Ārāmaṭṭhakathāvaṇṇanā
Ārāmaṭṭhakathāvaṇṇanā
102. Ārāmaṭṭhakathāyaṃ bandhanan ti pupphānaṃ vaṇṭe patiṭṭhitaṭṭhānaṃ .
102. Ārāmaṭṭhakathāyaṃ ārāmaṃ abhiyuñjatīti idaṃ abhiyogakaraṇaṃ paresaṃ bhūmaṭṭhabhaṇḍādīsupi kātuṃ vaṭṭatiyeva .
Ārāmādithāvaresu pana yebhuyyena abhiyogavaseneva gahaṇasambhavato ettheva pāḷiyaṃ abhiyogo vutto , iti iminā nayena sabbatthāpi sakkā ñātunti gahetabbaṃ .
Abhiyuñjatīti codeti aḍḍaṃ karoti .
Adinnādānassa payogattāti sahapayogamāha vatthumhiyeva katapayogattā .
Sahapayogavasena hetaṃ dukkaṭaṃ .
Adinnādānassa payogattāti sahapayogamāha .
Vatthumhiyeva katapayogattā sahapayogavasena hetaṃ dukkaṭaṃ .
Vinicchayappasutan ti vinicchaye niyuttaṃ .
Sayampīti abhiyuñjakopi .
Kakkhaḷoti dāruṇo .
Dhuraṃ nikkhipatīti ussāhaṃ ṭhapeti , attano santakakaraṇe nirussāho hotīti attho .
‘‘ Kiṃ karomi kiṃ karomī ’’ ti evaṃ kiṅkārameva paṭissuṇanto viya caratīti kiṅkārapaṭissāvī , tassa bhāvo kiṅkārapaṭissāvibhāvo , tasmiṃ , attano vasavattibhāveti vuttaṃ hoti .
Kūṭaḍḍakārakopi
V2.127 sace dhuraṃ na nikkhipati , natthi avahāroti āha ‘‘ sace sayampi katadhuranikkhepo hotī ’’ ti .
Sayampīti abhiyuñjakopi .
Katadhuranikkhepoti ‘‘ na dāni naṃ imassa dassāmī ’’ ti evaṃ tassa dāne katadhuranikkhepo .
Kiṅkārappaṭissāvibhāveti ‘‘ kiṃ karomi kiṃ karomī ’’ ti evaṃ kiṅkārameva paṭissuṇanto vicaratīti kiṅkārapaṭissāvī , tassa bhāvo kiṅkārapaṭissāvibhāvo , tasmiṃ , attano vasavattibhāveti vuttaṃ hoti .Ukkocaṃ datvāti lañjaṃ datvā .
Ukkocan ti lañjaṃ .
Kūṭavinicchayikānan ti kūṭavinicchaye niyuttānaṃ vinayadharānaṃ .
‘‘ Gaṇhā ’’ ti avatvā ‘‘ asāmikassa sāmiko ayan ’’ tiādinā pariyāyena vuttepi tassa santakabhāvaṃ paricchinditvā pavattavacanattā kūṭavinicchayaṃ karontānaṃ kūṭasakkhīnañca pārājikameva .
Asatipi cettha ṭhānācāvane ubhinnaṃ dhuranikkhepoyeva ṭhānācāvanaṭṭhāne tiṭṭhati .
Imasmiṃ dhuranikkhepe pārājike sāmikassa vimatuppādanapayoge kate thullaccayaṃ , tasseva dhuranikkhepapayoge nipphādite pārājikaṃ .
Sabbesaṃ pārājikan ti kūṭavinicchayikādīnaṃ .
Ayaṃ vatthusāmītiādikassa ubhinnaṃ dhuranikkhepakaraṇahetuno payogassa karaṇakkhaṇeva pārājikaṃ hotīti veditabbaṃ .
Sace pana sāmikassa vimati ca dhuranikkhepo ca kamena uppajjanti , payogasamuṭṭhāpakacittakkhaṇe pārājikameva hoti , na thullaccayaṃ .
Yadi vimatiyeva uppajjati , tadā thullaccayamevāti veditabbaṃ , ayaṃ nayo sabbattha yathānurūpaṃ gahetabbo .
Dhuranikkhepavaseneva parājayoti sāmiko ‘‘ ahaṃ na muccāmī ’’ ti dhuraṃ anikkhipanto aṭṭo parājito nāma na hotīti dasseti .
Sayaṃ parājayaṃ pāpuṇātīti kūṭaḍḍakārako parājayaṃ pāpuṇāti .
Ārāmaṭṭhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .