Issues
Select Version
Visuddhimaggo
Visuddhimaggo

Nibbānakathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Nibbānakathā

557. Nattheva nibbānaṃ , sasavisāṇaṃ viya anupalabbhanīyatoti ce ?
Na , upāyena upalabbhanīyato .
Upalabbhati hi taṃ tadanurūpapaṭipattisaṅkhātena upāyena , cetopariyañāṇena paresaṃ lokuttaracittaṃ viya , tasmā ‘‘ anupalabbhanīyato natthī ’’ ti na vattabbaṃ .
Na hi ‘‘ yaṃ bālaputhujjanā na upalabhanti , taṃ natthī ’’ ti vattabbaṃ .
558. Apica nibbānaṃ natthīti na vattabbaṃ , kasmā ?
Paṭipattiyā vañjhabhāvāpajjanato .
Asati hi nibbāne sammādiṭṭhipurejavāya sīlādikhandhattayasaṅgahāya sammāpaṭipattiyā vañjhabhāvo āpajjati .
Na cāyaṃ vañjhā , nibbānapāpanatoti .
Na paṭipattiyā vañjhabhāvāpatti , abhāvapāpakattāti ce .
Na , atītānāgatābhāvepi nibbānapattiyā abhāvato .
Vattamānānampi abhāvo nibbānanti ce .
Na , tesaṃ abhāvāsambhavato , abhāve ca avattamānabhāvāpajjanato , vattamānakkhandhanissitamaggakkhaṇe ca sopādisesanibbānadhātuppattiyā abhāvadosato .
Tadā kilesānaṃ avattamānattā na dosoti ce .
Na , ariyamaggassa niratthakabhāvāpajjanato .
Evañhi sati ariyamaggakkhaṇato pubbepi kilesā na santīti ariyamaggassa niratthakabhāvo āpajjati .
Tasmā akāraṇametaṃ .
559.‘‘ Yo kho , āvuso , rāgakkhayo ’’ tiādivacanato ( saṃ . ni .4.315)‘‘ khayo nibbānan ’’ ti ce .
Na , arahattassāpi khayamattāpajjanato .
Tampi hiM2.140 ‘‘ yo kho , āvusoV2.138 , rāgakkhayo ’’ tiādinā ( sa . ni .4.315) nayena niddiṭṭhaṃ .
Kiñca bhiyyo nibbānassa ittarakālādippattidosato .
Evañhi sati nibbānaṃ ittarakālaṃ , saṅkhatalakkhaṇaṃ , sammāvāyāmanirapekkhādhigamanīyabhāvañca āpajjati .
Saṅkhatalakkhaṇattāyeva ca saṅkhatapariyāpannaṃ , saṅkhatapariyāpannattā rāgādīhi aggīhi ādittaṃ , ādittattā dukkhañcātipi āpajjati .
Yasmā khayā paṭṭhāya na bhiyyo pavatti nāma hoti , tassa nibbānabhāvato na dosoti ce .
Na , tādisassa khayassa abhāvato .
Bhāvepi cassa vuttappakāradosānativattanato , ariyamaggassa ca nibbānabhāvāpajjanato .
Ariyamaggo hi dose khīṇeti , tasmā khayoti vuccati .
Tato ca paṭṭhāya na bhiyyo dosānaṃ pavattīti .
Anuppattinirodhasaṅkhātassa pana khayassa pariyāyena upanissayattā , yassa upanissayo hoti tadupacārena ‘‘ khayo ’’ ti vuttaṃ .
Sarūpeneva kasmā na vuttanti ce .
Atisukhumattā .
Atisukhumatā cassa bhagavato apposukkabhāvāvahanato , ariyena cakkhunā passitabbato ca siddhāti .
560. Tayidaṃ maggasamaṅginā pattabbato asādhāraṇaṃ , purimakoṭiyā abhāvato appabhavaṃ .
Maggabhāve bhāvato na appabhavanti ce .
Na , maggena anuppādanīyato .
Pattabbameva hetaṃ maggena , na uppādetabbaṃ .
Tasmā appabhavameva .
Appabhavattā ajarāmaraṇaṃ .
Pabhavajarāmaraṇānaṃ abhāvato niccaṃ .
Nibbānasseva aṇuādīnampi niccabhāvāpattīti ce .
Na , hetuno abhāvā .
Nibbānassa niccattā te niccāti ce .
Na , hetulakkhaṇassa anupapattito .
Niccā uppādādīnaṃ abhāvato nibbānaṃ viyāti ce .
Na , aṇuādīnaṃ asiddhattā .
561. Yathāvuttayuttisabbhāvato pana idameva niccaṃ , rūpasabhāvātikkamato arūpaṃ .
Buddhādīnaṃ niṭṭhāya visesābhāvato ekāva niṭṭhā .
Yena bhāvanāya pattaṃ , tassa kilesavūpasamaṃ , upādisesañca upādāya paññāpanīyattā saha upādisesena paññāpiyatīti saupādisesaṃ .
Yo cassa samudayappahānena upahatāyatikammaphalassa carimacittato ca uddhaṃ pavattikhandhānaṃ anuppādanato , uppannānañca antaradhānato upādisesābhāvoM2.141 , taṃ upādāya paññāpanīyato natthi ettha upādisesoti anupādisesaṃ .
AsithilaparakkamasiddhenaV2.139 ñāṇavisesena adhigamanīyato , sabbaññuvacanato ca paramatthena sabhāvato nibbānaṃ nāvijjamānaṃ .
Vuttañhetaṃ ‘‘ atthi , bhikkhave , ajātaṃ abhūtaṃ akataṃ asaṅkhatan ’’ ti .
Idaṃ dukkhanirodhaniddese vinicchayakathāmukhaṃ .