10. Paṭhamasaṅghabhedasikkhāpadavaṇṇanā
409.‘‘ Vajjaṃ
V0.182 na phuseyyā ’’ ti ca pāṭho . 410. Dasame ye dubbalā honti appathāmā , na sakkonti araññakādīni sevantā dukkhassantaṃ kātuṃ , te sandhāyāha ‘‘ bahūnaṃ kulaputtānaṃ maggantarāyāya saṃvattantī ’’ ti .
410. Tesaṃ anurūpājānanato asabbaññū assa .
410. Dasame
M1.295V1.258 bahūnan ti dubbalatāya araññādisevāya cittaṃ samāhitaṃ kātuṃ asakkontānaṃ .
Dukkhassantakiriyāya tasmiṃ attabhāve buddhavacanaggahaṇadhāraṇādisaṅkhātaṃ byañjanapadameva paramaṃ assa , na maggalābhoti padaparamo .
Abhisambhuṇitvāti nipphādetvā .Dhammato apetaṃ uddhammaṃ .
Adhivāsanakhantisampannoti ‘‘ khamo hoti sītassā ’’ tiādinā vuttasītuṇhādisahanalakkhaṇāya khantiyā samannāgato .
Byañjanapadameva paramaṃ assāti padaparamo .
Yassa hi puggalassa bahumpi suṇato bahumpi bhaṇato bahumpi dhārayato bahumpi vācayato na tāya jātiyā dhammābhisamayo hoti
V2.318 , ayaṃ ‘‘ padaparamo ’’ ti vuccati .
‘‘ Na , bhikkhave , asenāsanikena vassaṃ upagantabban ’’ ti ( mahāva .204) vuttattā paṭikkhittameva .
Paṭikkhittamevāti ‘‘ na , bhikkhave , asenāsanikena vassaṃ upagantabban ’’ ti ( mahāva .204) vacanato vuttaṃ , idameva vacanaṃ sandhāya pāḷiyampi ‘‘ aṭṭha māse ’’ tiādi ( pārā .409) vuttaṃ .Abhisambhuṇitvāti nipphādetvā .
Nābhisambhuṇātīti na sampādeti , araññavāsaṃ sampādetuṃ na sakkotīti vuttaṃ hoti .
Dhammato apetaṃ uddhammaṃ .
Asabbaññū assāti tesaṃ anurūpassa ajānanato asabbaññū bhaveyya .
‘‘ Na , bhikkhave , asenāsanikena vassaṃ upagantabban ’’ ti ( mahāva .204) vacanato ‘‘ cattāro pana … pe … paṭikkhittamevā ’’ ti vuttaṃ .
Idameva vacanaṃ sandhāya pāḷiyampi ‘‘ aṭṭha māse kho mayā devadatta rukkhamūlasenāsanaṃ anuññātan ’’ ti vuttaṃ .
Tīhi koṭīhīti tīhi ākārehi , tīhi kāraṇehīti attho .
Tikoṭiparisuddhan ti parassa pāpapasaṅganivāraṇatthaṃ vuttaṃ , na paṭiccakammanivāraṇatthaṃ koṭīhīti ākārehi .
Parisuddhan ti vimuttaṃ .
Dasahi lesehi uddissa kataṃ samaṇā paribhuñjanti , assamaṇā imeti sāsanassa garahabhāvo āgaccheyya
M0.205 , garahapaccayā loko vā apuññaṃ ariyūpavādaṃ pasaveyya , tehi vimuttanti attho .
Vāguran ti migajālaṃ .
Tīhi koṭīhīti asuddhamūlehi .
Ettha ca bhikkhūnaṃ catūsu kulesu pakkapiṇḍiyālopabhojananissitatāya , macchamaṃsabhojanavirahitassa ca kulassa dullabhatāya tattha laddhesu bhattabyañjanesu macchamaṃsasaṃsaggasaṅkāya , dunnivāraṇatāya ca bhikkhūnaṃ sarīrayāpanampi na siyāti bhagavatā macchamaṃsaṃ sabbathā appaṭikkhipitvā tīhi koṭīhi aparisuddhameva paṭikkhittaṃ .
Yadi hi taṃ bhagavā sabbathā paṭikkhipeyya , bhikkhū maramānāpi macchādisaṃsaggasaṅkitaṃ bhattaṃ na bhuñjeyyuṃ , tato taṇḍuladhaññādiṃ paṭiggahetvā nidahitvā sayaṃ pacitvā bhuñjituṃ tadupakaraṇabhūtaṃ dāsidāsaṃ , udukkhalamusalādikañca bhikkhūnaṃ pattādi viya avassaṃ gahetuṃ anujānitabbaṃ siyāti titthiyānaṃ viya gahaṭṭhāvāso eva siyā , na bhikkhuāvāsoti veditabbaṃ .Tadubhayavimuttaparisaṅkitan ti diṭṭhaṃ sutanti idaṃ ubhayaṃ anissāya ‘‘ kiṃ nu kho idaṃ bhikkhuṃ uddissa vadhitvā sampāditan ’’ ti kevalameva parisaṅkitaṃ .
Macchabandhanaṃ jālaṃ , vāgurā migabandhanī .
Jālaṃ macchabandhanaṃ .
Vāgurā migabandhanī .
Kappatīti yadi tesaṃ vacanena āsaṅkā upacchinnā hoti , vaṭṭati .
Kappatīti yadi tesaṃ vacanena saṅkā na vattati , vaṭṭati , na taṃ vacanaṃ lesakappaṃ kātuṃ vaṭṭati .
Teneva vakkhati ‘‘ yattha ca nibbematiko hoti , taṃ sabbaṃ kappatī ’’ ti .
Pavattamaṃsan ti vikkāyikamaṃsaṃ .
Maṅgalādīnan ti ādi -saddena āhunapāhunādike saṅgaṇhāti .
Pavattamaṃsan ti āpaṇādīsu pavattaṃ vikkāyikaṃ matamaṃsaṃ .
Attano atthāya vātiādinā paresaṃ atthāya kate kappiyabhāvaṃ dassetvā bhikkhūnañca aññesañca atthāya kate taṃ dassetuṃ ‘‘ matānaṃ petakiccatthāyā ’’ tiādimāha .
Yaṃ yaṃ hītiādi tassa kāraṇassa dassanatthaṃ vuttaṃ .
Puna pañcannaṃ sahadhammikānaṃ atthāya kataṃ na kappatīti vuttanti kira dhammasiritthero .
Gaṇṭhipade ‘‘ bhikkhūnameva suddhānaṃ atthāya kataṃ na vaṭṭatī ’’ ti likhitaṃ .
Aparehi pana ‘‘ matānaṃ petakiccatthāyātiādinā vuttepi kappati , bhikkhūnaṃyeva atthāyāti iminā ‘ bhikkhūnampi datvā mayaṃ bhuñjissāmā ’ ti katampi vuttaṃ .
Puna ‘ pañcasu ekaṃ uddissakataṃ itaresaṃ na kappatī ’ ti dassanatthaṃ ‘ pañcasu hi sahadhammikesūtiādi vuttan ’ ti vadantī ’’ ti vuttaṃ .
Aññatarasmiṃ pana gaṇṭhipade ‘‘ amhākanti ca rājayuttādīnanti ca vutte vaṭṭatīti vatvā ‘ tumhākan ’ ti avatvā ‘ petakiccatthāyāti vuttepi vaṭṭatī ’ ti ca dassetvā sabbattha vuttānaṃ , ādisaddena saṅgahitānañca lakkhaṇaṃ ṭhapentena ‘ bhikkhūnaṃyevā ’ tiādi vuttaṃ .
Tattha ‘ bhikkhūnaṃ uddiṭṭhe evāti adhippāyenā ’ ti vuttaṃ .
Na ‘ tumhākaṃ , amhākañcāti vutte anāpattī ’ ti dassanatthaṃ .
Kasmā ?
Missakavārassa abhāvā .
Lakkhaṇaṃ nāma vuttānaṃ , vuttasadisānañca hoti .
‘ Sace petakiccatthāyāti vuttaṭṭhāne bhikkhūnaṃ bhojanaṃ sandhāya karontī ’ ti vadanti mahāaṭṭhakathāyañca ‘ tasmiṃ vāre ca na tumhākanti vutte vaṭṭatī ’ ti vuttattā .
Teneva idhāpi ‘ petakiccatthāya , maṅgalādīnaṃ vā atthāya katepi eseva nayo ’ ti pubbe vuttatthavasena vuttaṃ .
‘ Avadhāraṇatthena missake vaṭṭatī ’ ti ce ?
‘ Kappiyamaṃsassa hi paṭiggahaṇe āpatti natthī ’ ti vacanena akappiyapaṭiggahaṇe āpattīti āpannaṃ ,‘ tañca gahetabbaṃ siyā ’ ti paṭikkhipitabbā ’’ ti vuttaṃ , taṃ sundaraṃ viya dissati , vicāretvā gahetabbaṃ .
Bhikkhūnaṃyeva atthāyāti ettha aṭṭhānappayutto eva -saddo , bhikkhūnaṃ atthāya akatamevāti sambandhitabbaṃ .
Tasmā ‘‘ bhikkhūnañca dassāma , maṅgalādīnañca atthāya bhavissatī ’’ ti missetvā katampi na vaṭṭatīti veditabbaṃ .
Keci pana ‘‘ bhikkhūnaṃyevāti
M2.360 avadhāraṇena bhikkhūnañca aññesañca atthāya kataṃ vaṭṭatī ’’ ti vadanti , taṃ na sundaraṃ .
Yattha ca nibbematiko hotīti bhikkhūnaṃ atthāya katepi sabbena sabbaṃ parisaṅkitābhāvamāha .
Yattha cāti bhikkhūnaṃ atthāya katepi .
Bhikkhūnaṃyeva atthāya akatan ti ettha aṭṭhānappayutto eva-saddo , bhikkhūnaṃ atthāya akatamevāti sambandhitabbaṃ , tasmā bhikkhūnañca maṅgalādīnañcāti missetvā katampi na vaṭṭatīti veditabbaṃ .
Keci pana yathāṭhitavasena avadhāraṇaṃ gahetvā ‘‘ vaṭṭatī ’’ ti vadanti , taṃ na sundaraṃ .Tamatthaṃ āvi kātuṃ ‘‘ sace panā ’’ tiādi vuttaṃ
V0.183 .Tamevatthaṃ āvikātuṃ ‘‘ sace panā ’’ tiādi vuttaṃ .
Itaresaṃ vaṭṭatīti ajānantānaṃ vaṭṭati , jānato evettha āpatti hotīti .
Teyevāti ye uddissa kataṃ , teyeva .
‘‘ Vattan ’’ ti iminā āpatti natthīti dasseti .
Uddisakatamaṃsaparibhogato akappiyamaṃsaparibhogassa visesaṃ dassetuṃ ‘‘ akappiyamaṃsaṃ panā ’’ tiādi vuttaṃ .
Purimasmiṃ sacittakā āpatti , itarasmiṃ acittakā .
Tenāha ‘‘ akappiyamaṃsaṃ ajānitvā bhuñjantassapi āpattiyevā ’’ ti .
‘‘ Paribhogakāle pucchitvā paribhuñjissāmīti vā gahetvā pucchitvā paribhuñjitabban ’’ ti vacanato akappiyamaṃsaṃ ajānitvā gaṇhantassa paṭiggahaṇena anāpatti siyā .
Ajānitvāpi bhuñjantasseva hi āpatti vuttā .
Vattanti vadantīti iminā āpatti natthīti dasseti .
Sallekhā vutti etesanti sallekhavuttino .
Bāhulikoti ekassa la -kārassa lopaṃ katvā vuttaṃ .
Ettha pana ‘‘ bhikkhunīnaṃ dukkaṭaṃ , itaresaṃ daṇḍakammavatthū ’’ ti vadanti .
Kappaṃ nirayamhīti asaṅkhyeyyakappaṃ .
Vivaṭṭaṭṭhāyikāleyeva saṅghabhedo hotīti .
Kappan ti āyukappaṃ .
Kappan ti asaṅkheyyakappaṃ ,‘‘ āyukappan ’’ tipi ( sārattha . ṭī .2.410) keci .
Mahākappassa hi catutthabhāgo asaṅkheyyakappo , tato vīsatimo bhāgo saṅghabhedakassa
M1.296 āyukappanti vadanti , taṃ aṭṭhakathāsu kappaṭṭhakathāya na sameti ‘‘ kappavināse eva muccatī ’’ tiādi ( vibha . aṭṭha .809)V1.259 vacanato .
Brahmaṃ puññan ti seṭṭhaṃ puññaṃ .
Kappaṃ saggamhīti ettha paṭisandhiparamparāya kappaṭṭhatā veditabbā .Kappan ti āyukappaṃ .
Saṅghabhedako hi ekaṃ kappaṃ asītibhāge katvā tato ekabhāgamattaṃ kālaṃ niraye tiṭṭheyyāti āyukappaṃ sandhāya ‘‘ kappaṃ nirayamhi paccatī ’’ ti vuttaṃ .
Kappaṭṭhakathāyaṃ ( vibha . aṭṭha .809) pana ‘‘ saṇṭhahante hi kappe kappavemajjhe vā saṅghabhedaṃ katvā kappavināseyeva muccati .
Sacepi hi sve kappo vinassissatīti ajja saṅghabhedaṃ karoti , sveva
V2.319 muccati , ekadivasameva niraye paccatī ’’ ti vuttaṃ .
Tatthāpi kappavināseyevāti āyukappavināseyevāti atthe sati natthi virodho .
Saṇṭhahanteti idampi ‘‘ sve vinassissatī ’’ ti viya abhūtaparikappanavasena vuttaṃ .
‘‘ Ekadivasameva niraye paccatī ’’ ti etthāpi tato paraṃ kappābhāve āyukappassapi abhāvatoti avirodhato atthayojanā daṭṭhabbā .
Brahmaṃ puññan ti seṭṭhaṃ puññaṃ .
Kappaṃ saggamhi modatīti etthāpi āyukappameva . 411. Laddhinānāsaṃvāsakenāti bhāvappadhānoyaṃ niddeso , laddhinānāsaṃvāsakabhāvenāti attho .
Kammanānāsaṃvāsakenāti etthāpi eseva nayo .
Aññathā nānāsaṃvāsakena sahitassa samānasaṃvāsakassapi
M2.361 saṅghassa asamānasaṃvāsakattaṃ āpajjeyya .
Tattha laddhinānāsaṃvāsako nāma ukkhittānuvattako .
So hi attano laddhiyā nānāsaṃvāsako jātoti ‘‘ laddhinānāsaṃvāsako ’’ ti vuccati .
Kammanānāsaṃvāsako nāma ukkhepanīyakammakato .
So hi ukkhepanīyakammavasena nānāsaṃvāsako hotīti ‘‘ kammanānāsaṃvāsako ’’ ti vuccati .
Virahitoti vimutto .
Kāyasāmaggīdānaṃ tesu tesu saṅghakammesu hatthapāsūpagamanavasena veditabbaṃ .
411. Kusalan ti khemaṃ .
411. Laddhinānāsaṃvāsakenāti ukkhittānuvattakabhāvena bhāvappadhānattā niddesassa .
Kammanānāsaṃvāsakenāti ukkhittabhāvena .‘‘ Bhedāya parakkameyyā ’’ ti visuṃ vuttattā bhedanasaṃvattanikassa adhikaraṇassa samādāya paggaṇhato pubbepi pakkhapariyesanādivasena saṅghabhedāya parakkamantassa samanubhāsanakammaṃ kātabbanti veditabbaṃ .
Imāni vatthūnīti aṭṭhārasa bhedakaravatthūni .
Kammenāti apalokanādīsu catūsu kammesu aññatarena kammena .
Uddesenāti pañcasu pātimokkhuddesesu aññatarena uddesena .
Vohārenāti tāhi tāhi upapattīhi ‘‘ adhammaṃ dhammo ’’ tiādiaṭṭhārasabhedakaravatthudīpakena vohārena .
Anussāvanāyāti ‘‘ nanu tumhe jānātha mayhaṃ uccākulā pabbajitabhāvaṃ bahussutabhāvañca , mādiso nāma uddhammaṃ ubbinayaṃ satthusāsanaṃ gāheyyāti cittampi uppādetuṃ tumhākaṃ yuttaṃ , kiṃ mayhaṃ avīci nīluppalavanaṃ viya sītalo , kimahaṃ apāyato na bhāyāmī ’’ tiādinā nayena kaṇṇamūle vacībhedaṃ katvā anussāvanena .
Salākaggāhenāti evaṃ anussāvetvā tesaṃ cittaṃ upatthambhetvā anivattidhamme katvā ‘‘ gaṇhatha imaṃ salākan ’’ ti salākaggāhena .
Pañcahi kāraṇehi saṅghabhedo hotīti ettha kammameva uddeso vā saṅghabhede padhānakāraṇanti veditabbaṃ .
Vohārānussāvanasalākaggāhā pana pubbabhāgā .
Aṭṭhārasavatthudīpanavasaena hi voharantena tattha rucijananatthaṃ anussāvetvā salākāya gahitāyapi abhinnova hoti saṅgho .
Yadā pana evaṃ cattāro vā atirekā vā salākaṃ gahetvā āveṇikakammaṃ vā uddesaṃ vā karonti , tadā saṅgho bhinno nāma hoti .
‘‘ Bhedāya parakkameyyā ’’ ti visuṃ vuttattā bhedanasaṃvattanikassa adhikaraṇassa samādāya paggaṇhanato pubbepi pakkhapariyesanādivasena saṅghabhedāya parakkamantassa samanubhāsanakammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti veditabbaṃ .
Yopi cāyaṃ saṅghabhedo hotīti sambandho .
Kammenāti apalokanādinā .
Uddesenāti pātimokkhuddesena .
Vohārenāti tāhi tāhi upapattīhi ‘‘ adhammaṃ dhammo ’’ tiādinā ( a . ni .3.10-39,42; cūḷava .352) vohārena , paresaṃ paññāpanenāti attho .
Anusāvanāyāti attano laddhiyā gahaṇatthameva anu punappunaṃ kaṇṇamūle mantasāvanāya , kathanenāti attho .
Salākaggāhenāti evaṃ anusāvanāya tesaṃ cittaṃ upatthambhetvā attano pakkhe paviṭṭhabhāvassa saññāṇatthaṃ ‘‘ gaṇhatha imaṃ salākan ’’ ti salākaggāhena .
Ettha ca kammameva , uddeso vā saṅghabhede padhānaṃ kāraṇaṃ , vohārādayo pana saṅghabhedassa pubbabhāgāti veditabbā .
Abbhussitan ti abbhuggataṃ .
Abbhussitan ti abbhuggataṃ .
Accheyyāti vihareyya , pavatteyyāti attho .
Accheyyāti vihareyya .
‘‘ Lajjī
V2.320 rakkhissatī ’’ ti vacanato āpattibhayena ārocanaṃ lajjīnaṃyeva bhāroti āha ‘‘ lajjīhi bhikkhūhī ’’ ti .
Alajjissapi anārocentassa āpattiyeva ‘‘ ye passanti , ye suṇantī ’’ ti vacanato .
