Vattukāmavārakathāvaṇṇanā
Vinītavatthuvaṇṇanā
Vattukāmavārakathāvaṇṇanā
215. Kevalañhiyan ti kevalañhi ayaṃ .
‘‘ Vāro ’’ ti ajjhāharitabbaṃ .
215. Kevalañhiyan ti kevalañhi ayaṃ vāroti ajjhāharitabbaṃ .
Taṅkhaṇaññeva jānātīti pakatiyā vacanānantaraṃ vijānanaṃ sandhāya vuttaṃ .
Evaṃ pana vacībhedaṃ akatvā ‘‘ yo imamhā āvāsā paṭhamaṃ pakkamissati , naṃ mayaṃ ‘ arahā ’ ti jānissāmā ’’ ti evaṃ katasaṅketā vihārā paṭhamaṃ pakkamanena tasmiṃ khaṇe avītivattepi nikkhantamattepi pārājikaṃ aññataro bhikkhu ‘‘ maṃ ‘ arahā ’ ti jānantū ’’ ti tamhā āvāsā paṭhamaṃ pakkāmīti āgatavatthumhi ( pārā .227) viya .
Viññattipatheti kāyavacīviññattīnaṃ gahaṇayogge padese , tena viññattipathaṃ atikkamitvā ṭhito koci dibbena cakkhunā kāyavikāraṃ disvā dibbāya sotadhātuyā vacībhedañca sutvā jānāti , na pārājikanti dīpeti .
Pāḷiyaṃ ‘‘ paṭivijānantassa āpatti pārājikassā ’’ ti ( pārā .215) imasmiṃ paṭivijānanavāre yasmiṃ akkhare vā uccārite kāyappayoge vā kateyeva ayaṃ paṭhamajjhānaṃ samāpannotiādiatthaṃ paro vijānāti , tato purimesu akkharuccāraṇādippayogesu thullaccayaṃ āpajjitvā pacchimeva paṭivijānanapayogakkhaṇe pārājikaṃ āpajjatīti veditabbaṃ thullaccayassevettha sāmantattā , teneva buddhadattācariyena –
‘‘ Dukkaṭaṃ paṭhamasseva , sāmantamiti vaṇṇitaṃ ;
Sesānaṃ pana tiṇṇampi , thullaccayamudīritan ’’ ti –
Vuttaṃ
M1.247 , ayañcattho ‘‘ na paṭivijānantassa āpatti thullaccayassā ’’ ti iminā suttena saṅgahitoti daṭṭhabbo .Taṅkhaṇaññeva jānātīti ‘‘ paṭhamajjhānaṃ samāpajjin ’’ tiādimhi vutte tadatthassa pakatiyā vijānanalakkhaṇaṃ sandhāya
V2.258 vuttaṃ .
Evaṃ pana vacībhedaṃ akatvā pakkamanādīsu aññataro bhikkhu ‘‘ maṃ arahāti jānātū ’’ ti tamhā āvāsā paṭhamaṃ pakkamatīti āgatavatthumhi viya tasmiṃ khaṇe aviditepi nikkhantamatte pārājikaṃ .
Uggahaparipucchādivasenātiādinā jhānasamādhiādisaddānamatthesu pubbe akataparicayattā sutvā ‘‘ atthaṃ īdisan ’’ ti ajānitvā kevalaṃ ‘‘ visiṭṭho koci samaṇaguṇo anena laddho ’’ ti parena ñātepi pārājikamevāti dasseti .Jānanalakkhaṇan ti ‘‘ taṅkhaṇe jānanaṃ nāma īdisan ’’ ti vuttalakkhaṇaṃ
M2.291 .Viññattipatheti kāyavacīviññattīnaṃ gahaṇayogge padese , pakaticakkhunā pakatisotena ca daṭṭhuṃ sotuñca arahaṭṭhāneti vuttaṃ hoti .
Tena viññattipathaṃ atikkamitvā ṭhito ce koci dibbena cakkhunā dibbāya ca sotadhātuyā disvā sutvā ca jānāti , na pārājikanti dīpeti .
Assutapubbassa ‘‘ kimidaṃ vuttan ’’ ti saṃsayuppattisabbhāvato ‘‘ sutaṃ hotī ’’ ti vuttaṃ .
Paṭhamaṃ vacanamattaṃ assutapubbenapi ‘‘ paṭhamajjhānaṃ samāpajjin ’’ ti vutte ‘‘ kimidan ’’ ti sandehaṃ anuppādetvā ‘‘ jhānaṃ nāma kiresa samāpajjī ’’ ti ettakamattepi ñāte pārājikaṃ hotiyeva .