Nandopanandanāgadamanakathā
Ekasmiṃ kira samaye anāthapiṇḍiko gahapati bhagavato dhammadesanaṃ sutvā ‘‘ sve , bhante , pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ amhākaṃ gehe bhikkhaṃ gaṇhathā ’’ ti nimantetvā pakkami .
Bhagavā adhivāsetvā taṃdivasāvasesaṃ rattibhāgañca vītināmetvā paccūsasamaye dasasahassilokadhātuṃ olokesi .
Athassa nandopanando nāma nāgarājā ñāṇamukhe āpāthamāgacchi .
Bhagavā ‘‘ ayaṃ nāgarājā mayhaṃ ñāṇamukhe āpāthamāgacchi , atthi nu kho assa upanissayo ’’ ti āvajjento ‘‘ ayaṃ micchādiṭṭhiko tīsu ratanesu appasannoti disvā ko nu kho imaṃ micchādiṭṭhito viveceyyā ’’ ti āvajjento mahāmoggallānattheraṃ addasa .
Tato
M2.28 pabhātāya rattiyā sarīrapaṭijagganaṃ katvā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –‘‘ ānanda , pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ ārocehi tathāgato devacārikaṃ gacchatī ’’ ti .
Taṃ divasañca nandopanandassa āpānabhūmiṃ sajjayiṃsu .
So dibbaratanapallaṅke dibbena setacchattena dhāriyamānena tividhanāṭakehi ceva nāgaparisāya ca parivuto dibbabhājanesu upaṭṭhāpitaṃ annapānavidhiṃ olokayamāno nisinno hoti .
Atha bhagavā yathā nāgarājā passati , tathā katvā tassa vitānamatthakeneva pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ tāvatiṃsadevalokābhimukho pāyāsi .
Tena
V2.27 kho pana samayena nandopanandassa nāgarājassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti –‘‘ ime hi nāma muṇḍakā samaṇakā amhākaṃ uparūparibhavanena devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhavanaṃ pavisantipi nikkhamantipi , na dāni ito paṭṭhāya imesaṃ amhākaṃ matthake pādapaṃsuṃ okirantānaṃ gantuṃ dassāmī ’’ ti uṭṭhāya sinerupādaṃ gantvā taṃ attabhāvaṃ vijahitvā sineruṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari phaṇaṃ katvā tāvatiṃsabhavanaṃ avakujjena phaṇena gahetvā adassanaṃ gamesi .
Atha kho āyasmā raṭṭhapālo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘ pubbe , bhante , imasmiṃ padese ṭhito sineruṃ passāmi , sineruparibhaṇḍaṃ passāmi , tāvatiṃsaṃ passāmi , vejayantaṃ passāmi , vejayantassa pāsādassa upari dhajaṃ passāmi .
Ko nu kho , bhante , hetu ko paccayo , yaṃ etarahi neva sineruṃ passāmi … pe … na vejayantassa pāsādassa upari dhajaṃ passāmī ’’ ti .
‘‘ Ayaṃ , raṭṭhapāla , nandopanando nāma nāgarājā tumhākaṃ kupito sineruṃ sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā upari phaṇena paṭicchādetvā andhakāraṃ katvā ṭhito ’’ ti .
‘‘ Damemi naṃ , bhante ’’ ti .
Na bhagavā anujāni .
Atha kho āyasmā bhaddiyo āyasmā rāhuloti anukkamena sabbepi bhikkhū uṭṭhahiṃsu .
Na bhagavā anujāni .
Avasāne mahāmoggallānatthero ‘‘ ahaṃ , bhante , damemi nan ’’ ti āha .
‘‘ Damehi moggallānā ’’ ti bhagavā anujāni .
Thero attabhāvaṃ vijahitvā mahantaṃ nāgarājavaṇṇaṃ abhinimminitvā nandopanandaṃ cuddasakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā tassa phaṇamatthake attano phaṇaṃ ṭhapetvā sinerunā
M2.29 saddhiṃ abhinippīḷesi .Nāgarājā padhūmāyi .
Theropi na tuyhaṃyeva sarīre dhūmo atthi , mayhampi atthīti padhūmāyi .
Nāgarājassa dhūmo theraṃ na bādhati .
Therassa pana dhūmo nāgarājānaṃ bādhati .
Tato nāgarājā pajjali .
Theropi na tuyhaṃyeva sarīre aggi atthi , mayhampi atthīti pajjali .
Nāgarājassa tejo theraṃ na bādhati .
Therassa pana tejo nāgarājānaṃ bādhati .
Nāgarājā ayaṃ maṃ sinerunā abhinippīḷetvā dhūmāyati ceva pajjalati cāti cintetvā ‘‘ bho tvaṃ kosī ’’ ti paṭipucchi .
‘‘ Ahaṃ kho , nanda , moggallāno ’’ ti .
‘‘ Bhante , attano bhikkhubhāvena tiṭṭhāhī ’’ ti .
Thero taṃ attabhāvaṃ vijahitvā tassa dakkhiṇakaṇṇasotena pavisitvā vāmakaṇṇasotena nikkhami
V2.28 , vāmakaṇṇasotena pavisitvā dakkhiṇakaṇṇasotena nikkhami , tathā dakkhiṇanāsasotena pavisitvā vāmanāsasotena nikkhami , vāmanāsasotena pavisitvā dakkhiṇanāsasotena nikkhami .Tato nāgarājā mukhaṃ vivari .
Thero mukhena pavisitvā antokucchiyaṃ pācīnena ca pacchimena ca caṅkamati .
Bhagavā ‘‘ moggallāna , manasikarohi mahiddhiko esa nāgo ’’ ti āha .
Thero ‘‘ mayhaṃ kho , bhante , cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā , tiṭṭhatu , bhante , nandopanando , ahaṃ nandopanandasadisānaṃ nāgarājānaṃ satampi sahassampi satasahassampi dameyyan ’’ ti āha .
Nāgarājā cintesi ‘‘ pavisanto tāva me na diṭṭho , nikkhamanakāle dāni naṃ dāṭhantare pakkhipitvā saṅkhādissāmī ’’ ti cintetvā nikkhama bhante , mā maṃ antokucchiyaṃ aparāparaṃ caṅkamanto bādhayitthāti āha .
Thero nikkhamitvā bahi aṭṭhāsi .
Nāgarājā ayaṃ soti disvā nāsavātaṃ vissajji .
Thero catutthaṃ jhānaṃ samāpajji .
Lomakūpampissa vāto cāletuṃ nāsakkhi .
Avasesā bhikkhū kira ādito paṭṭhāya sabbapāṭihāriyāni kātuṃ sakkuṇeyyuṃ , imaṃ pana ṭhānaṃ patvā evaṃ khippanisantino hutvā samāpajjituṃ na sakkhissantīti tesaṃ bhagavā nāgarājadamanaṃ nānujāni .
Nāgarājā
M2.30 ‘‘ ahaṃ imassa samaṇassa nāsavātena lomakūpampi cāletuṃ nāsakkhiṃ , mahiddhiko samaṇo ’’ ti cintesi .Thero attabhāvaṃ vijahitvā supaṇṇarūpaṃ abhinimminitvā supaṇṇavātaṃ dassento nāgarājānaṃ anubandhi .
Nāgarājā taṃ attabhāvaṃ vijahitvā māṇavakavaṇṇaṃ abhinimminitvā ‘‘ bhante , tumhākaṃ saraṇaṃ gacchāmī ’’ ti vadanto therassa pāde vandi .
Thero ‘‘ satthā , nanda , āgato , ehi gamissāmā ’’ ti nāgarājānaṃ damayitvā nibbisaṃ katvā gahetvā bhagavato santikaṃ agamāsi .
Nāgarājā bhagavantaṃ vanditvā ‘‘ bhante , tumhākaṃ saraṇaṃ gacchāmī ’’ ti āha .
Bhagavā ‘‘ sukhī hohi , nāgarājā ’’ ti vatvā bhikkhusaṅghaparivuto anāthapiṇḍikassa nivesanaṃ agamāsi .
Anāthapiṇḍiko ‘‘ kiṃ , bhante , atidivā āgatatthā ’’ ti āha .
Moggallānassa ca nandopanandassa ca saṅgāmo ahosīti .
Kassa , bhante , jayo , kassa parājayoti .
Moggallānassa jayo , nandassa parājayoti .
Anāthapiṇḍiko ‘‘ adhivāsetu me , bhante , bhagavā sattāhaṃ
V2.29 ekapaṭipāṭiyā bhattaṃ , sattāhaṃ therassa sakkāraṃ karissāmī ’’ ti vatvā sattāhaṃ buddhapamukhānaṃ pañcannaṃ bhikkhusatānaṃ mahāsakkāraṃ akāsi .Iti imaṃ imasmiṃ nandopanandadamane kataṃ mahantaṃ attabhāvaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ ‘‘ yadā mahantaṃ attabhāvaṃ karoti , tadā mahantaṃ hoti mahāmoggallānattherassa viyā ’’ ti .
Evaṃ vuttepi bhikkhū upādiṇṇakaṃ nissāya anupādiṇṇakameva vaḍḍhatīti āhaṃsu .
Ayameva cettha yutti .
So evaṃ katvā na kevalaṃ candimasūriye parāmasati .
Sace icchati pādakathalikaṃ katvā pāde ṭhapeti , pīṭhaṃ katvā nisīdati , mañcaṃ katvā nipajjati , apassenaphalakaṃ katvā apassayati .
Yathā ca eko , evaṃ aparopi .
Anekesupi hi bhikkhusatasahassesu evaṃ karontesu tesañca ekamekassa tatheva ijjhati .
Candimasūriyānañca gamanampi ālokakaraṇampi tatheva hoti .
Yathā hi pātisahassesu udakapūresu sabbapātīsu ca candamaṇḍalāni dissanti .
Pākatikameva ca candassa gamanaṃ ālokakaraṇañca hoti .
Tathūpamametaṃ pāṭihāriyaṃ .
397. Yāva brahmalokāpīti brahmalokampi paricchedaṃ katvā .
Kāyena vasaṃ vattetīti tattha brahmaloke kāyena attano vasaṃ vatteti .
Tassattho pāḷiṃ anugantvā veditabbo .
Ayañhettha pāḷi –
‘‘ Yāva
M2.31 brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattetīti .Sace so iddhimā cetovasippatto brahmalokaṃ gantukāmo hoti , dūrepi santike adhiṭṭhāti santike hotūti , santike hoti .
Santikepi dūre adhiṭṭhāti dūre hotūti , dūre hoti .
Bahukampi thokanti adhiṭṭhāti thokaṃ hotūti , thokaṃ hoti .
Thokampi bahukanti adhiṭṭhāti bahukaṃ hotūti , bahukaṃ hoti .
Dibbena cakkhunā tassa brahmuno rūpaṃ passati .
Dibbāya sotadhātuyā tassa brahmuno saddaṃ suṇāti .
Cetopariyañāṇena tassa brahmuno cittaṃ pajānāti .
Sace so iddhimā cetovasippatto dissamānena kāyena brahmalokaṃ gantukāmo hoti , kāyavasena cittaṃ pariṇāmeti , kāyavasena cittaṃ adhiṭṭhāti , kāyavasena cittaṃ pariṇāmetvā kāyavasena cittaṃ adhiṭṭhahitvā sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā dissamānena kāyena brahmalokaṃ gacchati .
Sace so iddhimā cetovasippatto adissamānena kāyena brahmalokaṃ gantukāmo hoti , cittavasena kāyaṃ pariṇāmeti , cittavasena
V2.30 kāyaṃ adhiṭṭhāti .Cittavasena kāyaṃ pariṇāmetvā cittavasena kāyaṃ adhiṭṭhahitvā sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā adissamānena kāyena brahmalokaṃ gacchati .
So tassa brahmuno purato rūpaṃ abhinimmināti manomayaṃ sabbaṅgapañcaṅgiṃ ahīnindriyaṃ .
Sace so iddhimā caṅkamati , nimmitopi tattha caṅkamati .
Sace so iddhimā tiṭṭhati , nisīdati , seyyaṃ kappeti , nimmitopi tattha seyyaṃ kappeti .
Sace so iddhimā dhūmāyati , pajjalati , dhammaṃ bhāsati , pañhaṃ pucchati , pañhaṃ puṭṭho vissajjeti , nimmitopi tattha pañhaṃ puṭṭho vissajjeti .
Sace so iddhimā tena brahmunā saddhiṃ santiṭṭhati , sallapati , sākacchaṃ samāpajjati , nimmitopi tattha tena brahmunā saddhiṃ santiṭṭhati , sallapati , sākacchaṃ samāpajjati .
Yaṃ yadeva hi so iddhimā karoti , taṃ tadeva nimmito karotī ’’ ti ( paṭi . ma .3.12).
Tattha
M2.32 dūrepi santike adhiṭṭhātīti pādakajjhānato vuṭṭhāya dūre devalokaṃ vā brahmalokaṃ vā āvajjati santike hotūti .Āvajjitvā parikammaṃ katvā puna samāpajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti santike hotūti , santike hoti .
Esa nayo sesapadesupi .
Tattha ko dūraṃ gahetvā santikaṃ akāsīti ?
Bhagavā .
Bhagavā hi yamakapāṭihāriyāvasāne devalokaṃ gacchanto yugandharañca sineruñca santike katvā pathavītalato ekapādaṃ yugandhare patiṭṭhapetvā dutiyaṃ sinerumatthake ṭhapesi .
Añño ko akāsi ?
Mahāmoggallānatthero .
Thero hi sāvatthito bhattakiccaṃ katvā nikkhantaṃ dvādasayojanikaṃ parisaṃ tiṃsayojanaṃ saṅkassanagaramaggaṃ saṅkhipitvā taṅkhaṇaññeva sampāpesi .
Apica tambapaṇṇidīpe cūḷasamuddatthero pi akāsi .
Dubbhikkhasamaye kira therassa santikaṃ pātova satta bhikkhusatāni āgamaṃsu .
Thero ‘‘ mahā bhikkhusaṅgho kuhiṃ bhikkhācāro bhavissatī ’’ ti cintento sakalatambapaṇṇidīpe adisvā ‘‘ paratīre pāṭaliputte bhavissatī ’’ ti disvā bhikkhū pattacīvaraṃ gāhāpetvā ‘‘ ethāvuso , bhikkhācāraṃ gamissāmā ’’ ti pathaviṃ saṅkhipitvā pāṭaliputtaṃ gato .
Bhikkhū ‘‘ kataraṃ , bhante , imaṃ nagaran ’’ ti pucchiṃsu .
Pāṭaliputtaṃ , āvusoti .
Pāṭaliputtaṃ nāma dūre bhanteti .
Āvuso , mahallakattherā nāma dūrepi gahetvā santike karontīti .
Mahāsamuddo kuhiṃ , bhanteti ?
Nanu , āvuso , antarā ekaṃ nīlamātikaṃ atikkamitvā
V2.31 āgatatthāti ?Āma , bhante .
Mahāsamuddo pana mahantoti .
Āvuso , mahallakattherā nāma mahantampi khuddakaṃ karontīti .
Yathā cāyaṃ , evaṃ tissadattatthero pi sāyanhasamaye nhāyitvā katuttarāsaṅgo mahābodhiṃ vandissāmīti citte uppanne santike akāsi .
Santikaṃ pana gahetvā ko dūramakāsīti ?
Bhagavā .
Bhagavā hi attano ca aṅgulimālassa ( ma . ni .2.348) ca antaraṃ santikampi dūramakāsīti .
Atha ko bahukaṃ thokaṃ akāsīti ?
Mahākassapatthero .
Rājagahe kira nakkhattadivase pañcasatā kumāriyo candapūve gahetvā nakkhattakīḷanatthāya gacchantiyo bhagavantaṃ disvā kiñci nādaṃsu .
Pacchato āgacchantaṃ pana theraṃ disvā amhākaṃ thero eti pūvaṃ dassāmāti sabbā pūve
M2.33 gahetvā theraṃ upasaṅkamiṃsu .Thero pattaṃ nīharitvā sabbaṃ ekapattapūramattamakāsi .
Bhagavā theraṃ āgamayamāno purato nisīdi .
Thero āharitvā bhagavato adāsi .
Illisaseṭṭhivatthusmiṃ pana mahāmoggallānatthero thokaṃ bahukamakāsi , kākavaliyavatthusmiñca bhagavā .
Mahākassapatthero kira sattāhaṃ samāpattiyā vītināmetvā daliddasaṅgahaṃ karonto kākavaliyassa nāma duggatamanussassa gharadvāre aṭṭhāsi .
Tassa jāyā theraṃ disvā patino pakkaṃ aloṇambilayāguṃ patte ākiri .
Thero taṃ gahetvā bhagavato hatthe ṭhapesi .
Bhagavā mahābhikkhusaṅghassa pahonakaṃ katvā adhiṭṭhāsi .
Ekapattena ābhatā sabbesaṃ pahosi .
Kākavaliyopi sattame divase seṭṭhiṭṭhānaṃ alatthāti .
Na kevalañca thokassa bahukaraṇaṃ , madhuraṃ amadhuraṃ , amadhuraṃ madhurantiādīsupi yaṃ yaṃ icchati , sabbaṃ iddhimato ijjhati .
Tathā hi mahāanuḷatthero nāma sambahule bhikkhū piṇḍāya caritvā sukkhabhattameva labhitvā gaṅgātīre nisīditvā paribhuñjamāne disvā gaṅgāya udakaṃ sappimaṇḍanti adhiṭṭhahitvā sāmaṇerānaṃ saññaṃ adāsi .
Te thālakehi āharitvā bhikkhusaṅghassa adaṃsu .
Sabbe madhurena sappimaṇḍena bhuñjiṃsūti .
Dibbena
V2.32 cakkhunāti idheva ṭhito ālokaṃ vaḍḍhetvā tassa brahmuno rūpaṃ passati .Idheva ca ṭhito sabbaṃ tassa bhāsato saddaṃ suṇāti .
Cittaṃ pajānāti .
Kāyavasena cittaṃ pariṇāmetīti karajakāyassa vasena cittaṃ pariṇāmeti .
Pādakajjhānacittaṃ gahetvā kāye āropeti .
Kāyānugatikaṃ karoti dandhagamanaṃ .
Kāyagamanaṃ hi dandhaṃ hoti .
Sukhasaññañca lahusaññañca okkamatīti pādakajjhānārammaṇena iddhicittena sahajātaṃ sukhasaññañca lahusaññañca okkamati pavisati phasseti sampāpuṇāti .
Sukhasaññā nāma upekkhāsampayuttasaññā .
Upekkhā hi santaṃ sukhanti vuttā .
Sāyeva ca saññā nīvaraṇehi ceva vitakkādīhi paccanīkehi ca vimuttattā lahusaññā tipi veditabbā .
Taṃ okkantassa panassa karajakāyopi tūlapicu viya sallahuko hoti .
So evaṃ vāyukkhittatūlapicunā
M2.34 viya sallahukena dissamānena kāyena brahmalokaṃ gacchati .Evaṃ gacchanto ca sace icchati pathavīkasiṇavasena ākāse maggaṃ nimminitvā padasā gacchati .
Sace icchati vāyokasiṇavasena vāyuṃ adhiṭṭhahitvā tūlapicu viya vāyunā gacchati .
Apica gantukāmatā eva ettha pamāṇaṃ .
‘‘ Sati hi gantukāmatāya ’’ evaṃ katacittādhiṭṭhāno adhiṭṭhānavegukkhittova so issāsakhittasaro viya dissamāno gacchati .
Cittavasena kāyaṃ pariṇāmetīti kāyaṃ gahetvā citte āropeti .
Cittānugatikaṃ karoti sīghagamanaṃ .
Cittagamanaṃ hi sīghaṃ hoti .
Sukhasaññañca lahusaññañca okkamatīti rūpakāyārammaṇena iddhicittena sahajātaṃ sukhasaññañca lahusaññañca okkamatīti .
Sesaṃ vuttanayeneva veditabbaṃ .
Idaṃ pana cittagamanameva hoti .
Evaṃ adissamānena kāyena gacchanto panāyaṃ kiṃ tassa adhiṭṭhānacittassa uppādakkhaṇe gacchati , udāhu ṭhitikkhaṇe bhaṅgakkhaṇe vāti vutte tīsupi khaṇesu gacchatīti thero āha .
Kiṃ pana so sayaṃ gacchati nimmitaṃ pesetīti .
Yathāruci karoti .
Idha panassa sayaṃ gamanameva āgataṃ .
Manomayan ti adhiṭṭhānamanena nimmitattā manomayaṃ .
Ahīnindriyan ti idaṃ cakkhusotādīnaṃ saṇṭhānavasena vuttaṃ .
Nimmitarūpe pana pasādo nāma natthi .
Sace iddhimā caṅkamati nimmitopi tattha caṅkamatītiādi sabbaṃ sāvakanimmitaṃ sandhāya vuttaṃ .
Buddhanimmito pana yaṃ yaṃ bhagavā karoti , taṃ tampi karoti .
Bhagavato rucivasena aññampi karotīti .
Ettha ca yaṃ so iddhimā idheva ṭhito dibbena cakkhunā rūpaṃ passati , dibbāya sotadhātuyā saddaṃ suṇāti , cetopariyañāṇena
V2.33 cittaṃ pajānāti , na ettāvatā kāyena vasaṃ vatteti .Yampi so idheva ṭhito tena brahmunā saddhiṃ santiṭṭhati sallapati sākacchaṃ samāpajjati , ettāvatāpi na kāyena vasaṃ vatteti .