Āpattibhayā katā lajjīhīti ettha āpattibhayena avassaṃ ārocentīti dassanatthaṃ ‘‘ lajjī rakkhissatī ’’ ti ( visuddhi .1.42; pārā . aṭṭha .1.45) porāṇavacanassānurūpatoM0.206 ‘‘ aññehi lajjīhī ’’ ti vuttaṃ .
‘‘ Lajjī rakkhissatī ’’ ti ( visuddhi .1.42; pārā . aṭṭha .1.45) vacanato āpattibhayena ārocanaṃ lajjīnaṃ eva bhāroti āha ‘‘ lajjīhi bhikkhūhī ’’ ti , alajjissapi anārocentassa āpattiyeva .Samāgacchatūti ekī
M2.362 bhavatu .
Ekībhāvo ca samānaladdhivasena hotīti āha ‘‘ ekaladdhiko hotū ’’ ti .Sampattiyāti sīlādisampattiyā .
Paṭinissajjantassa anāpattibhāvato ‘‘ sotthibhāvo tassa bhikkhuno ’’ ti vuttaṃ .
Appaṭinissajjato dukkaṭan ti visuṃ visuṃ vadantānaṃ gaṇanāya dukkaṭaṃ .
Appaṭinissajjato dukkaṭan ti visuṃ visuṃ vadantānaṃ gaṇanāya dukkaṭaṃ .
Pahontenāti gantuṃ samatthena agilānena .
Saṅghabhedassa garukabhāvato avassaṃ kattabbatādassanatthaṃ ‘‘ dūrepi bhāroyevā ’’ ti vuttaṃ , āpatti pana addhayojanabbhantare gantuṃ samatthassa agilānasseva veditabbā .
Pahontenāti gantuṃ samatthena , icchantenāti attho .
Āpatti pana aḍḍhayojanabbhantareneva agilānassa vasena veditabbā .
416. Asamanubhāsantassāti kammakārake kattuniddesoti āha ‘‘ asamanubhāsiyamānassā ’’ ti .
416. Asamanubhāsantassāti kammakārake kattuniddeso , samanubhāsanakammaṃ akariyamānassāti attho .
416. Ñattiyādīhi dukkaṭādisabbhāvaṃ sandhāya ‘‘ saṅghādisesena anāpattī ’’ ti vuttaṃ .
Assāti devadattassa .
Tatiyakammavācāya paṭinissajjanto ñattiyā dukkaṭaṃ dvīhi kammavācāhi thullaccaye ca āpajjatiyevāti āha ‘‘ paṭinissajjantassa saṅghādisesena anāpattī ’’ ti .
Odissa anuññāto nāma ummattakakhittacittavedanaṭṭādiko ‘‘ anāpatti ādikammikassā ’’ ti ariṭṭhasikkhāpade āgatattā atthīti ce ?
Yampītiādi .
Assāti devadattassa .
Sā panesā anāpatti .
So vuccatīti tattha āgatopi sakammabyāvaṭopi evaṃ vuccati .
Etenupāyenāti asamanubhāsantassa ca ādikammikassa ca vuttatthavasena .
Ṭhapetvā ariṭṭhasikkhāpadan ti tattha ādikammikapadābhāvā .
Katena bhavitabban ti samanubhāsanakammena katena bhavitabbaṃ .
Attano rucimattena vadeyyātiādikammikattā appaṭinissajjantassapi anāpattīti adhippāyena vadeyya .
Apaññatte sikkhāpade samanubhāsanakammasseva abhāvato ‘‘ na hi paññattaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamantassā ’’ ti vuttaṃ .
Sikkhāpadaṃ paññapenteneva hi samanubhāsanakammaṃ anuññātaṃ .
Uddissa anuññātatoti ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , romanthakassa romanthanan ’’ tiādiṃ ( cūḷava .273) uddissa anuññātaṃ sandhāya vadanti .
Apaññatte sikkhāpade samanubhāsanakammasseva abhāvato ‘‘ na hi paññattaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamantassā ’’ ti vuttaṃ .
Sikkhāpadaṃ paññapenteneva hi samanubhāsanakammaṃ anuññātaṃ .
Uddissa anuññātatoti ‘‘ anujānāmi , bhikkhave , romanthakassa romanthanan ’’ tiādiṃ
M1.297 ( cūḷava .273) uddissānuññātaṃ sandhāya vadati .Anāpattiyan ti anāpattivāre .
Anāpattiyan ti anāpattivāre .
Āpattiṃ ropetabboti anissajjanapaccayā āpannapācittiyāpattiṃ ukkhepanīyakammakaraṇatthaṃ āropetabboti attho .
Āpattiṃ ropetabboti samanubhāsanāya pācittiyaāpattiṃ ropetabbo .
Āpattiyeva na jātāti saṅghādisesāpatti na jātāyevāti attho .
Āpattiyeva na jātāti saṅghādisesāpatti na jātā eva .
Sā panesāti sā pana esā anāpatti .
Tivaṅgikan ti kāyavācācittavasena tivaṅgikaṃ , kāyavācācittato samuṭṭhātīti vuttaṃ hoti .
‘‘ Nappaṭinissajjāmī ’’ ti saññāya abhāvena muccanato saññāvimokkhaṃ .
Sacittakan ti ‘‘ nappaṭinissajjāmī ’’ ti jānanacittena sacittakaṃ .
Bhedāya parakkamanaṃ , dhammakammena samanubhāsanaṃ , kammavācāpariyosānaṃ , appaṭinissajjananti imānettha cattāri aṅgāni .
Tivaṅgikan ti ettha vācāya eva paṭinissajjantassa oṭṭhacalanādikāyaviññatti hoti , tasmā duvidhampi viññattiṃ kathentassa hoti .
Vacībhedaṃ kātuṃ asakkontassa kāyavikāraṃ karontassa anāpattiyā bhavitabbaṃ .
Kasmā ?
Tivaṅgesu ekassa parihīnattā , tasmā tivaṅgabhāvo āpattiyā , aṅgahānibhāvo anāpattiyāti gahetabbaṃ .
Ettha siyā – yadi aṅgahānibhāvena anāpatti , evaṃ santepi vikāraṃ akatvā citteneva vissajjentassa anāpattiyā bhavitabbanti ?
Taṃ na , kasmā ?
Aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ kāyavikāraṃ vā vacībhedaṃ vā akarontasseva pana āpajjanato akiriyan ’’ ti hi vuttaṃ ,‘‘ cittaṃ vā anuppādentassa vā ’’ ti na vuttaṃ , tasmā cittañca nāma viññattipaṭibaddhaṃ evāti visuṃ aṅgabhāveneva vuttattā jānitabbanti ce ?
Taṃ na , dvinnaṃyeva akiriyāti , tasmā cittena vissajjentassāpi āpatti viya dissati , upaparikkhitvā gahetabbaṃ .
Tattha ‘‘ akusalacittan ’’ ti vuttanti ce ?
‘‘ Cittabāhullato vuttan ’’ ti vadanti .
Tepi kira bāhullato vadanti .
‘‘ Na
V1.260 paṭinissajjāmī ’’ ti saññāya abhāvena muccanato saññāvimokkhaṃ .
Sacittakan ti ‘‘ na paṭinissajjāmī ’’ ti jānanacittena sacittakaṃ .
Yo visaññī vā bhīto vā vikkhitto vā ‘‘ paṭinissajjitabban ’’ tipi ,‘‘ kammaṃ karissatī ’’ ti vā na jānāti , tassa anāpatti .
Bhedāya parakkamanaṃ , dhammakammena samanubhāsanaṃ , kammavācāpariyosānaṃ , na paṭinissajjāmīti cittena appaṭinissajjananti imānettha cattāri aṅgāni .Paṭhamasaṅghabhedasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Paṭhamasaṅghabhedasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Paṭhamasaṅghabhedasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .