Nigamanakathā
891. Ettāvatā
M2.354 ca –‘‘ Sīle patiṭṭhāya naro sapañño , cittaṃ paññañca bhāvayaṃ ;
Ātāpī nipako bhikkhu , so imaṃ vijaṭaye jaṭan ’’ ti .
–
Imaṃ gāthaṃ nikkhipitvā yadavocumha –
‘‘ Imissā dāni gāthāya , kathitāya mahesinā ;
Vaṇṇayanto yathābhūtaṃ , atthaṃ sīlādibhedanaṃ .
‘‘ Sudullabhaṃ labhitvāna , pabbajjaṃ jinasāsane ;
Sīlādisaṅgahaṃ khemaṃ , ujuṃ maggaṃ visuddhiyā .
‘‘ Yathābhūtaṃ ajānantā , suddhikāmāpi ye idha ;
Visuddhiṃ nādhigacchanti , vāyamantāpi yogino .
‘‘ Tesaṃ
V2.353 pāmojjakaraṇaṃ , suvisuddhavinicchayaṃ ;Mahāvihāravāsīnaṃ , desanānayanissitaṃ .
‘‘ Visuddhimaggaṃ bhāsissaṃ , taṃ me sakkacca bhāsato ;
Visuddhikāmā sabbepi , nisāmayatha sādhavo ’’ ti .
Svāyaṃ bhāsito hoti .
892. Tattha ca –
Tesaṃ sīlādibhedānaṃ , atthānaṃ yo vinicchayo ;
Pañcannampi nikāyānaṃ , vutto aṭṭhakathānaye .
Samāharitvā taṃ sabbaṃ , yebhuyyena sanicchayo ;
Sabbasaṅkaradosehi , mutto yasmā pakāsito .
Tasmā visuddhikāmehi , suddhapaññehi yogihi ;
Visuddhimagge etasmiṃ , karaṇīyova ādaroti .
893.
Vibhajjavādiseṭṭhānaṃ
M2.355 , theriyānaṃ yasassinaṃ ;Mahāvihāravāsīnaṃ , vaṃsajassa vibhāvino .
Bhadantasaṅghapālassa , sucisallekhavuttino ;
Vinayācārayuttassa , yuttassa paṭipattiyaṃ .
Khantisoraccamettādi-guṇabhūsitacetaso ;
Ajjhesanaṃ gahetvāna , karontena imaṃ mayā .
Saddhammaṭṭhitikāmena
V2.354 , yo patto puññasañcayo ;Tassa tejena sabbepi , sukhamedhantu pāṇino .
894.
Visuddhimaggo eso ca , antarāyaṃ vinā idha ;
Niṭṭhito aṭṭhapaññāsa-bhāṇavārāya pāḷiyā .
Yathā tatheva lokassa , sabbe kalyāṇanissitā ;
Anantarāyā ijjhantu , sīghaṃ sīghaṃ manorathāti .
895. Parama visuddha saddhā buddhi vīriya paṭimaṇḍitena sīlācārajjava maddavādiguṇasamudayasamuditena sakasamaya samayantaragahanajjhogāhaṇasamatthena paññāveyyattiyasamannāgatena tipiṭakapariyattibhede sāṭṭhakathe satthusāsane appaṭihatañāṇappabhāvena mahāveyyākaraṇena karaṇasampattijanitasukhaviniggatamadhurodāravacanalāvaṇṇayuttena yuttamuttavādinā vādīvarena mahākavinā chaḷabhiññāpaṭisambhidādi bhedaguṇapaṭimaṇḍite uttarimanussadhamme appaṭihatabuddhīnaṃ theravaṃsappadīpānaṃ therānaṃ mahāvihāravāsīnaṃ vaṃsālaṅkārabhūtena vipulavisuddhabuddhinā buddhaghosoti garūhi gahitanāmadheyyena therena mudantakhedakavattabbena kato visuddhimaggo nāma .
896.
Tāva tiṭṭhatu lokasmiṃ , lokanittharaṇesinaṃ ;
Dassento kulaputtānaṃ , nayaṃ sīlādisuddhiyā .
Yāva
M2.356 buddhoti nāmampi , suddhacittassa tādino ;Lokamhi lokajeṭṭhassa , pavattati mahesinoti .
Iti sādhujanapāmojjatthāya katā visuddhimaggakathā ,
Pāḷigaṇanāya pana sā aṭṭhapaññāsabhāṇavārā hotīti .
Visuddhimaggapakaraṇaṃ niṭṭhitaṃ .