Issues
Moggallāna pañcikā ṭīkā
Moggallāna pañcikā ṭīkā

80. Daṇḍā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

80. Daṇḍā

Dve hontīti iko īceti dve honti , ekamekaṃvāti ubhinnaṃ .
Vāsaddo dve hontīti etthāpi daṭṭhabbo .
Uttamīṇeva dhanā ikoti gaṇasuttaṃ vivarati ‘ uttamīṇevā ’ tiādi .
Kenettha samāsoti āha- ‘ syādisyādinekatthanti samāso ’ ti .
Uttamīṇo dhanasāmī .
Asannihite atthāti gaṇasuttaṃ , asannihitetīmassa atthaṃ vivarati ‘ appatte ’ ti .
Asampatteti attho .
Asannihiteti ca attho iccassa visesanaṃ .
Atthanaṃ asannihite atthe āsisanaṃ attho , so assa atthīti atthiko atthī .
Tadantācāti gaṇasuttaṃ , asannihitetyanuvattate , asannihitopādhikā atthantā ca ika īppaccayo bhavatītyattho .
Vaṇṇantāīyevāti gaṇasuttaṃ , brahmānaṃ devānaṃ vaṇṇoti vā samāso .
Hatthadantehi jātiyanti gaṇasuttaṃ .
Jātiyanti paccayavisesanaṃ .
Vaṇṇato brahmacārimhīti gaṇasuttaṃ .
Brahmasaddena niyamaviseso vuccaticcāha- ‘ vijje ’ ccādi .
Tasmiñcaniyamavisesacaraṇe tiṇṇaṃ brāhmaṇādīnamevādhikāro , nasuddassāti dassento āha- ‘ tañce ’ ccādi .
Tevaṇṇiko vaṇṇīti vuccatīti sambandho .
Tīsu vaṇṇesu bhavo tadantogadhattā tevaṇṇikoti bhavatthe ṇiko .
Vaṇṇasaddo brāhmaṇādivaṇṇavacano .
Tatra brahmacārimhityanena suddo byavacchijjate .
AthavāM0.219 brahmanti nibbānaṃ tadattho ganthopi , taṃ brahmaṃ nibbānaṃ dhammaṃ vā tepiṭakaṃ caratīti brahmacārī , yati .
Yatayopi hi vaṇṇīti brahmacārinoti vuccanti .
Vaṇṇīliṅgīti hi vutte tiliṅgavāti attho .
Vaṇṇa saddo panettha yathāvutta brahmapariyāyo .
Pokkharādito deseti gaṇasuttaṃ .
Deso cettha yattha ( tthi pokkharādīni so ).
Padumagaccha pokkharaṇīnaṃ vācakassāti iminā padumāni assaṃ santīti paduminīti pokkharaṇīpi vuccatīti dasseti .
Nāvā atthīti nāviko , yāgame nāvāyiko .
Sukhadukkhā ī , balā bāhūrupubbā ceti ca gaṇasuttāni .