Issues
Select Version
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

10. Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā 10. Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā

593. Kayavikkayasikkhāpade pāḷiyaṃ jānāhīti ettha upadhārehīti attho , suṭṭhu upadhāretvā gaṇha , idaṃ na manāpanti puna dātuṃ na sakkhissasīti adhippāyo . 593. Paṭapilotikānan tiV0.238 paṭapilotikehi . ‘‘ Ajjhācarati , āpatti dukkaṭassā ’’ ti idaṃ purimasikkhāpadepi veditabbaṃ . ‘‘ Kayitañca hoti vikkayitañcā ’’ ti etesaṃ padānaṃ viparītato ‘‘ attano bhaṇḍan ’’ tiādi vuttaṃ . Kasmā ? ‘‘ Iminā iman ’’ ti vacanānurūpato . Saddhādeyyavinipātanaṃ panettha aṭṭhānapadānaṃ vasena veditabbaṃ . Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā . Niṭṭhito kosiyavaggo dutiyo . 3. Pattavaggo 1. Pattasikkhāpadavaṇṇanā
594-595. Kayan ti parabhaṇḍassa gahaṇaṃ . Vikkayan ti attano bhaṇḍassa dānaṃ . Tenāha ‘‘ iminā imaṃ dehī ’’ tiādi . Yasmā kayitaṃ nāma parassaM2.426 hatthato gahitaṃ vuccati , vikkītañca parassa hatthe dinnaṃ , tasmā ‘‘ kayitañca hoti parabhaṇḍaṃ attano hatthagataṃ karontena , vikkītañca attano bhaṇḍaṃ parahatthagataṃ karontenā ’’ ti vuttaṃ . Yadi evaṃ pāḷiyaṃ parato ‘‘ kayitañca hoti vikkayitañcā ’’ ti vatvā ‘‘ attano bhaṇḍaṃ parahatthagataṃ parabhaṇḍaṃ attano hatthagatan ’’ ti kasmā vuttanti āha ‘‘ iminā imantiādivacanānurūpato panā ’’ tiādi . Imināti hi sakasantakaṃ vuttaṃ . Tadanurūpato pāḷiyaṃ paṭhamaṃ attano bhaṇḍaṃ dassitaṃ , na kayavikkayapadānurūpato . Tañhi viparītato parasantakaggahaṇaṃ purakkhatvā ṭhitaṃ . Kāmaṃ sesañātakepi ‘‘ imaṃ dehī ’’ ti vadato viññatti na hoti , saddhādeyyavinipātanassapi pana abhāvaṃ dassetukāmo ‘‘ mātaraṃ pana pitaraṃ vā ’’ ti āha . Viññatti na hotīti idaṃ visuṃ viññāpanaṃ sandhāya vuttaṃ . Aññaṃ kiñci avatvā evaṃ vadanto aññātakaṃ viññāpeti nāmāti āha – ‘‘ aññātakaṃ ‘ imaṃ dehī ’ ti vadato viññattī ’’ ti . V2.377 Aññaṃ kiñci avatvā ‘‘ imaṃ gaṇhāhī ’’ ti dinnaṃ aññātakassa dinnaṃ nāma hotīti vuttaṃ ‘‘ saddhādeyyavinipātanan ’’ ti . Tisso āpattiyoti aññātakaviññattisaddhādeyyavinipātanakayavikkayāpattisaṅkhātā tisso āpattiyo . Imaṃ nāma karohīti vadati , vaṭṭatīti ettha bhuttosi , idāni kasmā na karosīti vatthumpi vaṭṭati . ‘‘ Nissaggiyaṃ pācittiyan ’’ ti kiñcāpi satiyeva nissaggiyavatthumhi pācittiyaṃ vuttaṃ , asatipi pana tasmiṃ pācittiyanti idaṃ aṭṭhakathāpamāṇena gahetabbanti dassetuṃ ‘‘ kiñcāpī ’’ tiādi vuttaṃ . Paribhutteti sappiādiṃ sandhāya vuttaṃ . Yaṃ attano dhanena parivatteti , yena ca parivatteti , tesaṃ kappiyavatthutā , asahadhammikatā , kayavikkayāpajjanañcāti imānettha tīṇi aṅgāni . Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā . Niṭṭhito kosiyavaggo dutiyo . 3. Pattavaggo 1. Pattasikkhāpadavaṇṇanā
594-595. Kayan ti parabhaṇḍassa gahaṇaṃ . Vikkayan ti attano bhaṇḍassa dānaṃ . Tenāha ‘‘ iminā imaṃ dehī ’’ tiādi .
Yasmā kayitaṃ nāma parassaM2.426 hatthato gahitaṃ vuccati , vikkītañca parassa hatthe dinnaṃ , tasmā ‘‘ kayitañca hoti parabhaṇḍaṃ attano hatthagataṃ karontena , vikkītañca attano bhaṇḍaṃ parahatthagataṃ karontenā ’’ ti vuttaṃ . Yadi evaṃ pāḷiyaṃ parato ‘‘ kayitañca hoti vikkayitañcā ’’ ti vatvā ‘‘ attano bhaṇḍaṃ parahatthagataṃ parabhaṇḍaṃ attano hatthagatan ’’ ti kasmā vuttanti āha ‘‘ iminā imantiādivacanānurūpato panā ’’ tiādi . Imināti hi sakasantakaṃ vuttaṃ . Tadanurūpato pāḷiyaṃ paṭhamaṃ attano bhaṇḍaṃ dassitaṃ , na kayavikkayapadānurūpato . Tañhi viparītato parasantakaggahaṇaṃ purakkhatvā ṭhitaṃ .
Kāmaṃ sesañātakepi ‘‘ imaṃ dehī ’’ ti vadato viññatti na hoti , saddhādeyyavinipātanassapi pana abhāvaṃ dassetukāmo ‘‘ mātaraṃ pana pitaraṃ vā ’’ ti āha . Viññatti na hotīti idaṃ visuṃ viññāpanaṃ sandhāya vuttaṃ .
Aññaṃ kiñci avatvā evaṃ vadanto aññātakaṃ viññāpeti nāmāti āha – ‘‘ aññātakaṃ ‘ imaṃ dehī ’ ti vadato viññattī ’’ ti .
V2.377 Aññaṃ kiñci avatvā ‘‘ imaṃ gaṇhāhī ’’ ti dinnaṃ aññātakassa dinnaṃ nāma hotīti vuttaṃ ‘‘ saddhādeyyavinipātanan ’’ ti .
Tisso āpattiyoti aññātakaviññattisaddhādeyyavinipātanakayavikkayāpattisaṅkhātā tisso āpattiyo .
Imaṃ nāma karohīti vadati , vaṭṭatīti ettha bhuttosi , idāni kasmā na karosīti vatthumpi vaṭṭati .
‘‘ Nissaggiyaṃ pācittiyan ’’ ti kiñcāpi satiyeva nissaggiyavatthumhi pācittiyaṃ vuttaṃ , asatipi pana tasmiṃ pācittiyanti idaṃ aṭṭhakathāpamāṇena gahetabbanti dassetuṃ ‘‘ kiñcāpī ’’ tiādi vuttaṃ . Paribhutteti sappiādiṃ sandhāya vuttaṃ . Yaṃ attano dhanena parivatteti , yena ca parivatteti , tesaṃ kappiyavatthutā , asahadhammikatā , kayavikkayāpajjanañcāti imānettha tīṇi aṅgāni .
Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā . Niṭṭhito kosiyavaggo dutiyo . 3. Pattavaggo 1. Pattasikkhāpadavaṇṇanā
597. PuññaṃV1.305 bhavissatīti detīti ettha sace bhikkhu attano bhaṇḍassa appagghataṃ ñatvāpi akathetvā ‘‘ idāneva upaparikkhitvā gaṇha , mā pacchā vippaṭisārī hohī ’’ ti vadati , itaro ca attano diyyamānassa mahagghataṃ ajānanto ‘‘ ūnaṃ vā adhikaṃ vā tumhākamevā ’’ ti datvā gacchati , bhikkhussa anāpatti upanandassa viya paribbājakavatthuggahaṇe . Vippaṭisārissa puna sakasaññāya āgatassa yaṃ adhikaṃ gahitaṃ , taṃ dātabbaṃ . Yena yaṃ parivatteti , tesaṃ ubhinnaṃ kappiyavatthutā , asahadhammikatā , kayavikkayāpajjanañcāti imānettha tīṇi aṅgāni .
Kayavikkayasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .
Niṭṭhito kosiyavaggo dutiyo .