Vinītavatthuvaṇṇanā
223. Sekkhabhūmiyan ti iminā jhānabhūmimpi saṅgaṇhāti .
223. Sekkhabhūmiyan ti iminā jhānabhūmimpi saṅgaṇhāti .
Tiṇṇaṃ vivekānan ti kāyacittaupadhivivekānaṃ .
Tiṇṇaṃ vivekānan ti kāyacittaupadhivivekānaṃ .
Piṇḍāya caraṇassa bhojanapariyosānattā vuttaṃ ‘‘ yāva bhojanapariyosānan ’’ ti .
Piṇḍāya caraṇassa bhojanapariyosānatāya vuttaṃ ‘‘ yāva bhojanapaayosānan ’’ ti .
Bhutvā āgacchantassapi
V2.259 puna vuttanayeneva sambhāvanicchāya cīvarasaṇṭhapanādīni karontassa dukkaṭameva .Antaraghare bhutvā āgacchantassāpi vuttanayeneva sambhāvanicchāya cīvarasaṇṭhāpanādīni karontassa dukkaṭameva , pāḷiyaṃ pana dukkarādivatthūsu ‘‘ anāpatti anullapanādhippāyassā ’’ ti idaṃ thullaccayenāpi anāpattidassanatthaṃ vuttaṃ .
Ullapanādhippāyassāpi hi ‘‘ nāvuso , dukkaraṃ aññaṃ byākātun ’’ ti vutte thullaccayameva attupanāyikattābhāvatoti daṭṭhabbaṃ .
225. Ārādhanīyo , āvuso , dhammo āraddhavīriyenāti vatthudvayaṃ ekasadisampi dvīhi bhikkhūhi visuṃ visuṃ ārocitattā bhagavatā vinicchinitaṃ sabbampi vinītavatthūsu āropetabbanti pāḷiyaṃ āropitaṃ .
226. Pasādabhaññan ti
M2.292 kevalaṃ pasādamattena bhaṇanaṃ , na pana ‘‘ sabhāvato ete arahantoyevā ’’ ti cintetvā .
Tenevettha anāpatti vuttā .
Yadi pana ‘‘ ete sabhāvato arahantoyevā ’’ ti maññamāno ‘‘ āyantu bhonto arahanto ’’ tiādīni vadati , na sampaṭicchitabbaṃ . 227. Na dānāhaṃ tattha gamissāmīti puna tattha vasitaṭṭhāne na gamissāmi , evaṃ sati paṭhamaṃ gato ayaṃ puna ca nāgato , tasmā arahāti maññissantīti adhippāyo .
Taṃ ṭhānan ti āvāsaṃ vātiādinā pubbe paricchinnaṭṭhānaṃ .
227. Padasā gamanaṃ sandhāya katikāya katattā ‘‘ yānena vā ’’ tiādimāha .
Tattha vijjāmayiddhiṃ sandhāya ‘‘ iddhiyā ’’ ti vuttaṃ .
Padasā gamanaṃ sandhāya katikāya katattā yānenātiādi vuttaṃ .
Vijjāmayiddhiṃ sandhāya ‘‘ iddhiyā ’’ ti vuttaṃ ullapanādhippāyassa abhiññiddhiyā asambhavato .
Aññamaññaṃ rakkhantīti ‘‘ yo imamhā āvāsā paṭhamaṃ pakkamissati , taṃ mayaṃ ‘ arahā ’ ti jānissāmā ’’ ti evaṃ katikāya katattā apubbācarimaṃ asuddhacittena gacchantāpi saha nikkhantabhāvato aññamaññaṃ rakkhanti .
Keci pana ‘‘ hatthapāsaṃ avijahitvā aññamaññassa hatthaṃ gaṇhanto viya gacchantopi ‘ uṭṭhetha gacchāma , etha gacchāmā ’ ti evaṃ saṃvidahitvā gamane pubbāparaṃ gacchantopi nāpajjatī ’’ ti vadanti .
Aññamaññaṃ rakkhantīti ullapanādhippāye
M1.248 satipi ekassāpi paṭhamagamanābhāvā rakkhanti .
Sace pana katikaṃ katvā nisinnesu ekaṃ dve ṭhapetvā avasesā ullapanādhippāyena ekato gacchanti , gatānaṃ sabbesaṃ pārājikameva .
Tesu yassa ullapanādhippāyo natthi , tassa anāpatti .Etaṃ pana adhammikaṃ katikavattan ti ‘‘ idha arahantoyeva vasantūti yadi bhikkhū katikaṃ karonti , etaṃ adhammikaṃ katikavattan ’’ ti cūḷagaṇṭhipade vuttaṃ .
Heṭṭhā vuttaṃ pana sabbampi katikavattaṃ sandhāya etaṃ vuttanti amhākaṃ khanti , vīmaṃsitvā gahetabbaṃ .
Etan ti heṭṭhā vuttaṃ sabbaṃ katikavattaṃ .
Nānāverajjakāti nānājanapadavāsino .
Nānāverajjakāti nānājanapadavāsino .
Saṅghalābhoti yathāvuḍḍhaṃ attano pāpuṇanakoṭṭhāso .
Ayañca paṭikkhepo imināva nīhārena bahisīmaṭṭhānaṃ avisesena saṅghalābhassa sāmibhāvāpādanaṃ sandhāya kato .
Visesato pana bahisīmaṭṭhānampi paricchinditvā ekekakoṭṭhāsato ‘‘ ettakaṃ dātuṃ , īdisaṃ vā dātuṃ , ettakānaṃ vā dātuṃ , īdisassa vā dātuṃ ruccati saṅghassā ’’ ti apalokanakammaṃ katvā dātuṃ vaṭṭati .
Saṅghalābhoti yathāvuḍḍhaṃ pāpuṇanakakoṭṭhāso .
Ayañca paṭikkhepo avisesetvā karaṇaṃ sandhāya kato , visesetvā pana ‘‘ ettako asukassā ’’ ti paricchinditvā apaloketvā dātuṃ vaṭṭati .
228. Āyasmā ca lakkhaṇotiādīsu ko panāyasmā lakkhaṇo , kasmā cassa lakkhaṇoti nāmaṃ ahosi , ko cāyasmā mahāmoggallāno , kasmā ca sitaṃ pātvākāsīti taṃ sabbaṃ pakāsetuṃ ‘‘ yvāyan ’’ tiādi āraddhaṃ .
Lakkhaṇasampannenāti purisalakkhaṇasampannena .
Brahmasamenāti
V2.260 brahmattabhāvasamena .
228. Idhāti ‘‘ ko nu kho ’’ tiādinā vutte pañhākamme .
Dhammadhātu sabbaññutaññāṇaṃ .
228. Dhammadhātūti sabbaññutaññāṇaṃ , dhammānaṃ sabhāvo vā .Īsakaṃ hasitaṃ sitanti vuccatīti āha ‘‘ mandahasitan ’’ ti .
Aṭṭhikasaṅkhalikan ti nayidaṃ aviññāṇakaṃ aṭṭhisaṅkhalikamattaṃ , atha kho eko petoti āha ‘‘ petaloke nibbattaṃ sattan ’’ ti .
Ete attabhāvāti petattabhāvā .
Na āpāthaṃ āgacchantīti devattabhāvā viya pakatiyā āpāthaṃ na āgacchanti .
Tesaṃ pana
M2.293 ruciyā āpāthaṃ āgaccheyyuṃ .Manussānaṃ dukkhābhibhūtānaṃ anāthabhāvadassanapadaṭṭhānā karuṇāti āha ‘‘ kāruññe kattabbe ’’ ti .
Attano ca sampattiṃ buddhañāṇassa ca sampattinti paccekaṃ sampatti-saddo yojetabbo .
Tadubhayaṃ vibhāvetuṃ ‘‘ tañhī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha ‘‘ attano ca sampattiṃ anussaritvā sitaṃ pātvākāsī ’’ ti padaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ .
Dhammadhātūti sabbaññutaññāṇaṃ sandhāya vadati , dhammadhātūti vā dhammānaṃ sabhāvo .
Upapattīti jāti .
Upapattisīsena hi tathārūpaṃ attabhāvaṃ vadati .
Dussaddhāpayā honti , tadassa tesaṃ dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya .
Dussaddhāpayāti idañca na lakkhaṇattheraṃ sandhāya vuttaṃ , ye pana suṇanti ‘‘ evaṃ kira vuttan ’’ ti , te sandhāya .
Atha lakkhaṇatthero kasmā na addasa , kimassa dibbacakkhu natthīti ?
No natthi , mahāmoggallāno pana āvajjento addasa , itaro anāvajjanena na addasa .
Upapattīti attabhāvaṃ sandhāya vadati .
Dussaddhāpayā hontīti puthujjane sandhāya vuttaṃ , na lakkhaṇattherādike ariyapuggale
V1.217 .Vituḍentīti vinivijjhitvā ḍenti , asidhārūpamehi tikhiṇehi lohatuṇḍakehi vijjhitvā vijjhitvā ito cito ca gacchantīti attho .
Tenāha ‘‘ vinivijjhitvā gacchantī ’’ ti .
‘‘ Vitudantī ’’ ti vā pāṭho .
Phāsuḷantarikāhīti bhummatthe nissakkavacanaṃ .
Lohatuṇḍakehīti lohasalākāsadisehi , kāḷalohamayeheva vā tuṇḍakehi .
Vituḍentīti vinivijjhitvā ḍenti gacchanti , phāsuḷantarikāyo chiddāvachiddaṃ katvā tāhi gacchantīti nissakkavasena attho .
Vitudentīti pāṭhe phāsuḷantarikāhīti ādhāratthe nissakkavacanaṃ .
Lohatuṇḍehīti kāḷalohamayehi tuṇḍehi .
Pasādussadāti iminā aṭṭhisaṅghātamattaṃ hutvā paññāyamānānampi kāyappasādassa balavabhāvaṃ dasseti .
Pakkagaṇḍasadisāti iminā pana ativiya mudusabhāvataṃ dasseti .
Acchariyaṃ vatāti garahanacchariyaṃ nāmetaṃ .
Acchariyaṃ vatāti garahitabbatāya accharaṃ paharituṃ yuttarūpaṃ .
Cakkhubhūtāti sampattadibbacakkhukā , lokassa cakkhubhūtāti evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo .
Cakkhubhūtāti lokassa cakkhu viya bhūtā sañjātā , cakkhusadisātipi attho .
Yatrāti hetuatthe nipātoti āha ‘‘ yatrāti kāraṇavacanan ’’ ti .
Appamāṇe sattanikāye , te ca kho vibhāgena kāmabhavādibhede bhave , nirayādibhedā gatiyo , nānattakāyanānattasaññīādiviññāṇaṭṭhitiyo , tathārūpe sattāvāse ca sabbaññutaññāṇañca me upanetuṃ paccakkhaṃ karontena .
Goghātakoti gunnaṃ abhiṇhaṃ hananako .
Tenāha ‘‘ vadhitvā vadhitvā ’’ ti .
Tassāti gunnaṃ hananakammassa .
Aparāpariyakammassāti aparāpariyavedanīyakammassa .
Balavatā goghātakakammena vipāke
V2.261 dīyamāneM2.294 aladdhokāsaṃ aparāpariyavedanīyaṃ , tasmiṃ vipakkavipāke idāni laddhokāsaṃ ‘‘ avasesakamman ’’ ti vuttaṃ .
Tasseva kammassāti yena goghātakakammeneva niraye nibbatto , tassevāti atthe gayhamāne ekāya cetanāya bahupaṭisandhiyo hontīti āpajjati , na cetaṃ yuttaṃ ekassa ambādibījassa anekaṅkuruppatti viyāti taṃ pariharanto āha tassa nānācetanāhi āyūhitassātiādi , tena goghātakakammakkhaṇe pubbacetanā aparacetanā sanniṭṭhāpakacetanāti ekasmimpi pāṇātipāte bahū cetanā honti , nānāpāṇātipātesu vattabbameva natthi .
Tattha ekāya cetanāya narake pacitvā tadaññacetanāsu ekāya aparāpariyacetanāya imasmiṃ petattabhāve nibbattoti dasseti , tenāha ‘‘ avasesakammaṃ vā kammanimittaṃ vā ’’ ti .
Ettha ca kammasarikkhavipākuppattiṃ sandhāya kammakammanimittānameva gahaṇaṃ kataṃ , na gatinimittassa , tenāha ‘‘ aṭṭhirāsiyeva nimittaṃ ahosī ’’ ti .Kammasabhāgatāyāti kammassa sabhāgabhāvena sadisabhāvena .
Ārammaṇasabhāgatāyāti ārammaṇassa sabhāgabhāvena sadisabhāvena .
Yādise hi ārammaṇe pubbe taṃ kammaṃ tassa ca vipāko pavatto , tādiseyeva ārammaṇe idaṃ kammaṃ imassa vipāko ca pavattoti katvā vuttaṃ ‘‘ tasseva kammassa vipākāvasesenā ’’ ti .
Bhavati hi taṃsadisepi tabbohāro yathā so eva tittiro , tāniyeva osadhānīti .
Yasmā kammasarikkhakavisaye ‘‘ kammaṃ vā kammanimittaṃ vā ’’ ti dvayameva vuttaṃ , yasmā ca gatinimittaṃ viya kammaṃ kammanimittañca kammato bhinnaṃ visuṃ hutvā na tiṭṭhati , tasmā sarikkhakavipākadānassa kāraṇabhāvato yattha kammasarikkhakena vipākena bhavitabbaṃ , tattha kammaṃ vā kammanimittaṃ vā gahetvā paṭisandhi hotīti vadanti .
Tenevāha –
‘‘ tassa kira … pe … nimittaṃ ahosī ’’ ti .
Tattha nimittaṃ ahosīti pubbe katūpacitassa petūpapattinibbattanavasena katokāsassa tassa kammassa nimittabhūtaṃ idāni tathā upaṭṭhahantaṃ tassa vipākassa nimittaṃ ārammaṇaṃ ahosi .
Soti goghātako .
Aṭṭhikasaṅkhalikapeto jāto kammasarikkhakavipākavasena .
Pāḷiyaṃ vitacchentīti tuṇḍehi tacchento viya luñcanti .
Virājentīti vilikhanti .
229. Pesiyo katvāti gāviṃ vadhitvā vadhitvā gomaṃsaṃ phāletvā pesiyo katvā .
Sukkhāpetvāti kālantaraṃ ṭhapanatthaṃ sukkhāpetvā .
Sukkhāpitamaṃsapesīnañhi vallūra samaññāti .
229. Vallūravikkayenāti
M1.249 sukkhāpitamaṃsavikkayena .Nippakkhacammeti vigatapakkhacamme .
Nippakkhacammeti vigatapakkhalomacamme .
Urabbhe hantīti orabbhiko .
Eḷaketi aje .
Nivāpapuṭṭheti attanā dinnanivāpena posite asinā vadhitvā vadhitvā vikkiṇanto .
Ekaṃ migan ti dīpakamigaṃ .
Ekaṃ migan ti dīpakamigaṃ .
Kāraṇāhīti yātanāhi .
Ñatvāti kammaṭṭhānaṃ ñatvā .
Kāraṇāhīti ghātanāhi .
Ñatvāti kammaṭṭhānaṃ ñatvā .
Pesuññupasaṃhāravasena ito sutaṃ amutra , amutra vā sutaṃ idha sūcetīti sūcako .
Anayabyasanaṃ pāpesi manusseti sambandho .
Vinicchayāmaccoti raññā aḍḍakaraṇe ṭhapito vinicchayamahāmatto .
So hi gāmajanakāyaṃ kūṭaṭṭhena vañcetīti ‘‘ gāmakūṭo ’’ ti vuccati .
Keci ‘‘ tādisoyeva gāmajeṭṭhako gāmakūṭo ’’ ti vadanti .
Samena bhavitabbaṃ
M2.295 dhammaṭṭhoti vattabbato .
Rahassaṅge nisīdanavasena visamā nisajjā ahosi .Phusantoti theyyāya phusanto .
230. Anissaroti mātugāmo sasāmiko attano phasse anissaro .
Dhaṃsitvāti bhassitvā
V2.262 apagantvā .Maṅganavasena ulatīti maṅguli , virūpabībhacchabhāvena pavattatīti attho .
Tenāha ‘‘ virūpaṃ duddasikaṃ bībhacchan ’’ ti .
230. Maṅganavasena ulatīti maṅguli , virūpabībhacchabhāvena pavattatīti attho .
Uddhaṃ uddhaṃ agginā pakkasarīratāya uppakkaṃ , heṭṭhato paggharaṇavasena kilinnasarīratāya okilinī , ito cito ca aṅgārasamparikiṇṇatāya okirinī .
Tenāha ‘‘ sā kirā ’’ tiādi .
Aṅgāracitaketi aṅgārasañcaye .
Sarīrato paggharanti asuciduggandhajegucchāni sedagatāni .
Tassa kira raññoti kāliṅgassa rañño .
Nāṭakinīti naccanakicce adhigatā itthī .
Sedan ti sedanaṃ , tāpananti attho .
Asīsakaṃ kabandhaṃ hutvā nibbatti kammāyūhanakāle tathā nimittaggahaṇaparicayato .
Lāmakabhikkhūti hīnācāratāya lāmako , bhikkhuvesatāya bhikkhāhārena jīvanato ca bhikkhu .
Cittakeḷin ti cittaruciyaṃ anācārakīḷaṃ .
Cittakeḷin ti cittaruciyaṃ taṃ taṃ kīḷanto .
Ayamevāti bhikkhuvatthusmiṃ vuttanayo eva .
231. Nissevālapaṇakakaddamoti tilabījakādisevālena nīlamaṇḍūkapiṭṭhivaṇṇena udakapiṭṭhe udakaṃ nīlavaṇṇaṃ kurumānena paṇakena kaddamena ca virahito .
Uṇhabhāvena tapanato tapaṃ udakaṃ assāti tapodakāti vattabbe ka-kāralopaṃ katvā ‘‘ tapodā ’’ ti vuccati .
231. Nissevālapaṇakakaddamoti tilabījakādibhedena sevālena nīlamaṇḍūkapiṭṭhivaṇṇena udakapiṭṭhaṃ chādetvā nibbattapaṇakena kaddamena ca virahito .
Sundarehi titthehīti sukhāvagāhaṇaṭṭhānatāya kaddamādidosavirahato ca sundarehi titthehi .
Tato udakadahato taṃhetu , taṃ upanissāyāti attho .
Nāgabhavanagatopi hi so rahado tato uparimanussaloke jalāsayena sambandho hoti .
Tena vuttaṃ ‘‘ tato ayaṃ tapodā sandatī ’’ ti .
Atha vā tatoti nāgabhavane udakadahato ayaṃ tapodā sandati .
Tañhi uparibhūmitalaṃ ārohati , uṇhabhāvena tapanato tapaṃ udakaṃ etissāti anvatthanāmavasena tapodāti vuccati .
Petalokoti petānaṃ āvāsaṭṭhānaṃ .
Keci pana ‘‘ petalokoti lohakumbhīnirayā idhādhippetā ’’ ti vadanti , nagarassa pana
M2.296 parito pabbatapādavanantaresu bahū petāvāsāpi santeva .
Svāyamattho petavatthupāḷiyā lakkhaṇasaṃyuttena imāya ca vinītavatthupāḷiyā dīpetabbo .
Petalokoti pakaṭṭhena akusalakammena sugatito duggatiṃ itānaṃ gatānaṃ loko samūho , nivāsaṭṭhānaṃ vā .Katahatthāti thirataraṃ lakkhesu avirajjhanasarakkhepā .
Īdisā pana tattha vasībhūtā katahatthā nāma honti , tasmā yo sippameva uggaṇhāti , so katahattho nāma na hoti , ime pana katahatthā , ciṇṇavasībhāvāti vuttaṃ hoti .
Sippadassanavasena kataṃ rājakulāni upecca asanaṃ sarakkhepo etehīti katupāsanā , rājakulādīsu dassitasippāti vuttaṃ hoti .
Katahatthāti dhanusippe suṭṭhu sikkhitahatthā , avirajjhanalakkhavedhāti attho .
Sippadassanavasena rājakulādīsu rājasamūhaṃ upecca kataṃ asanaṃ sarakkhepo etesanti katupāsanā , sabbattha dassitasippāti attho .
Pabhaggoti parājito .
Pabhaggoti pabhañjito , parājitoti attho .
232. Na
M0.174 uppaṭipāṭiyāti na sīhokkantavasena anussari .
Tasmā antarābhavabhūtā ekā eva jātīti paṭivijjhatīti attho .
232. Āneñjasamādhin tiV1.218 arūpasamāpattiyaṃ niruddhe satipi saddakaṇṭakena uṭṭhānāraho rūpāvacarasamādhiyeva idha vattabboti āha anejaṃ acalan tiādi . 232. Dosadassana
V2.263 pubbaka rūpa virāga bhāvanā saṅkhāta paṭipakkha bhāvanāvasena paṭighasaññānaṃ suppahīnattā mahatāpi saddena arūpasamāpattito na vuṭṭhāti , tathā pana na suppahīnattā sabbarūpāvacarasamāpattito vuṭṭhānaṃ siyāti idha āneñjasamādhīti catutthajjhānasamāpatti adhippetāti āha ‘‘ anejaṃ acalaṃ kāyavācāvipphandavirahitaṃ catutthajjhānasamādhin ’’ ti .
Aññattha pana samādhipaccanīkānaṃ atidūratāya na iñjatīti āneñjoti arūpāvacarasamādhi vuccati .Samādhiparipanthake dhammeti vitakkavicārādike sandhāya vadati .
Vitakkādīsu ādīnavasallakkhaṇassa na suṭṭhukatabhāvaṃ sandhāyāha ‘‘ na suṭṭhu parisodhetvā ’’ ti .
Samādhiparipanthaketi vitakkādike sandhāya vadati , idaṃ pana paṭhamabodhiyaṃ uppannampi vatthuṃ anācāramattavasena bhikkhūhi coditepi bhagavatā ‘‘ anāpatti , bhikkhave , moggallānassā ’’ ti ( pārā .228) evaṃ āyatiṃ attanā paññapiyamānapārājikānuguṇaṃ tadā eva vinītanti dhammasaṅgāhakattherehi pacchā paññattassa imassa sikkhāpadassa vinītavatthubhāvena saṅgahamāropitanti daṭṭhabbaṃ .
Nanu cāyamāyasmā mahāmoggallāno bhagavato paṭhamavasseva abhinavappattaarahatto , idañca uttarimanussadhammapārājikaṃ vīsatimavassato upari paññattaṃ , kathaṃ imassa vatthuno imasmiṃ pārājike bhagavatā vinicchitabhāvo vuttoti ?
Nāyaṃ doso .
Ayañhettha ācariyānaṃ kathāmaggo – apaññattepi sikkhāpade therassa vacanaṃ sutvā ‘‘ attano appatirūpaṃ uttarimanussadhammaṃ esa vadatī ’’ ti maññamānā bhikkhū therassa dosaṃ āropentā ujjhāyiṃsu .
Bhagavā ca therassa tathāvacane kāraṇaṃ dassetvā niddosabhāvaṃ karonto ‘‘ anāpatti , bhikkhave , moggallānassā ’’ ti āha .
Saṅgītikārakā pana uttarimanussadhammādhikārattā tampi vatthuṃ ānetvā idha āropesunti .
Sāvakānaṃ uppaṭipāṭiyā anussaraṇaṃ natthīti dassetuṃ ‘‘ na uppaṭipāṭiyā ’’ ti āha .
Sāvakānaṃ uppaṭipāṭiyā anussaraṇābhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ na uppaṭipāṭiyā ’’ ti vuttaṃ .
Asaññasamāpattin ti saññāvirāgabhāvanāya vāyokasiṇanibbattitaṃ
M2.297 catutthajjhānasamāpattiṃ vadati .Pubbenivāsañāṇaṃ cutipaṭisandhiṃ gaṇhantampi anantarapaccayakkamavantānaṃ arūpadhammānaṃ vaseneva gaṇhātīti āha –
‘‘ tatiye attabhāve cutimeva addasā ’’ ti .
Nayato sallakkhesīti vaṭṭe saṃsaraṇakasattānaṃ khandhānaṃ abhāvakālo nāma natthi , asaññabhave pana acittakā hutvā pañca kappasatāni pavattanti , iminā nayena sallakkhesi .
Dukkaraṃ katan ti khandhavikalassa pubbenivāsassa anussaraṇaṃ ṭhapetvā sammāsambuddhaṃ na sakkā aññehi kātunti nayato sallakkhentenapi dukkaraṃ katanti adhippāyo .
Paṭividdhāti paṭividdhasadisā .
Yathā nāma koci dhanusippe katahattho ekaṃ kesasaṅkhātaṃ vālaṃ satakkhattuṃ vidāletvā tato ekaṃ aṃsuṃ gahetvā vātiṅgaṇaphalassa majjhaṭṭhāne bandhitvā aparaṃ aṃsuṃ kaṇḍassa aggakoṭiyaṃ yathā tassa aṃsussa ūkāmattaṃ vā likkhāmattaṃ vā kaṇḍassa aggakoṭito adhikaṃ hutvā tiṭṭhati , evaṃ bandhitvā usabhamatte ṭhāne ṭhito kaṇḍabaddhāya vālakoṭiyā vātiṅgaṇabaddhaṃ vālassa koṭiṃ paṭivijjheyya
V2.264 , evameva imināpi kataṃ dukkaranti vuttaṃ hoti .
Dukkaraṃ katan ti anantare pañcakappasatike kāle viññāṇasantatiṃ adisvāpi asammuyhitvā parato tatiyattabhāve diṭṭhacuticittena saddhiṃ vattamānabhavapaṭisandhiyā anumānenāpi kāriyakāraṇābhāvagahaṇaṃ nāma sāvakānaṃ dukkarattā vuttaṃ .
PaṭividdhātiM1.250 paṭividdhasadisā .
Yathā nāma sattadhā phālitassa cāmaravālalomassa ekāya aggakoṭiyā aparassa vālalomaṃsuno koṭiṃ dūre ṭhatvā vijjheyya āvunanto viya paṭipādeyya , evameva imināpi dukkaraṃ katanti vuttaṃ hoti .Etadaggan ti eso aggo .
Yadidan ti yo ayaṃ .
Liṅgavipallāsavasenetaṃ vuttaṃ .
Etadaggan ti eso aggo .
Yadidan ti yo ayaṃ .
Vinītavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā .