Issues
Moggallāna pañcikā ṭīkā
Moggallāna pañcikā ṭīkā

125. Saṃyo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

125. Saṃyo

Antarasaddo-nekatthopīhāntarāḷavācī majjhavācī gayhati , na vijjatentaramesanti antarāḷamattapaṭisedhepayojanaṃ natthīti katvāntarā ḷaṭṭhassābhāvāntarāḷaṃM0.225 natthītyupacarīyati , evañhi loke payujjate ‘ anantarā ime gāmā anantarā ime pāsādā ’ ti antarāḷagatassa ññassa gāmassaññassa pāsādassa vābhāvā tathā byapadisīyate , tathevamihāpyantarāḷagatassaññassa byañjanassābhāvā anantarā ityuccante , athavāntarasaddo byavadhānavācī byavadhānābhāvato-nantarā iti vuccante .
Antaraṃ karotīti vā khādiippaccayaṃ [ ṇippaccayaṃ ( potthake )] vidhāya antarāyati byavadhānaṃ karotīti kattari appaccayaṃ vidhāya antaro byavadhāyako natthetesanti anantarā .
Yathā ‘ rukkhā vanante ’ ttha rukkhā samuditāvekavanabyapadesaṃ labhante , tathātrāpi byañjanā samuditāvete saṃyogabyapadesagocarattaṃ paṭipajjante .
Saṃyogoti hi samudāyappadhāno niddeso byañjanātyavayavappadhāno , tasmā byañjanāti bahuvacanena saṃyogoti ekavacananiddeso ghaṭate , nanu ca vaṇṇānamuccāritappadhaṃsittā yogapajjamaṭṭhitamānānaṃ na sambhavati samudāyattanti samudāyattamayuttanti nāyuttaṃ , tathāhi uttaruttaraggāhini buddhi pubbaparībhūte byañjanāvayave samudāyarūpena saṅkappentī samudāyavohārampavattayīti .
Ṇānubandheti ditisaddassa saṃyogāvisayattā deccoti ‘ sarānamādissā ’ ti visayo , uḷumpasaddassa saṃyogavisayattā oḷumpikoti etassa visayoti tattha rāghavo venateyyo meniko decco dosaggānti rūpāni .
Idha tu oḷumpiko koṇḍaññoti yujjanti .
Teneva ca tattha pañcikā ettha , ettha ca pañcikā tattha upanetabbāti .