Issues
Select Version
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā

532. Dutiyaupakkhaṭe vattabbaṃ natthi . 532. Dutiyaupakkhaṭena kiṃpayojananti ? Natthi , kevalaṃ aṭṭhuppattivasena paññattaṃ bhikkhuniyā rahonisajjasikkhāpadaṃ viya . Evaṃ sante tanti anāropetabbaṃ bhaveyya vināpi tena tadatthasiddhito , anissarattā , anāropetuṃ anuññātattā ca . Vuttañhetaṃ ‘‘ ākaṅkhamāno , ānanda , saṅgho … pe … samūhaneyyā ’’ ti ( dī . ni .2.216). Idaṃ sabbamakāraṇaṃ . Na hi buddhā appayojanaṃ vācaṃ nicchārenti , pageva sikkhāpadaṃ , tenevāha aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ tañhi imassa anupaññattisadisan ’’ tiādi . Anupaññatti ca nippayojanā natthi , taṃsadisañcetaṃ , na nippayojananti dassitaṃ hoti , evaṃ sante ko panettha visesoti ? Tato āha ‘‘ paṭhamasikkhāpade ekassa pīḷā katā , dutiye dvinnaṃ , ayamettha viseso ’’ ti . Iminā atthavisesena ko panañño atirekattho dassitoti ? Porāṇagaṇṭhipade tāva vuttaṃ ‘‘ ekasmimpi vatthusmiṃV0.219 ubhinnaṃ pīḷā kātuṃ vaṭṭatīti ayamatirekattho dassito ’’ ti . Tenetaṃ dīpeti ‘‘ na kevalaṃ paṭiladdhacīvaragaṇanāyeva āpattigaṇanā , pīḷitapuggalasaṅkhātavatthugaṇanāyapī ’’ ti . Honti cettha – ‘‘ Vatthuto gaṇanāyāpi , siyā āpatti nekatā ; Iti sandassanatthañca , dutiyūpakkhaṭaṃ idha . ‘‘ Kāyasaṃsaggasikkhāya , vibhaṅge viya kintetaṃ ; Ekitthiyāpi nekatā , āpattīnaṃ payogato ’’ ti . ApicetaṃM0.246 sikkhāpadaṃ taṃjātikesu sikkhāpadesu sabbesupi gahetabbavinicchayassa nayadassanappayojananti veditabbaṃ . Āha ca – ‘‘ Aññātikāya bahutāya vimissatāya , Āpattiyāpi bahutā ca vimissatā ca ; Iccevamādividhisambhavadassanatthaṃ , Satthā upakkhaṭamidaṃ dutiyaṃ avocā ’’ ti . Tassāyaṃ saṅkhepato adhippāyapubbaṅgamā vicāraṇā – purāṇacīvaraṃ ekameva bhikkhu bhikkhunīhi dvīhi , bahūhi vā dhovāpeti , bhikkhunigaṇanāya pācittiyagaṇanā , tathā dvinnaṃ , bahūnaṃ vā sādhāraṇaṃ ekameva cīvaraṃ aññatra pārivattakā paṭiggaṇhāti , idhāpi tathā dvinnaṃ , bahūnaṃ vā sādhāraṇamekaṃ viññāpeti , viññattapuggalagaṇanāya āpattigaṇanā . Tathā aññesupi evarūpesu sikkhāpadesu nayo netabbo . Ayaṃ tāva bahutāya nayo . Missatāya pana ñātikāya , aññātikāya ca ekaṃ dhovāpeti , ekato niṭṭhāpane ekaṃ pācittiyaṃ . Atha ñātikā paṭhamaṃ thokaṃ dhovitvā ṭhitā , puna aññātikā sudhotaṃ karoti , nissaggiyaṃ . Atha aññātikā paṭhamaṃ dhovati , pacchā ñātikā sudhotaṃ karoti , aññātikāya payogavasena bhikkhuno dukkaṭameva . Aññātikāya ca ñātikāya ca aññātikasaññī , vematiko , ñātikasaññī vā dhovāpeti , yathāvuttanayena nissaggiyadukkaṭādiāpattibhedagaṇanā veditabbā . Tathā aññātikāya ca ñātikāya ca santakaṃ cīvaraṃ ubhohi ekato diyyamānaṃ paṭiggaṇhantassaV0.220 , aññātikāya eva hatthato paṭiggaṇhantassa ca nissaggiyameva . Atha ñātikāya anāpatti . Atha ubhosu aññātikādisaññī vuttanayeneva nissaggiyadukkaṭādiāpattibhedagaṇanā veditabbā . Tathā aññātakaviññattisikkhāpadesupi yathāsambhavaṃ nayo netabbo . Ayaṃ missatāya nayo . Ādi-saddena pana aneke aññātikā viññattāviññattapuggalagaṇanāya dukkaṭaṃ . Eko deti , eko na deti , nissaggiyaṃ . Atha aviññatto deti , na nissaggiyaṃ . Atha viññattāviññattānaṃ sādhāraṇaṃ viññatto deti , nissaggiyameva . Ubho denti , nissaggiyameva . Aviññatto deti , nissaggiyena anāpatti . Viññattassa vacanena aviññatto deti , anāpatti eva . Tathā upakkhaṭādīsupi yathāsambhavaṃ nayo netabbo .
Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .