Issues
Moggallāna pañcikā ṭīkā
Moggallāna pañcikā ṭīkā

2. Kamme

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Kamme

VuttiyaṃM0.72 kattukiriyāyāti kattusādyatāya taṃ sambandhiniyā kattukammaṭṭhāyapi duvidhāya kiriyāya , anekatthattā dhātūnaṃ karoti ettha sambandhanatthoti āha- ‘ karīyati abhisambandhīyatī ’ ti , yaṃkiñci padattharūpaṃ sambajjhatīti attho , iminā cānvatthavasenevāyaṃ kammavohāro siddhoti dasseti , sabbakārakānampi pana kiriyāsambandha sabbhāvepi kiriyābhisambandhīyamānatteneva yaṃ vattumicchitaṃ tadeva kammaṃ viññeyyaṃ , kattādi kattu kiriyāyābhisambandhīyamānattepi kattādittavacanicchāyeva kammaṃ na hoti … yasmā vacanicchāyeva kārakāni bhavanti , evaṃ sabbakārakānampi kārakantarappattiyaṃ tadabhāvo yathāyogaṃ vattabbo , vākyekadesenetyanena ‘‘ dvedvekā ’’ dino vākyassa ‘‘ kamme dutiyā ’’ iccādino ca ekavākyattaṃ sūceti , pakaraṇassa mahāvākyarūpattā vippakaṭṭhānipi vākyāni ākaṅkhādisabhāve aññamaññasambandhānubhavanenekavākyabhāvampaṭīpajjante , vuttī hi–
‘‘ Ākaṅkhāyoggatā sattā , bījaṃ sannidhino yato ;
Vippakaṭṭhāni vākyāni , mahāvākyaṃ karontyatoti .
Sāmaññenāti kammādyavisesena , pubbācariyasamaññāvasenāha ‘ dutiyādikā ’ ti , tena yadyapi tyādinopi dvinnaṃ pūraṇiyā dutiyāti sakkā voharituṃ , tathāpi syādīnaṃ dukeyeva dutiyātatiyā ruḷhīti natyādīnaṃ dukāni dutiyādisaddena gayhanti , visiṭṭhesūti kammādinā visesitesu , tividhaṃ kammanti sakasamayappasiddhiyā kammassa tividhattamāha , aññe tu sattavidhamicchanti , kathaṃ–
Nibbattivikatippatti , bhedena tividhaṃ mataṃ ,
Tatthecchitatamaṃ kammaṃ , kammaṃtvaññaṃ catubbidhaṃ ;
Icchitañcānicchitañca , nevicchitamanicchitaṃ ,
Tathāññapubbaṃ nāññapubbanti , evamaññaṃ catubbidhanti .
Tattha icchitādīni upariyevāpi bhavissanti , tatreccādinā tividhaṃ kammaṃ sarūpato dasseti , tattha nibbattikammameke-nekadhā parikappenti , tadiha pakāsayissāma–
Satī-satīM0.73 vā pakati , na yattha pariṇāminī ,
Nissīyate taṃ nibbatti , kammamaññesamaññathā ;
Asantaṃ jāyate yaṃ vā , yaṃ santamappakāsati ,
Uppatyā-bhibyattiyā vā , tannibbattīti vuccatīti .
Ayamettha attho ‘‘ kaṭavikārassa kāsasaṅkhātā vijjamānā pakati pariṇāminī kaṭavikārampati pariṇamantī yatthappayoge na nissīyate … kaṭaṃ karotītettha kevalamatthāvagamamattassa vattumicchitattā kāseti asuyyamānattā ca , pakatiyā tu suyya mānatte vikāriyaṃ siyā , teneva kāse kaṭaṃ karoti , taṇḍule odanaṃ pacatīti dvayattho karoti pacati ca , tasmā kāse karoti taṇḍule pacatīti vikārīyati , kaṭaṃ karoti odanampacatīti nibbattī yatīti attho , asatī vā pakati avijjamānattāyeva yattha na nissīyate …( yathā )( potthake ) saṃyogaṃ janayati vibhāgamuppādayatīti saṃyogavibhāgānaṃ kassāpi pakatiyā avikārattā saṃyogavibhāgavante hyavikateheva tesaṃ jananato , tamevambhūtamanissitapakatikaṃ avijjamāna ( pakati ) kaṃ vā kāriyaṃ nibbattikammaṃ nāmāti eko , aññesamaññathāti vatvā tandasseti ‘ asanta ’ miccādinā , yaṃ asantamavijjamānaṃ jāyate , tannibbattikammaṃ , yathā sukhaṃ janayati buddhimuppādayatīti , santaṃ vijjamānameva vā kevalamappakāsitapubbaṃ yaṃ uppattiyā abhibyattiyā vā pakāsati , tampi nibbattikammaṃ , yathā puttaṃ vijāyatisāmaññamabhibyañjayatī ’’ ti , tadevaṃ kesañci matena anissitapakatikaṃ avijjamānapakatikanti duvidhaṃ nibbattikammampi aññesammatena asantaṃ jāyamānaṃ santamappakāsamānanti duvidhaṃ nibbattikammampītisabbampi aṭṭhitapubbameva jāyatītyasato jānanā na byatiriccaticcāha- ‘ asato jananaṃ karīyatī ’ ti , avatthantaranti odanādino kledanādilakkhaṇamaññamavatthaṃ .
Pakatyucchedasambhūtaṃ , vikāriyaṃ kiñci kiñci tu ;
Guṇantarasamuppatyā , evaṃ sā vikati dvidhā .
Kiñci vikāriyaṃ kammaṃ pakatiyā kāraṇassa ucchedena sambhūtaṃ , yathāM0.74 kaṭṭhaṃ bhasmaṃ karotīti kaṭṭhassāccantaparāvatti [ parāvattiyā ( potthake )], kiñci pana guṇantarānamuppattiyā , yathā suvaṇṇaṃ kaṭakaṃ keyuraṃ vā karotīti evaṃ dvīdhā sā vikati hotīti attho , na vibhāvīyanteti na gamyante , sā patti ‘ pāpīyati visayīkarīyatī ’ ti katvā .
Yatra kriyākato koci , viseso nāvagamyate ;
Dassanā vānumānā vā , sā pattīti pakittitā .
Yattha kiriyākato kiriyāsampādito viseso atisayo koci nāvagamyate nappatīyate dassanā vā paccakkhappamāṇena anumānappamāṇena vā yathā nibbattivikatīnamatisayo paccakkhānumānā vagamanīyo , tatra hi nibbattiyaṃ visesasiddhiratipasiddhā … atthalābhākhyassa visesassāvijjamānassa kiriyākattā , vikāriye ()[( eva )( potthake )] tu kvaci paccakkhavisayo … kaṭṭhaṃ ḍahatīti kaṇhattādibhāvassa paccakkhenevopalabbhanato , kvacidanumānagammo … devadattaṃ roseti pasādayati veti visiṭṭhamukhavaṇṇādikāriyānumeyyattā rosādino , evaṃ yattha na visesasiddhi api tu pattimattaṃ , sā pattīti pakittitā kathitā , ādiccampassati dhammamajjhetīti ayamettha attho , kathañcarahi asantassa [ santassa ( potthake )] pattikammassa kiñci ( akaronta ) ssa kārakattaṃ , na hi kiñci akarontaṃ kārakambhavitumarahatīti uccate-
Dassanakkhamatābhāso , pagamabyattiādayo ;
Visesā pattikammassa , kriyāsiddhiyamicchitā .
Atra daṭṭhuṃ sakkā iti dassane khamatā ābhāsopagamo visayattopagamo visayattopagamanaṃ byatti ceti evamādayo visesā yathāyogaṃ pattikammassa kiriyānipphattiyaṃ icchitā , tato tassa kārakattanti attho , ādiccaṃ passatīti ettha hi ādicco daṭṭhuṃ sakkā , tatova so dissati abhibyattiñcopayātīti dassanakiriyānipphādakatthenāssa kārakattamupapajjate , tathā ññatrāpyādisaddagahitavisesavasena kiriyāsiddhito kārakattaṃ veditabbaṃM0.75 , nanu vikāriyampi nibbattikammameva … tena rūpenāsatoyeva jananato , pattikammampi kiriyāsambandharūpenāsantameva pacchā tathā bhavatīti nibbattiyevāti saccaṃ-
Atthesā vatthuṭṭhiti , sukhumabuddhigocarapatītyanurodhena ,
Tatra yampetaṃ ghaṭate , yathā patīti saddatthāvattānato .
Visesānupādānatoti ‘‘ kamme dutiyā ’’ ti sāmaññena vuttattā vuttaṃ .
Karīyati kaṭo , kato kaṭo ccevamādīsu tyādippabhutīhi atihitakammādinissayesupi ekattādīsu dutiyādayo papponti niyamābhāvā , tathāhi pañcake nāmatthe kaṭādivacanīyassa sambandhī kammādyattho , tyādippabhutīti anabhi hitassa saṅkhyākhyassāparassa vibhatyatthassābhidhānāya abhihitesupi kaṭādīsu kammādīsu dutiyādayo siyunti pāṇiniyā ‘‘ kamme dutiyā ’’ ccādīsu (2-3-2)‘‘ anabhihite ’’ ti (2-3-1) vacanamadhikaronti , veyyattiyāyeva dutiyādīnappasaṅgepi tannissayabhūte-kattādyatthe jotanāyābhihitesu dutiyādayo siyuṃ , tike pana saṅkhyākammādayo vibhatti vacanīyā , tattha yajjapi kammādino paccayenābhidhānaṃ , tathāpyekattādayo nābhihitāti tassa saṅkhyākhyassāparassa vibhatyatthassāti dhānāya abhihitesupi kammādīsu dutiyādayo siyunti pāṇiniyā ‘‘ kamme dutiyā ’’ ti ‘‘ anabhihite ’’ ti vacanamadhikaronti , tamupadassento āha- ‘ tatridaṃ siyā ’ tiādi , tatra tasmiṃ dutiyādi vibhattividhāne idaṃ codyaṃ siyā , kinti āha- ‘ pañcake ’ iccādi , anabhihitakammādinissayesuti anabhihitā kammādayo nissayā yesamekattādīnaṃ , tesūtyattho , dutiyādayo vibhattiyo yathā siyunti jotanāyābhidhānāya cāti yujjamānavasena attho veditabbo , abhihitakammādinissayesupīti apisaddena anabhihitakammādinissayamekattādiṃ samuccinoti , āsaṅkiyāti pubbakiriyāya vuttanti aparakiriyā veditabbā , pañcake tike cā bhihitakammādinissaye sekattādīsu dutiyādippattimāsaṅkāvasena dassetvā catukkavādīnampi pakkhamubbhāviya pariharituṃ ‘ yadiccā ’ dimāha , ayantesamadhippāyoM0.76 ‘‘ yadesā saṅkhyā pāṭipadikattho tappaṭipajjane kammādayo vibhattivacanīyā , tadā ‘ anabhihite kamme ’ tiādinā anabhihitaggahaṇaṃ kammādivisesānamanubhavantamanatthakaṃ … abhihite vibhattivāccābhāvato , yadā panāyaṃ pakkho ‘ saṅkhyā vibhattivacanīyā ’ ti tadā ‘‘ kamme dutiyā ’’ tyevamādayo niddesā visayasandassanamattāyeva veditabbā ’’ ti , sabbathāti pañcakatikavādīnaṃ catukkavādīnañca matavasena sabbappakārena , saddatthābyatirittatthamattoyevāti byatireko byatirittaṃ , napuṃsake bhāve kto , na vijjate byatirittaṃ byatireko bhedo yassa taṃ abyatirittaṃ , abyatibhinnanti attho , saddatthato sakatthato abyatirittaṃ atthamattaṃ atthasāmaññaṃ yassa odanādisaddassa so tathā vutto .
Kiñcāpi vuttiyaṃ tabbādiṇādisamāsehi abhihitamavuttaṃ , tathāpi tehi abhihitepyevameva daṭṭhabbanti nidassento āha- ‘ eva ’ miccādi , kara-karaṇe karīyitthāti kato ‘ kto bhāvakammesu ’ ti (5-56) kamme kto , satikoti ettha kītoti kammatthe ‘‘ dissantaññepi paccayā ’’ ti (4-120) iko , kammatāgamyate kitappaccayādīnaṃ kamme vihitattā , evañca dhuhi kimekamudāharaṇaṃ dattamācariyene tyato āha- ‘ udāharaṇa ’ iccādi , anabhihiteti vacanaṃ vināpīti vacanaṃ vinā evāti avadhāraṇe-apisaddo , sambhāvanevā , yadyabhihitehi vacanaṃ vināpi dutiyādīnamappavatti bhaveyya , vacanasabbhāve tu kathāyeva natthīti attho , evañca panettha dutiyādīnamabhihite pasaṅgābhāvo jānitabbo ‘‘ paccate odano , kato kaṭoccādopi yadi dutiyādayo siyuṃ paṭhamāvidhānassāvakāso na bhaveyya tato sāmatthiyānabhihiteyeva kammādo dutiyādayo sakiriyā ( yaṃ tada ) bhibyattiyā bhavissanti , paṭhamevatvabhihite ’’ ti , na nuca paṭhamāyākārakamavakāso rukkho pilakkhoti [ rukkho pilakkhoti kriyāpadaṃ na sūyateti vibhatyantarassappatti maññatebhassāpadīpa ] kimidamuccate akārakanti yadya kārakaṃ nedampayogamarahati tato yattha visesakiriyāna massavanaṃ tattha padatthasahacaritāya sattāya patītiyā ‘ rukkho atthiM0.77 pilakkho atthī ’ ti apekkhīyatīti kārakattaṃ rukkhādīna mattheveti [ attheveti ññataṃ vatthuṃ paraṃ patipādayituṃ saddo payujjate ññaṇañca satoiti yatra kriyāpadantarassa appayogo tatra ussaggato sattā patītitutthīti kriyāpadānusaṅgara kattari tatiyappasaṅgaranavakāsā paṭhamā tyattho-bhassapadīpa ], na ca uccaṃ nīcaṃtyadhikaraṇavācitte [ vācikā ] nipātassa atthītyanena natthi sambandhoti uccamatthītyādheyyasseva kattuttaṃ nādhārassātya kārakattamādhārassātyavakāso-tthi paṭhamāyāti ‘‘ paṭhamāvidhā nassāvakāso na bhaveyyā ’’ ti yathāvutto-yaṃ hetu asiddhoti ca sakkā vattuṃ , asaṅkhyato paṭhamātyavatvā ‘‘ paṭhamāttha matte ’’ ti (2.39) sāmaññavidhānato siddhoyeva , yaṃ hetuttānabhihitavacanamanatthakamicceva ṭhitaṃ .
Yañcāti casaddo vattabbantarasamuccaye aparampi kiñci vattabbamatthīti attho , yañca phalaṃ maññateti sambandho , yadetthāna bhihitādhikāro natthi tadā yathā ‘ kato kaṭo ’ ccatrattena kammassābhihitattā dutiyā na hoti tathā ‘ kaṭaṃ karoti vipulaṃ dassanīyan ’ ti kaṭasaddato uppannāya dutiyāya ( vipulādigatassa ) kammassā bhihitattā vipulādīhi visesanehi dutiyā na siyā , tato tyādi tabbādiṇādisamāsehi kammassāna bhihitattamattevāti vipulādīhipi dutiyāvidhānasaṅkhātaṃ anabhihite ’’ ti (2-3-1) anabhihita vacanassa adhikāre yañca phalaṃ cintayatīti attho , yuttassātimassa attho sambandhassāti , paccekaṃ karotyabhisambandhatāyāti ‘ kaṭaṃ karoti vipulaṃ karoti dassanīyaṃ karoti ’ ccevaṃ paccekaṃ paccekaṃ karotissābhisambandhatāyāti attho , kammatā atthīti seso , evaṃ maññate- ‘‘ kaṭaṃ karomīti pavatto vipulaṃ karomī dassaniyaṃ karomīti ca pavattovāti vipulādīnampi paccekaṃ kammatā attheva , tatthekassābhidhāne parekassa sukhamavalokayantīti tadabhidhānāyapi dutiyā bhavissatī ’’ ti , pakārantarāvatāro nācariye noparodhitoti tampi panettha dassayissāma- ‘‘ kaṭasaddā uppajjamānā dutiyāM0.78 kaṭajāti kammamabhihitavatī , na vipulādiguṇakammaṃ , tato tadabhidhānāya ca dutiyāyeva bhavati , athavā kaṭova kammaṃ , taṃ sāmānādhikaraṇyena vipulādīhipi dutiyā bhavissati , kaṭaṃ karoti vipulo dassanīyoti hi vuccamāne vipulādayo kattusamānādhikaraṇatāyeva patīyeyyuṃ tasmā kaṭasaddasāmānādhikaraṇyampaṭipādayatā vassamettha dutiyā karaṇīyā ’’ ti .
Nanvemiccādicodyaṃ , evanti evaṃ guṇayuttassa kammatāya sati , pappotīti kaṭa kamme-bhidhāniye ( kato ) ti ktappaccayassa katattā udārādito karotyabhisambandhā dutiyā pappotīti attho , evaṃ maññateccādi parihāro , avayavena kammaṃ na vadatīti sambandho , avayavenāti visuṃvisuṃ , kiñcarahīti āha- ‘ sabhāvato sabbaṃ kammaṃ vadatī ’ ti .
Hotu kāmaṃ udārāditopi vuttena vidhinā paṭhamā , katasaddato kā pavattatīti āha- ‘ katasaddato pi ’ ccādi , antobhūto antogadho nāmassa saddassa attho yasmiṃ kammalakkhaṇattheso attho kammalakkhaṇo abhihito kathito sampanno sampajjatīti attho , nanu ‘ kato kaṭo ’ ccādo sabhāvato sabbakammavuttiyā antobhūtanāmatthavuttiyā cātthamatte hoti sabbattha paṭhamāti ‘ kaṭaṃ karoti uḷāraṃ sobhanaṃ dassanīyan ’ ti kaṭāditopi uppannāya dutiyāya kammassābhihitattā uḷārādīhi paṭhamāppasaṅgo siyāti abhihitābhidhānappasaṅgopagataṃ codanaṃ manasi nidhāyāha- ‘ kaṭādisaddo tvi ’ ccādi , sāmaññenāti visuṃ visuṃ kaṭādisāmaññena .
‘‘ Katturicchitatama ’’ ntyanena (1-4-49) kattuno kiriyāya sambandhi tumiṭṭhatamaṃ tasmiṃ icchitatame kammasaññaṃ vidhāya nibbatyādikesutīsu kammesu dutiyā vidhīyate pāṇinīyehi , icchitatamattañca tadatthattā kiriyāya , odanaṃ pacati gāvumpayo dohatityādo ( hi ) odanādyatthā pacanādikiriyārabbhateti odanapayādīnamicchitatamattaṃ , tadupadassento āha- ‘ yaṃ kattu ’ ccādi , vibhattiṃ vidhāya dutiyābhimatāti sambandho , puna payādinipphattinimittaṃ yaṃkiñci dohanādikiriyā yuttaṃM0.79 karaṇādirūpena akathitaṃ gavādikamicchitaṃ kārakaṃ , tatthāpi ‘‘ akathitañcā ’’ ti (1-4-51) kammasaññaṃ vidhāya teneva dutiyā vidhīyate , tadupadassetumāha- ‘ upayujjamāne ’ ccādi , atra cevamakathitaniyamo kato vāttikakārena-
Pucchicibhikkhīnaṃ duhi , yācīnaṃ nimittamupayoge ;
Pubbavidhimhi-kathitaṃ , brūsāsīnañca guṇāsattanti .
Upayujjate iṭṭhatthasiddhiyaṃ byāpārīyatītyupayogo-payoppabhuti , tasmiṃ , nimittaṃ gavādi , apubbavidhimhi apādānādhikaraṇādi pubbasaññā vidhānābhāve , vidhāne hi māṇavakā maggaṃ pucchati , rukkhā phalānyavacinātyādi yathārahaṃ bhavati , guṇāsattanti guṇena sattaṃ sambandhī , guṇasaddenettha padhānasādhanaṃ dhammādikaṃ vattumicchitaṃ padhānasādhanañhi kiriyāyopakārakamupakāriyaṃ padhānabhūtaṃ kiriyamapekkhiya guṇo bhavati , co-nuttasamuccaye , padhānantu dhammādino pavattiyā tadatthattā , upayujjamānañca taṃ payopabhuticeti visesanasamāsaṃ katvā upayujjamānapayoppabhutino nimittanti chaṭṭhīsamāso , pabhuti saddena gavādino gahaṇaṃ , ādisaddena gomantādino , dutiyenādi saddena adhikaraṇādino , catutthena vinayādino , vidhānanti dutiyā vidhānaṃ , dutiyāvidhānamabhimatanti yojanīyaṃ .
Pāṇiniyehi ‘‘ tathā yuttañcānicchitaṃ ’’(1-4-50) iccanena kammasaññaṃ vidhāya ‘‘ kamme dutiyā ’’(2-3-2) tyaneneva dutiyā vidhīyate , tandassetumāha- ‘ yene ’ ccādi ,‘‘ tathā yuttañcānicchita ’’ ntīmassa attho yeneveccādipañcikāpāṭhānusārena veditabbo , yujjateti kiriyābhisambajjhate , yuttanti kiriyābhisambandhaṃ , atra tu–
Yadyabuddhyāhilaṅghādi , tadāhyādimanicchitaṃ ;
Yadā lajjābhayādīhi , tadecchi tatamaṃ mataṃ .
‘‘ Tathā yuttañcānicchitan ’’ ti suttenassa pariyudāsavuttito icchitā aññamanicchitamanabhimatamitarañca , tatoyeva ‘ gāmaṃ gacchanto rukkhamūlamupasappatī ’ tyatra nevicchitanānicchitassapi rukkhamūlassa kamma saññāM0.80 siddhāti tattha ‘‘ kamme dutiyā ’’ ti dutiyā vidhīyate , tandasseti ’ nevicchitanānicchitasmā ’ iccādi , rukkhamūlaṃ nevicchitaṃ pubbamanabhimatattā , nāpyanicchitaṃ appaṭikūlattā , gāmagamena hyassa tapparatā , rukkhamūlopasappanantu pasaṅgāgatanti rukkhamūlānampi kiriyābhisambandho attheva , atrāpi-
Nevicchitānicchitantu , mabuddhiyupasappane ;
Mūlaṃ vissamanatthantu , tamicchitatamaṃ siyā .
Brūsāsinañcāti casaddopasaṅgahite dassetumāha- ‘ eva ’ miccādi , ettha gāmadevadattagaggānamakathitasaññā , ajādayo tvicchitatamā , ādisaddena ‘ pattheti gāvuṃ purisaṃ dvijo ’ tyādayo saṅgahitā , nayatinī = pāpuṇane , vahati vaha = pāpuṇane , harati hara = haraṇe , jayatiji = jaye , sabbatthaleca ette ayādese ca rūpaṃ , daṇḍa = daṇḍane curādittā ṇimhi rūpaṃ , atha ‘‘ adhisīṭṭhāsānaṃ kammaṃ ’’ tyādinā (1-4-46) tena tena kammasaññaṃ vidhāya ‘ paṭhaviṃ adhisessatī ’ ti ādo ( tattha ) tattha ‘‘ kamme dutiyā ’’ ti (2-3-2) dutiyā vidhīyate tehi tehi sattha kārehi , sabbatthevettha lokassa kammavacanicchāti kamenetaṃññasaññāpubbakaṃ kammamupadassento āha- ‘ adhipubba ’ iccādi , yāya vatticchāya dutiyā siyā tāya vatticchāya kammatā kathaṃhināmāti sambandho , neva upalabbhantīti kadācikassaci siyāti sambandho , payatitabbanti suttantaramārabbhanīyaṃ , tatthevaṃ kiṃ bhavato manasi dosadhijambhanenāti attho , dhammeti etthāpi evaṃ saddaṃ yojetvā attho veditabbo , yathā ādhāre kammavacanicchā , tathehāpi ādhāravacanicchāti attho , tenevāha- ‘ dhammeti ādhāravacanicchā ’ ti , dhamme abhinivisateti sambandho , evaṃsaddasamānatthattā tathā saddassa tadatthānusāreneva viññāyatīti tathāsaddassa attho visuṃ na vutto , pānañca ācāroca pānācāraṃ , taṃpānācāramassa ādhārassa tasmiṃ tappānācāre , pānatthācāratthadhātusambandhī yo nadyādi ko ādhāro so pānācāravāyevāti āha- ‘ pānatthācāratthānaṃ dhātūnamādhāre ’ tiM0.81 , kesañcīti aniyamena kesañci saddasatthakārānaṃ , etthāti etasmiṃ ādhāravacanicchāpakkhe , patiparīhi bhāgecetyavasiddhāti iminā patisaddassa dhātunā ayuttataṃ dasseti … yadi yujjeyya chaṭṭhiyābhāvā , tenāha- ‘ yadātvi ’ ccādi , vuttiyaṃ tenāti tasaddena , apisaddopasaṅgahitaṃ tatiyampi gahetvā vācāti bahuvacananiddeso .