttaṃ , tathāpi anupasampannakāle datvāpi upasampannakāle acchindantassa pācittiyamevāti veditabbaṃ .
Acchindanasamaye upasampannabhāvoyeva hettha pamāṇaṃ .
Detīti tuṭṭho vā kupito vā deti .
635. Upajjhaṃ gaṇhissatīti sāmaṇerassa dānaṃ dīpeti , tena ca sāmaṇerakāle datvā upasampannakāle acchindatopi pācittiyaṃ dīpeti .
‘‘ Bhikkhussa sāmaṃ cīvaraṃ datvā ’’ ti idaṃ ukkaṭṭhavasena vuttaṃ .
Rundhathāti nivāretha .
Evaṃ pana dātuṃ na vaṭṭatīti ettha evaṃ dinnaṃ na tāva tassa santakanti anadhiṭṭhahitvāva paribhuñjitabbanti veditabbaṃ .
Āharāpetuṃ pana vaṭṭatīti evaṃ dinnaṃ bhatisadisattā āharāpetuṃ vaṭṭati .
Āharāpetuṃ pana vaṭṭatīti kamme akate bhatisadisattā vuttaṃ .
Cajitvā dinnan ti vuttanayena adatvā anapekkhena hutvā tasseva dinnaṃ .
Bhaṇḍagghena kāretabboti sakasaññāya vinā gaṇhanto bhaṇḍaṃ agghāpetvā āpattiyā kāretabbo .
Vikappanupagapacchimacīvaratā , sāmaṃ dinnatā , sakasaññitā , upasampannatā , kodhavasena acchindanaṃ vā acchindāpanaṃ vāti imānettha pañca aṅgāni .
Vikappanupagapacchimacīvaratā , sāmaṃ dinnatā , sakasaññitā , upasampannatā , kodhavasena acchindanaṃ acchindāpanaṃ vāti imānettha pañca aṅgāni .
Cīvaraacchindanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Cīvaraacchindanasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .