Nāvaṭṭhakathāvaṇṇanā
Nāvaṭṭhakathāvaṇṇanā
99. Pubbe
V0.116 pāse baddhasūkaraupamāya vuttā eva .
99. Nāvaṭṭhakathāyaṃ thullaccayampi pārājikampi hotīti ettha paṭhamaṃ ṭhānā acāvetvā mutte thullaccayaṃ , paṭhamaṃ pana ṭhānā cāvetvā mutte pārājikanti veditabbaṃ . 99. Nāvaṭṭhakathāyaṃ pana yā bandhanā muttamatte ṭhānā na cavatīti iminā caṇḍasote baddhanāvaṃ paṭikkhipati .
Tāva dukkaṭan ti ‘‘ bandhanaṃ moceti , āpatti dukkaṭassā ’’ ti evaṃ mocentassa paññattaṃ dukkaṭaṃ sandhāya vuttaṃ .
Thullaccayampi pārājikampi hotīti ettha paṭhamaṃ ṭhānā acāvetvā mutte thullaccayaṃ , paṭhamaṃ ṭhānā cāvetvā mutte pārājikanti veditabbaṃ .
99. Nāvaṭṭhakathāyaṃ thullaccayampi pārājikampi hotīti ettha paṭhamaṃ ṭhānā acāvetvā mutte thullaccayaṃ , paṭhamaṃ pana ṭhānā cāvetvā mutte pārājikanti veditabbaṃ .
‘‘ Pāse baddhasūkaro viyā ’’ tiādinā vuttaṃ sandhāyāha ‘‘ tattha yutti pubbe vuttā evā ’’ ti .
Pāse baddhasūkaro viyātiādinā vuttaṃ sandhāyāha ‘‘ tattha yutti pubbe vuttāevā ’’ ti .
Vippanaṭṭhā nāvāti visamavātādīhi vināsaṃ patvā udake nimujjitvā heṭṭhā bhūmitalaṃ appatvā majjhe ṭhitaṃ sandhāya vadati .
Vipannaṭṭhanāvāti visamavātehi desantaraṃ palātā , bhijjitvā vā vināsaṃ patvā udake nimujjitvā heṭṭhā bhūmitalaṃ appatvā sāmikehi ca apariccattālayā vuccati .
Teneva ‘‘ adho vā opilāpentassa … pe … nāvātalena phuṭṭhokāsaṃ mukhavaṭṭiṃ atikkantamatte pārājikan ’’ ti vuttaṃ .
Opilāpentassāti osīdāpentassa .
Atikkantamatteti phuṭṭhokāsaṃ atikkantamatte .
Eseva nayoti muttamatte pārājikanti dasseti .
‘‘ Thale ṭhapitāya nāvāya na phuṭṭhokāsamattamevā ’’ ti pāṭho .
Nāvākaḍḍhanayoggamahāyottatāya yottakoṭito paṭṭhāya sakalampi ‘‘ ṭhānan ’’ ti vuttaṃ .
Asatipi vāte yathā vātaṃ gaṇhāti , tathā ṭhapitattā ‘‘ vātaṃ gaṇhāpetī ’’ ti vuttaṃ .
Balavā ca vāto āgammāti iminā
M2.142 asati vāte ayaṃ payogo katoti dasseti .
‘‘ Vāto āgammāti vacanato vātassa natthikāle payogassa katattā avahāro natthi , atthikāle ce kato , avahārovā ’’ ti vadanti .
Balavā ca vāto āgammāti iminā asati vāte ayaṃ payogo katoti dasseti .
Puggalassa natthi avahāroti sukkhamātikāyaṃ ujukaraṇanayena vuttaṃ .
Taṃ attano pādena anakkamitvā hatthena ca anukkhipitvā aññasmiṃ daṇḍādīsu bandhitvā ṭhapite yujjati , attano pādena akkamitvā hatthena ca ukkhipitvā ṭhitassa pana balavavātena chattacīvarādīsu pahaṭesu pakatiṃ vijahitvā daḷhataraṃ akkamanagahaṇādipayogo abhinavo kātabbo siyā .
Itarathā chattacīvarādīni vā vigacchanti , avahārako vā sayaṃ patissati , nāvā ca tadā na gamissati .
Tasmā īdise abhinavappayoge sati avahārena bhavitabbaṃ .
Sukkhamātikāyaṃ ujukatāya udakāgamanakāle kātabbakiccaṃ natthīti taṃ idha nidassanaṃ na hoti .
Dāsaṃ pana pakatiyā palāyantaṃ ‘‘ sīghaṃ yāhī ’’ ti vatvā pakatigamanato turitagamanuppādanādinā idha nidassanena bhavitabbanti amhākaṃ khantiV1.158 , vīmaṃsitvā gahetabbaṃ .
Vāte āgatepi yattha atilahukattā nāvāya kañci payogaṃ akatvā pakatiyā avahārako tiṭṭhati , tatthidaṃ aṭṭhakathāyaṃ vuttanti gahetabbaṃ .Teneva ‘‘ puggalassa natthi avahāro ’’ ti vuttaṃ .
Sati pana vāte kato payogo ṭhānācāvanapayogoyevāti mātikāujukaraṇe viya attheva avahāroti daṭṭhabbaṃ .
Ṭhānācāvanapayogo na hotīti sukkhamātikāujukaraṇe viya asati vāte katapayogattā .
Bhaṇḍadeyyaṃ pana hotīti nāvāsāmikassa bhaṇḍadeyyaṃ hoti .
‘‘ Bhaṇḍadeyyaṃ pana kesanti ce ?
Yesaṃ hatthe kahāpaṇāni gahitāni , tesaṃ vā , nāvāsāminā nāvāya aggahitāya nāvāsāmikassa vā ’’ ti anugaṇṭhipade vuttaṃ .
Nāvaṭṭhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .