Vinītavatthuvaṇṇanā
Vinītavatthuvaṇṇanā
Vinītavatthuvaṇṇanā
132. Anāpatti , bhikkhu , cittuppādeti ettha kevalaṃ cittaṃ , tasseva uppādetabbāpattīhi anāpattīti attho .
Etthāha – upanikkhittasādiyanādīsu , sabbesu ca akiriyasikkhāpadesu na kāyaṅgacopanaṃ vā vācaṅgacopanaṃ vā , apicāpatti , kasmā imasmiṃyeva sikkhāpade anāpatti , na sabbāpattīhīti ?
Na , kasmā .
Kattabbā sādhikaṃ sikkhā , viññattiṃ kāyavācikaṃ ;
Akatvā kāyavācāhi , aviññattīhi taṃ phuse .
Na lesabhāvattā .
132. Vinītavatthūsu sandhāvatīti suṭṭhu dhāvati .
Vidhāvatīti vividhā nānappakārena dhāvati .
Sappāye ārammaṇe aṭṭhatvā paṭiladdhāsevanaṃ hutvā tato paraṃ suṭṭhu dhāvatīti sandhāvati .
Tato abhijjhāya sahagataṃ , byāpādasahagataṃ vā hutvā visesato dhāvatīti vidhāvati .
Kāyavacīdvārabhedaṃ vināpīti kāyacopanaṃ vacībhedañca vinā .
Paṭisaṅkhānabalenāti tathāvidhacittuppāde ādīnavapaccavekkhaṇabalena .
Nirutti eva patho niruttipatho , tasmiṃ niruttipathe .
135. Vinītavatthūsu
M1.199 niruttiyeva taṃtaṃatthaggahaṇassa upāyatāya pathoti niruttipatho , tenevāha ‘‘ vohāravacanamatte ’’ ti . 135. Pucchāsabhāgenāti pucchānurūpena .
Yathākammaṃ gatoti tato petattabhāvato matabhāvaṃ dasseti .
Abbhuṇheti āsannamaraṇatāya sarīrassa uṇhasamaṅgitaṃ dasseti , tenevāha ‘‘ allasarīre ’’ ti .
Kuṇapabhāvaṃ upagatampi bhinnameva allabhāvato bhinnattā .
Visabhāgasarīreti itthisarīre .
Sīse vātiādi adhakkhake ubbhajāṇumaṇḍale padese cittavikārappattiṃ sandhāya vuttaṃ , yattha katthaci anāmasantena kataṃ sukatameva .
Matasarīrampi hi yena kenaci ākārena sañcicca phusantassa anāmāsadukkaṭamevāti vadanti , taṃ yuttameva .
Na hi apārājikavatthukepi cittādiitthirūpe bhavantaṃ dukkaṭaṃ pārājikavatthubhūte matitthisarīre nivattati .
Tenāha ‘‘ vohāravacanamatte ’’ ti .
Kusasaṅkāmanavatthukathāvaṇṇanā
137. Yathākammaṃ gatoti iminā tassa matabhāvaṃ dasseti .
Abbhuṇheti imināpi vuttameva pariyāyantarena vibhāvetuṃ ‘‘ allasarīre ’’ ti vuttaṃ .
Visabhāgasarīreti itthisarīre .
Visabhāgasarīrattā accāsannena na bhavitabbanti āha ‘‘ sīse vā ’’ tiādi .
Vaṭṭatīti visabhāgasarīrepi attanāva vuttavidhiṃ kātuṃ sāṭakañca gahetuṃ vaṭṭati .
Keci pana ‘‘ kiñcāpi iminā sikkhāpadena anāpatti , itthirūpaṃ pana āmasantassa dukkaṭan ’’ ti vadanti .
137. Vaṇaṃ katvā gahetun ti ettha kiñcāpi iminā sikkhāpadena anāpatti , itthirūpassa nāma yattha āmasantassa dukkaṭanti keci .
‘‘ Kāyapaṭibaddhaggahaṇaṃ yuttaṃ , taṃ sandhāya vaṭṭatīti vuttan ’’ ti vadanti .
Ubhayaṃ vicāretvā gahetabbaṃ .