Issues
Select Version
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā

Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

6. Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā 6. Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā

571. Eḷalomasikkhāpade pana āsumbhīti ettha ‘‘ asumbhī ’’ ti paṭhanti . Kilantāti iminā kilantatāya te onamitvā pātetuṃ na sakkontīti dasseti . Addhānamaggappaṭipannassāti idaṃ vatthumattadīpanavasena pāḷiyaṃ vuttaṃ . Yattha katthaci pana dhammena labhitvā gaṇhituṃ vaṭṭatiyeva . Tiyojanaparaman ti ca gahitaṭṭhānato tiyojanappamāṇaṃ desanti evamattho gahetabbo .
572. Sahatthāti karaṇatthe nissakkavacananti āha ‘‘ sahatthenā ’’ ti . 572. ChaṭṭheV1.294M1.335 pāḷiyaṃ ‘‘ addhānamaggappaṭipannassā ’’ ti idaṃ vatthuvasena vuttaṃ .
Tiyojanato bahi bahitiyojanan ti āha ‘‘ tiyojanato bahi pātetī ’’ ti . Nivāsaṭṭhāne laddhānipi tiyojanato paraṃ harituṃ na vaṭṭati eva .
Asante hāraketi anurūpato vuttaṃ . Santepi hārake harato natthi doso .
Tena haritepi āpattiyevāti saussāhattā anāṇattiyā haṭattā ca . Satipi hi saussāhabhāve āṇattiyāM2.416 ce harati , anāpatti ‘‘ aññaṃ harāpetī ’’ ti vacanato .
Añño harissatīti adhippāyābhāvato ‘‘ suddhacittena ṭhapitan ’’ ti vuttaṃ . Saussāhattāti tiyojanātikkamane saussāhattā . Idañca ‘‘ añño harissatī ’’ ti asuddhacittena ṭhapitaṃ sandhāyaV2.368 vuttaṃ , acittakattāti idaṃ pana suddhacittena ṭhapitaṃ sandhāya .
Āpattiyevāti anāṇattena haṭattā . Pakkhadvayassapi kāraṇamāha ‘‘ saussāhattā ’’ ti , anuparatagamanicchattāti attho . Suddhacittapakkhasseva kāraṇamāha ‘‘ acittakattā ’’ ti .
Anāpatti pāḷiyā na sametīti ‘‘ tiyojanaṃ haratī ’’ tiādipāḷiyā , visesato ‘‘ aññaṃ harāpetī ’’ ti pāḷiyā ca na sameti . Na sametīti ‘‘ anāpatti , aññaṃ harāpetī ’’ ti ettakasseva pariharaṇe vuttattā .
Sace sāmikaṃ jānāpetvā ṭhapeti , āṇattiyā harāpeti nāmāti āha ‘‘ sāmikassa ajānantassevā ’’ ti . Agacchantepīti gamanaṃ upacchinditvā ṭhitayānepi . Heṭṭhā vā gacchantoti bhūmiyaṃ gacchanto . Aññaṃ harāpetīti ettha añña -ggahaṇena sāmaññato tiracchānagatāpi saṅgahitāti āha – ‘‘ aññaṃ harāpetīti vacanato anāpattī ’’ ti .
Agacchanteti ṭhite .
Heṭṭhāti bhūmiyā .
Suṅkaghāte āpatti hotīti aññaṃ harāpentassa āpatti .
Tattha anāpattīti aññavihitassa theyyacittābhāvato anāpatti .
575.‘‘ Taṃ harantassāti puna tiyojanaṃ harantassā ’’ ti mahāgaṇṭhipade vuttaṃ . Taṃ pana mātikāṭṭhakathāyaṃ aṅgesu ‘‘ paṭhamappaṭilābho sati iminā vacanena na sameti . ‘‘ Paṭhamappaṭilābho ’’ ti hi idaṃ dutiyappaṭilābho āpattiyā aṅgaṃ na hotīti dīpeti , tasmā pāḷiyaṃ aṭṭhakathāyañca visesābhāvato acchinnaṃ paṭilabhitvā harantassa puna tiyojanātikkamepi anāpatti vuttāti amhākaṃ khanti . Aññathā acchinnaṃ paṭilabhitvā puna tiyojanaṃ haratīti vadeyya . Vīmaṃsitvā yuttataraṃ gahetabbaṃ . 575. Paṭilabhitvā haratīti paṭhamatiyojanato paraṃ harati , na dutiyāditoti attho . Katabhaṇḍe uppannokāsābhāvā anāpatti . 575. Taṃ harantassāti paṭhamaṃ paṭilābhaṭṭhānato paṭṭhāya tiyojanato uddhaṃ harantassāti attho . Tathā harantassa hi corehi acchinditvā puna dinnaṭṭhānato tiyojanaṃ harituṃ vaṭṭati . Keci pana ‘‘ mātikāṭṭhakathāyaṃ aṅgesu ‘ paṭhamappaṭilābho ’ ti vuttattā dutiyapaṭilābhaṭṭhānato tiyojanātikkamepi anāpattī ’’ ti vadanti , taṃ na yuttaṃ , dutiyapaṭilābhassāpi paṭilābhaṭṭhāne pavisanato vāsatthāya gamanaṭṭhānato puna gamane viya .
Anāpatti katabhaṇḍan ti ettha ‘‘ kambalakojavādikatabhaṇḍampi . Pakaticīvare laggalomāni āpattiṃ janentiyevā ’’ ti vadanti . Kāyabandhanādīnan ti dvipaṭalakāyabandhanādīnaṃ antare pakkhittaṃ pasibbake pakkhittasadisaṃ , na katabhaṇḍanti vuttaṃ , tathā nidhānamukhan ti .
Tanukapattatthavikantare aghaṭṭanatthaṃ pakkhipanti . Pakkhittan ti kaṇṇacchidde pakkhittaṃ .
Nidhānamukhaṃ nāmāti iminā katabhaṇḍasaṅkhyaṃ na gacchatīti dasseti . Akatabhaṇḍatā , paṭhamappaṭilābho , tiyojanātikkamanaṃ , āharaṇapaccāharaṇaṃ , avāsādhippāyatāti imānettha pañca aṅgāni .
Eḷakalomānaṃ akatabhaṇḍatā , paṭhamappaṭilābho , attanā ādāya vā aññassa ajānantassa yāne pakkhipitvā vā tiyojanātikkamanaṃ , āharaṇapaccāharaṇaṃ , avāsādhippāyatāti imānettha pañca aṅgāni .
Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā . Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā . Eḷakalomasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā .