Issues
Moggallāna pañcikā ṭīkā
Moggallāna pañcikā ṭīkā

121. Nāto

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

121. Nāto

So ca amādeso , ādesassevāti aṃādesasseva , apañcamiyāti pañcamiṃ vajjetvā .
Aññatra vidhīyamāno-yamamādeso pañcamiyampaṭisiddhattā pañcamiyā paṭisedhena sayampi paṭisiddho nāma hotītyāha ‘ ādesassevāyaṃ paṭisedho ’ ti , lopapaṭisedhassa ‘ nāto ’ ti pubbavākyena vuttassa ayampaṭisedho neti sambandho , atha kathamidamapañcamyātyamādesenevātisambandhati na lopa paṭisedhenāti paribhāsamāha- ‘ anantarassa vidhi vā hoti paṭisedhoM0.133 vā ’ ti , ettha antarasaddassānekatthattepīhāntarāḷavācīti na vijjate antarammajjhamassetyanantaro , antarāḷamattapaṭisedhe payojanaṃ natthītyantarāḷagatassa vidhino paṭisedhassa cābhāvānantarotyupa carīyate anantarā gāmātyādi viya , diṭṭhatte pana majjhassa na vijjate-ntara mesanti viggahe suttepyanantarassa vidhānantarassāpi diṭṭhattā dvinnamekopyanantarotyuccate , tenevānantarassāti paribhāsāyameka vacanaṃ , itisaddo idamatthe , iti imāya paribhāsāyādesenābhisambandhatītyattho , tenāti yathāvuttaparibhāsāya vasena , yena kāraṇenādesenābhisambandhati tenātyattho , alopoti lopa paṭisedho , sāmatthiyāladdhanti dvinnamatthānaṃ vidhānāya dve vākyāni bhavanti , tatra ‘ nāto ’ tīdaṃ paṭisedhavidhāyakamekaṃ vākyaṃ ,‘ amapañcamiyā ’ ti dutiyamamādesassa , tatrāpañcamiyātyādesenevāti sambandhati , vuttavidhānā na lopapaṭisedhena , tathāsatyamapañcamiyātidaṃ vākyaṃ yadi na visesatthamālambate tamantarenānupapattito-ññathā kintyanenātthabalena laddhanti attho , alopoti jotetīti sambandho , vākyabhedena vivaraṇaṃ kataṃ , na ekavākyattenāti byatireko ekavākyatāyañhi kāriya dvayassapi pañcamiyampaṭisedho siyā ‘ pañcamiṃ vajjetvā taṃ kāriyadvayaṃ veditabban ’ ti , yadipi siddhāti sambandho , yena nāppattiyātyanena ‘‘ yena nāppatte vidhirārabbhate , tassa bādhanambhavatī ’’ ti mamparibhāsamupalakkheti , kimatthamihāyaṃ paribhāsā paṭhyate iha satthe-pavādā ussagge bādhanteti niyamo , tatra cussaggā duvidhā niyatappattayo aniyatappattayo ceti , ye sabbatthāpavādavisayampavisanti , te niyatappattayo vuccante , ye kvacidevāpavādavisayamavagāhante , te aniyatappattayo vuccante , evaṃ duvidhesussaggesu ye-niyatappattayo , tesameva bādhanamicchīyate , na niyatikānaṃ , tena tappadassanatthamayamparibhāsā paṭhyateti , yenetyussaggassa niddeso , neti paṭisedhavācī nipāto , appatte asamphuṭṭhe visaye ityajjhāhāriyaṃ , yena ussaggena nāppatte patteeva samphuṭṭheeva visayetyattho …‘ dve paṭisedhā pākatamatthaṃ gamentī ’ ti katvā , vidhīyatīti , paṭisedho vidhānañca , ārabbhate vidhī
YateM0.134 paṭhyatetyattho , anenāpavādavidhindasseti , tasseti ādoyeneti niddiṭṭhassaussaggassabādhanambhavatyapavādena , yena tvappatte visaye ārabbhate tassa bādhanaṃ na bhavatītyattho , kutoti ce anavakāsattā , tathāhi yadi ussaggena sabbo visayo gahito siyā , ko-pavādassaañño visayo siyā , tasmā anavakāsattā ( na ) apa ( vāde ) pana tassa bādhanambhavatītyavaseyaṃ , yena tussaggena koci devāpavādavisayo-nuppattosiyā , nasabbo , tampati sāvakā sattā tambādhateti vuttaṃ hoti ,‘ pañcapūlimānaye ’ tyatra pañcannaṃ pūlānaṃ samāhāroti visesanasamāso ‘‘ nadāditovī ’’(3-27) samāharaṇaṃ samāhāroti samāhārassapi bhāvarūpattā āha ‘ bhāvappadhānattepī ’ ti , guṇabhūtadabbāni pūlāni .