Khuddakapāṭha-aṭṭhakathā
- (本书序论)
- Khuddakavavatthānaṃ
- (本书序论)
- 1. Saraṇattayavaṇṇanā
- 解说佛陀
- (解说皈依与皈依者的)
- (阐明破、未破及果)
- (解说所应行皈依的对象)
- 解说皈依法及僧
- (说明确定次第的原因)
- (以譬喻来阐明)
- 学处注
- (学处诵的本母)
- 确定共同与不同
- 解说共通的
- 解释前五学处
- (抉择一性与多元性等)
- (解释后五学处)
- 3. Dvattiṃsākāravaṇṇanā
- 解释文字的结合
- (修习不净)
- Pakiṇṇakanayo
- 4. Kumārapañhavaṇṇanā
- Aṭṭhuppatti
- Nikkhepappayojanaṃ
- Pañhavaṇṇanā
- 吉祥经注
- (排在这里的目的)
- (第一次大结集论)
- (解释「如是」等字)
- (吉祥问题的缘起论)
- (解释「众多」﹙等﹚的偈颂)
- (解释「不结交」﹙等﹚的偈颂)
- (解释「居住适宜处」﹙等﹚的偈颂) (ß Patirå padesavà so ca, pubbe ca katapu¤ ¤ atà , attasammà paõ ãdhi ca, eta§ maï galamuttama§ .û 居住适宜处，往昔曾修福， 自立正志向，这是最吉祥。)
- (解释「多闻」﹙等﹚的偈颂) (ß Bà husacca¤ ca sippa¤ ca, vinayo ca susikkhito, subhà sità ca yà và cà , eta§ maï galamuttama§ .û 多闻与技术，善学于律仪， 所说皆善语，这是最吉祥。)
- (解释「奉养父母亲」﹙等﹚的偈颂) (ß Mà tà pitu upaññhà na§ , puttadà rassa saï gaho,anà kulà ca kammantà , eta§ maï galamuttama§ . 奉养父母亲，扶养妻与儿， 正当的职业，这是最吉祥。)
- (解释「布施」﹙等﹚的偈颂) (ß Dà na¤ ca dhammacariyà ca, ¤ à takà na¤ ca saï gaho, anavajjà ni kammà ni, eta§ maï galamuttama§ .û 布施与法行，接济诸亲族， 行为无过失，这是最吉祥。)
- (解释「避」﹙等﹚的偈颂) (ß â rati virati pà pà , majjapà nà ca sa¤ ¤ amo, appamà do ca dhammesu, eta§ maï galamuttama§ .û 避、离诸恶事，自制不饮酒， 于法不放逸，这是最吉祥。)
- (解释「恭敬」﹙等﹚的偈颂) (ß Gà ravo ca nivà to ca, santuññhi ca kata¤ ¤ utà , kà lena dhammasavaõ a§ , eta§ maï galamuttama§ .û 恭敬与谦逊，知足与感恩， 适时听闻法，这是最吉祥。)
- (解释「忍辱」﹙等﹚的偈颂) (ß Khantã ca sovacassatà , samaõ à na¤ ca dassana§ , kà lena dhammasà kacchà , eta§ maï galamuttama§ .û 忍辱、易受劝，得见诸沙门， 适时讨论法，这是最吉祥。)
- (解释「热忱」﹙等﹚的偈颂) (ß Tapo ca brahmacariya¤ ca, ariyasaccà nadassana§ , nibbà nasacchikiriyà ca, eta§ maï galamuttama§ .û 热忱与梵行，照见诸圣谛， 体证于涅槃，这是最吉祥。)
- (解释「虽触世法时」﹙等﹚的偈颂) (ß Phuññhassa lokadhammehi, citta§ yassa na kampati, asoka§ viraja§ khema§ , eta§ maï galamuttama§ .û 接触世间法，心毫不动摇， 无愁、染，安稳，这是最吉祥。)
- (解释「此等」﹙等﹚的偈颂) (ß Età disà ni katvà na, sabbatthamaparà jità , sabbattha sotthi§ gacchanti, ta§ tesa§ maï galamuttamanû ti. 此等实行后，各处无能胜， 去各处安稳，是其最吉祥。〛)
- 6. Ratanasuttavaṇṇanā
- (排在这里的目的)
- (韦沙离的故事)
- 邀请世尊
- (解释「在此」﹙等﹚的偈颂) (ß Yà nãdha bhå tà ni samà gatà ni, bhummà ni và yà ni'va antalikkhe, sabbe'va bhå tà sumanà bhavantu, atho'pi sakkacca suõ antu bhà sita§ .û ) 凡集在此诸鬼神，无论地居或空居， 愿一切鬼神欢喜，并恭敬听闻所说。)
- (解释「故(一切鬼神倾听)」﹙等﹚的偈颂) (ß Tasmà hi bhå tà nisà metha sabbe, metta§ karotha mà nusiyà pajà ya, divà ca ratto ca haranti ye bali§ , tasmà hi ne rakkhatha appamattà .û ti. 故鬼神，一切倾听：散播慈爱给人类， 日夜带来献供祀，故护他们莫放逸。)
- (解释「凡(此世他世财富)」﹙等﹚的偈颂) (ß Ya§ ki¤ ci vitta§ idha và hura§ và , saggesu và ya§ ratana§ paõ ãta§ , na no sama§ atthi Tathà gatena, idam'pi Buddhe ratana§ paõ ãta§ , etena saccena suvatthi hotu.û 凡此世他世财富，或者天界殊胜宝， 无与如来等同者，这是佛的殊胜宝， 以此真实愿平安。)
- (解释「尽、离贪」﹙等﹚的偈颂) (ß Khaya§ virà ga§ amata§ paõ ãta§ , yadajjhagà Sakyamunã samà hito, na tena Dhammena sam'atthi ki¤ ci, idam'pi Dhamme ratana§ paõ ãta§ , etena saccena suvatthi hotu.û 尽、离贪、不死、殊胜，释迦牟尼所证定， 无与该法等同者，这是法的殊胜宝， 以此真实愿平安。)
- (解释「最上佛(所赞)」﹙等﹚的偈颂) (ß Yam Buddhaseññho parivaõ õ ayã suci§ , samà dhimà nantarika¤ ¤ amà hu, samà dhinà tena samo na vijjati, idam'pi Dhamme ratana§ paõ ãta§ , etena saccena suvatthi hotu.û 最上佛所赞清浄，即是称为无间定， 无与该定等同者，这是法的殊胜宝， 以此真实愿平安。)
- (解释「(四双八)辈众」﹙等﹚的偈颂) (ß Ye puggalà aññha sata§ pasatthà , cattà ri età ni yugà ni honti, te dakkhiõ eyyà Sugatassa sà vakà , etesu dinnà ni mahapphalà ni, idam'pi Saï ghe ratana§ paõ ãta§ , etena saccena suvatthi hotu.û 被寂静者所称赞，即是四双八辈众， 善至弟子堪受供，布施他们得大果， 这是
- (解释「(以坚固心)善从事」﹙等﹚的偈颂) (ß Ye suppayuttà manasà daëhena, nikkà mino Gotamasà sanamhi,te pattipattà amata§ vigayha, laddhà mudhà nibbuti§ bhu¤ jamà nà , idam'pi Saï ghe ratana§ paõ ãta§ , etena saccena suvatthi hotu.û 以坚固心善从事，离欲苟答马之教， 彼得利得入不死，免费获得享寂灭， 这是僧的殊胜
- (解释「犹如帝柱(依地立)」﹙等﹚的偈颂) (ß Yath'indakhãlo pañhavi§ sito siyà , catubbhi và tebhi asampakampiyo, tathå pama§ sappurisa§ vadà mi, yo ariyasaccà ni avecca passati, idam'pi Saï ghe ratana§ paõ ãta§ , etena saccena suvatthi hotu.û 犹如帝柱依地立，四面来风不动摇； 我说如此善男子，确实照见诸圣
