Arūpanibbattipassanākārakathā
705. Yathā ca rūpaṃ sammasantena rūpassa , evaṃ arūpaṃ sammasantenapi arūpassa nibbatti passitabbā .
Sā ca kho ekāsīti lokiyacittuppādavaseneva .
Seyyathidaṃ – idañhi arūpaṃ nāma purimabhave āyūhitakammavasena paṭisandhiyaṃ tāva ekūnavīsaticittuppādappabhedaṃ nibbattati .
Nibbattanākāro panassa paṭiccasamuppādaniddese vuttanayeneva veditabbo .
Tadeva paṭisandhicittassa anantaracittato paṭṭhāya bhavaṅgavasena , āyupariyosāne cutivasena .
Yaṃ tattha kāmāvacaraṃ , taṃ chasu dvāresu balavārammaṇe tadārammaṇavasena .
Pavatte pana asambhinnattā cakkhussa āpāthagatattā rūpānaṃ ālokasannissitaṃ manasikārahetukaṃ cakkhuviññāṇaṃ nibbattati saddhiṃ sampayuttadhammehi .
Cakkhupasādassa hi ṭhitikkhaṇe ṭhitippattameva rūpaṃ cakkhuṃ ghaṭṭeti .
Tasmiṃ ghaṭṭite dvikkhattuṃ bhavaṅgaṃ uppajjitvā nirujjhati .
Tato tasmiṃyeva ārammaṇe kiriyamanodhātu āvajjanakiccaṃ sādhayamānā uppajjati .
Tadanantaraṃ tadeva rūpaṃ passamānaṃ kusalavipākaṃ akusalavipākaṃ vā cakkhuviññāṇaṃ .
Tato tadeva rūpaṃ sampaṭicchamānā vipākamanodhātu .
Tato tadeva rūpaṃ santīrayamānā vipākāhetukamanoviññāṇadhātu .
Tato tadeva rūpaṃ vavatthāpayamānā kiriyāhetukamanoviññāṇadhātu
V2.252 upekkhāsahagatāM2.253 .Tato paraṃ kāmāvacarakusalākusalakiriyacittesu ekaṃ vā upekkhāsahagatāhetukaṃ cittaṃ pañca satta vā javanāni .
Tato kāmāvacarasattānaṃ ekādasasu tadārammaṇacittesu javanānurūpaṃ yaṃkiñci tadārammaṇanti .
Esa nayo sesadvāresupi .
Manodvāre pana mahaggatacittānipi uppajjantīti .
Evaṃ chasu dvāresu arūpassa nibbatti passitabbā .
Evañhi arūpassa nibbattiṃ passanto kālena arūpaṃ sammasati nāma .
Evaṃ kālena rūpaṃ kālena arūpaṃ sammasitvāpi tilakkhaṇaṃ āropetvā anukkamena paṭipajjamāno eko paññābhāvanaṃ sampādeti .