Yampissa dūrepi santike adhiṭṭhātītiādikaṃ adhiṭṭhānaṃ , ettāvatāpi na kāyena vasaṃ vatteti .
Yampi so dissamānena vā adissamānena vā kāyena brahmalokaṃ gacchati , ettāvatāpi na kāyena vasaṃ vatteti .
Yañca kho so tassa brahmuno purato rūpaṃ abhinimminātītiādinā nayena
M2.35 vuttavidhānaṃ āpajjati , ettāvatā kāyena vasaṃ vatteti nāmaṃ .Sesaṃ panettha kāyena vasaṃ vattanāya pubbabhāgadassanatthaṃ vuttanti ayaṃ tāva adhiṭṭhānā iddhi .
398. Vikubbanāya pana manomayāya ca idaṃ nānākaraṇaṃ .
Vikubbanaṃ tāva karontena ‘‘ so pakativaṇṇaṃ vijahitvā kumārakavaṇṇaṃ vā dasseti , nāgavaṇṇaṃ vā dasseti , supaṇṇavaṇṇaṃ vā dasseti , asuravaṇṇaṃ vā dasseti , indavaṇṇaṃ vā dasseti , devavaṇṇaṃ vā dasseti , brahmavaṇṇaṃ vā dasseti , samuddavaṇṇaṃ vā dasseti , pabbatavaṇṇaṃ vā dasseti , sīhavaṇṇaṃ vā dasseti , byagghavaṇṇaṃ vā dasseti , dīpivaṇṇaṃ vā dasseti , hatthimpi dasseti , assampi dasseti , rathampi dasseti , pattimpi dasseti , vividhampi senābyūhaṃ dassetī ’’ ti ( paṭi . ma .3.13) evaṃ vuttesu kumārakavaṇṇādīsu yaṃ yaṃ ākaṅkhati , taṃ taṃ adhiṭṭhātabbaṃ .
Adhiṭṭhahantena ca pathavīkasiṇādīsu aññatarārammaṇato abhiññāpādakajjhānato vuṭṭhāya attano kumārakavaṇṇo āvajjitabbo .
Āvajjitvā parikammāvasāne puna samāpajjitvā vuṭṭhāya evarūpo nāma kumārako homīti adhiṭṭhātabbaṃ .
Saha adhiṭṭhānacittena kumārako hoti devadatto viya ( cūḷava .333).
Esa nayo sabbattha .
Hatthimpi dassetītiādi panettha bahiddhāpi hatthiādidassanavasena vuttaṃ .
Tattha hatthī homīti anadhiṭṭhahitvā hatthī hotūti adhiṭṭhātabbaṃ , assādīsupi eseva nayoti .
Ayaṃ vikubbanā iddhi .
399. Manomayaṃ kātukāmo pana pādakajjhānato vuṭṭhāya kāyaṃ tāva āvajjitvā vuttanayeneva susiro hotūti adhiṭṭhāti , susiro hoti .
Athassa abbhantare aññaṃ kāyaṃ āvajjitvā parikammaṃ katvā vuttanayeneva adhiṭṭhāti , tassa abbhantare añño kāyo hotūti .
So taṃ muñjamhā īsikaṃ viya kosiyā asiṃ viya karaṇḍāya ahiṃ viya ca abbāhati
V2.34 .Tena vuttaṃ ‘‘ idha bhikkhu imamhā kāyā aññaṃ kāyaṃ abhinimmināti rūpiṃ manomayaṃ sabbaṅgapaccaṅgiṃ ahīnindriyaṃ .
Seyyathāpi puriso muñjamhā īsikaṃ pavāheyya , tassa evamassa ayaṃ muñjo ayaṃ īsikā
M2.36 , añño muñjo aññā īsikā , muñjamhātveva īsikā pavāḷhā ’’ tiādi ( paṭi . ma .3.14).Ettha ca yathā īsikādayo muñjādīhi sadisā honti , evaṃ manomayarūpaṃ iddhimatāsadisameva hotīti dassanatthaṃ etā upamā vuttāti .
Ayaṃ manomayā iddhi .
Iti sādhujanapāmojjatthāya kate visuddhimagge
Iddhividhaniddeso nāma
Dvādasamo paricchedo .