- (解释「凡(明了)诸圣谛者」﹙等﹚的偈颂) (ß Ye ariyasaccà ni vibhà vayanti, gambhãrapa¤ ¤ ena sudesità ni, ki¤ cà pi te honti bhusappamattà , na te bhava§ aññhama§ à diyanti, idam'pi Saï ghe ratana§ paõ ãta§ , etena saccena suvatthi hotu.û 凡明了诸圣谛者，乃深慧者所善说， 即使他们极放逸，也不受取第八有，
- (解释「就在(见具足)同时」﹙等﹚的偈颂) (ß Sahà 'v'assa dassanasampadà ya, tay'assu dhammà jahità bhavanti, sakkà yadiññhi vicikicchita¤ ca, sãlabbata§ và pi yadatthi ki¤ ci, catå h'apà yehi ca vippamutto, cha cà bhiñhà nà ni abhabbo kà tu§ , idam'pi Saï ghe ratana§ paõ ãt
- (解释「(已经解脱)四恶趣」﹙等﹚的偈颂)
- (解释「即使他(造)某(恶业)」﹙等﹚的偈颂) (ß Ki¤ cà pi so kamma§ karoti pà paka§ , kà yena và cà uda cetasà và , abhabbo so tassa pañicchà dà ya, abhabbatà diññhapadassa vuttà , idam'pi Saï ghe ratana§ paõ ãta§ , etena saccena suvatthi hotu.û 即使他造某恶业，经由身、语或者意， 他不可能隐瞒它，谓见道者
- (解释「(花开)森林树丛(上)」﹙等﹚的偈颂) (Vanappagumbe yathā phussitagge, gimhānamāse paṭhamasmiṃ gimhe; Tathūpamaṃ dhammavaraṃ adesayi, nibbānagāmiṃ paramaṃ hitāya; Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 犹如热季第一月，花开森林树丛上； 譬喻所说最胜法，导至涅槃最上益， 这是佛的殊胜宝，以此真实
- (解释「最胜，知、与、持最胜」﹙等﹚的偈颂) (Varo varaññū varado varāharo, anuttaro dhammavaraṃ adesayi; Idampi buddhe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu. 最胜，知、与、持最胜，无上者说最胜法， 这是佛的殊胜宝，以此真实愿平安。)
- (解释「(旧的)已尽(不生新)」﹙等﹚的偈颂) Khīṇaṃ purāṇaṃ nava natthi sambhavaṃ, virattacittāyatike bhavasmiṃ; Te khīṇabījā avirūḷhichandā, nibbanti dhīrā yathāyaṃ[ yathayaṃ( ka.)] padīpo; Idampi saṅghe ratanaṃ paṇītaṃ, etena saccena suvatthi hotu 旧的已尽不生新，在未来有心离贪， 种子已尽不增欲
- (解释「(凡集)在此(诸鬼神)」﹙等﹚的三首偈颂) Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Tathāgataṃ devamanussapūjitaṃ, buddhaṃ namassāma suvatthi hotu. (帝释天王说：) 凡集在此诸鬼神，无论地居或空居， 如来受天人崇敬，我们敬佛愿平安。 Yānīdha bhūtāni samāgatāni, bhummāni vā yāni va antalikkhe; Ta
- 7. Tirokuṭṭasuttavaṇṇanā
- （排在这里的目的）
- （随喜论）
- （解释第一偈） （“Tirokuṭṭesu tiṭṭhanti, sandhisiṅghāṭakesu ca; Dvārabāhāsu tiṭṭhanti, āgantvāna sakaṃ gharaṃ.û 他们站着在墙外，及马路的交接处， 他们站在门柱旁，来到了自己的家。）
- (解释第二偈） （“Pahūte annapānamhi, khajjabhojje upaṭṭhite; Na tesaṃ koci sarati, sattānaṃ kammapaccayā. 准备丰盛的食物，饮料、副食与主食， 由于有情的业缘，无人能记得他们。）
- （解释第三偈） （“Evaṃ dadanti ñātīnaṃ, ye honti anukampakā; Suciṃ paṇītaṃ kālena, kappiyaṃ pānabhojanaṃ.û 他们由于有悲悯，如此布施为诸亲； 饮料食物皆清净，殊胜适时与适宜。）
- （解释第四前半偈） （“Idaṃ vo ñātīnaṃ hotu, sukhitā hontu ñātayo. “愿这（施与）亲戚们，愿诸亲戚得快乐！”）
- （解释第四后半偈及第五前半偈） （“ Te ca tattha samāgantvā, ñātipetā samāgatā; Pahūte annapānamhi, sakkaccaṃ anumodare. 来此聚集诸亡亲，他们来集在此处， 丰富食物并饮料，他们恭敬地随喜：）
- （解释第五后半偈及第六前半偈） （“Ciraṃ jīvantu no ñātī, yesaṃ hetu labhāmase; Amhākañca katā pūjā, dāyakā ca anipphalā. “我们获得之原因，愿我们亲戚长寿！ 已对我们做供养，施者并非无果报。”）
- （解释第六后半偈及第七偈） （“Na hi tattha kasi atthi, gorakkhettha na vijjati; Vaṇijjā tādisī natthi, hiraññena kayokayaṃ. Ito dinnena yāpenti, petā kālaṅkatā tahiṃ.û 那里既没有农耕，那里也没有牧牛， 同样的没有贸易，也没有黄金买卖。 由此布施而赡养，亡故在那的饿鬼。）
- （解释第八及第九偈） -（“Unname udakaṃ vuṭṭhaṃ, yathā ninnaṃ pavattati; Evameva ito dinnaṃ, petānaṃ upakappati. Yathā vārivahā pūrā, paripūrenti sāgaraṃ; Evameva ito dinnaṃ, petānaṃ upakappati.û 犹如高处的雨 “雨（vuṭṭhaṃ）”，锡兰版为“流（vaṭṭaṃ）”。水，向着低处而运流； 如是由此的布施，得以资益诸饿鬼！ 犹如充满的流
- （解释第十偈） （“Adāsi me akāsi me, ñātimittā sakhā ca me. Petānaṃ dakkhiṇaṃ dajjā, pubbe katamanussaraṃ.û “他曾施我为我做，是我的亲友同伴。” 忆及先前他所做，应为饿鬼行布施。）
- （解释第十一偈） （“Na hi ruṇṇaṃ vā soko vā, yā caññā paridevanā; Na taṃ petānamatthāya, evaṃ tiṭṭhanti ñātayo.û 不要哭泣勿忧愁，不要任何的悲泣！ 处在如此的亲戚，对那饿鬼无利益。）
- （解释第十二偈） （“Ayañca kho dakkhiṇā dinnā, saṅghamhi suppatiṭṭhitā; Dīgharattaṃ hitāyassa, ṭhānaso upakappati.û 做了这样的布施，施与僧团善住立， 对于长夜有利益，立刻即能得资益。）
- （解释第十三偈） （“So ñātidhammo ca ayaṃ nidassito, petāna pūjā ca katā uḷārā. Balañca bhikkhūnamanuppadinnaṃ, tumhehi puññaṃ pasutaṃ anappakanti.û 已经示此亲戚法，供养饿鬼实广大， 布施比库威力强，你们福德实非小。）
- 8. Nidhikaṇḍasuttavaṇṇanā
- Nikkhepakāraṇaṃ
- Suttaṭṭhuppatti
- Paṭhamagāthāvaṇṇanā
- Dutiyagāthāvaṇṇanā
- Tatiyagāthāvaṇṇanā
- Catutthapañcamagāthāvaṇṇanā
- Chaṭṭhagāthāvaṇṇanā
- (解释第七偈）
- （解释第八偈）
- (解释第九偈)
- (解释第十偈)
- (解释第十一偈)
- Dvādasamagāthāvaṇṇanā
- Terasamagāthāvaṇṇanā
- Cuddasamagāthāvaṇṇanā
- Pannarasamagāthāvaṇṇanā
- Soḷasamagāthāvaṇṇanā
- 9. Mettasuttavaṇṇanā
- (排在这里的目的)
- (开示此经的缘起〔净化因缘〕)
- (解释第一偈) (“ Karaṇīyamatthakusalena, yantaṃ santaṃ padaṃ abhisamecca; sakko ujū ca sū jū ca, suvaco c'assa mudu anatimā nī.û 对于证知了寂静的境界，善于利益者应当做的是： 堪能、正直与端正，易受劝、柔和、不骄慢。)
- (解释第二偈) (“ Santussako ca subharo ca, appakicco ca sallahukavutti; santindriyo ca nipako ca, appagabbho kulesu ananugiddho.û 知足与容易护持，少事务与生活简朴， 寂静诸根与明智，不鲁莽与不贪着诸俗人家。)
- (解释第三偈) (“ Na ca khuddaṃ samā care kiñ ci, yena viñ ñ ū pare upavadeyyuṃ ; sukhino vā khemino hontu, sabbe sattā bhavantu sukhitattā .û 凡其他智者会指责的，即使是小事也不做。 愿一切有情快乐与安稳，愿﹙他们﹚自得其乐！)
- (解释第四偈) (“ Ye keci pā ṇ abhū t'atthi, tasā vā thā varā vā anavasesā ; dīghā vā ye mahantā vā , majjhimā rassakā ṇ ukathū lā .û 凡是有息的生类，脆弱的或稳固的尽无遗， 长的、大的或中的，短的、小的或粗的。)
- (解释第五偈) (“ Diṭṭhā vā yeva addiṭṭhā , ye ca dū re vasanti avidū re; bhū tā vā sambhavesī vā , sabbe sattā bhavantu sukhitattā .û 无论已见或未见的，住在远的或近的， 已生的或寻求出生的，愿一切有情自得其乐！)
- (解释第六偈) (“Na paro paraṃ nikubbetha, nātimaññetha katthaci naṃ kañci; byārosanā paṭighasaññā , nāññamaññassa dukkhamiccheyya.” 当不要有人欺骗他人，不要轻视任何地方的任何人； 当不要以愤怒与厌恶想，而彼此希望对方受苦。)
- (解释第七偈)
- (解释第八偈) (“ Mettañ ca sabbalokasmiṃ , mā nasaṃ bhā vaye aparimā ṇ aṃ ; uddhaṃ adho ca tiriyañ ca, asambā dhaṃ averaṃ asapattaṃ .û 应当以慈爱对一切世界，修习无量的心， 上方、下方及横方，无障碍、无怨恨、无敌对。)
- (解释第九偈) (“ Tiṭṭhañ caraṃ nisinno vā , sayā no vā yā vat'assa vigatamiddho; etaṃ satiṃ adhiṭṭheyya, brahmametaṃ vihā raṃ idhamā hu.û 无论站着、行走、坐着或躺着，只要他离开睡眠， 都能决意此﹙慈﹚念，这被称为在此的〚梵住〛。)
- (解释第十偈) (“ Diṭṭhiñ ca anupagamma sīlavā , dassanena sampanno; kā mesu vineyya gedhaṃ , na hi jā tu gabbhaseyyaṃ punaretī'ti.û 以及不堕入邪见，持戒，具足﹙智﹚见， 调伏对诸欲的贪爱，确定不再卧母胎中。)
- 结论